“جول كارتاسى” بيىل دا جالعاسادى

كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكى­مەت­تە كەزەكتى سەلەكتورلىق كەڭەس بولىپ ءوتتى. وندا ء“بىر تەرەزە” قا­عي­دا­تى بويىنشا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ (حقكو) جۇ­مى­سى جانە 2010 جىلعى “جول كارتاسىن” ءىس جۇزىنە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. “قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءادى­لەت مينيسترلىگى تىركەۋ قىزمەتى جانە قۇقىقتىق قىزمەت كورسەتۋ كو­­ميتەتىنىڭ حالىققا قىزمەت كور­سەتۋ ورتالىقتارى مەملەكەتتىك مە­كەمە­لە­رىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار­دىڭ قاراماعىنا بەرۋ تۋ­رالى” 2010 جىلعى 15 قاڭتارداعى ۇكىمەت قاۋلىسىنان كەيىن ەلىمىزدە جۇمىس ىستەپ تۇرعان بارلىق حقكو-لار جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ور­گانداردىڭ قا­راماعىنا بەرىلگەن بولاتىن. سە­لەك­تورلىق كەڭەستە بايانداما جاسا­عان ادىلەت ءمينيسترى راشيد ءتۇ­سىپ­بەكوۆ قازىر حقكو-لارعا قىزمەت كورسەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ادىستەمەلىك جانە قۇ­قىق­تىق كومەك كورسەتۋ شارالارى عانا مينيسترلىككە جۇكتەلگەنىن اتاپ كورسەتتى. وڭىرلەردەگى حقكو-لاردىڭ جۇ­مىسىن ودان ءارى جانداندىرۋ ماق­سا­تىندا “2010-2012 جىلدارعا ار­نالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋ­رالى” زاڭعا سايكەس اعىمداعى جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەرگە جال­پى كولەمى 7 ميلليارد تەڭگەدەن استام ماقساتتى ترانسفەرتتەر بولىنگەن. كە­ڭەس بارىسىندا وبلىس اكىمدىك­تەرى­نىڭ حقكو-لاردىڭ سانىن كوبەيتۋ باعىتىندا اتقارىپ جاتقان وڭ ىستەرى اتاپ كورسەتىلدى. ءما­سەلەن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ور­گانداردىڭ قۇزىرىنا بەرىلگەن كەزدە ولاردىڭ سانى 316 بولسا, بۇگىندە ولاردىڭ سانى 335-كە جەتكەن. سەلەكتورلىق كەڭەستە حقكو-لاردىڭ جۇمىسىن­دا­عى جەرگىلىكتى جەرلەردە تۇرعىن­دارعا جەدەل دە ساپالى قىزمەت كورسەتۋدە ورىن العان پروبلەمالار جان-جاقتى تىلگە تيەك ەتىلدى. كۇن تارتىبىندەگى ەكىنشى ماسەلە بويىنشا, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گۇل­شارا ابدىقالىقوۆا بايانداما جا­سادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىرماسىمەن داعدارىس جىلدارىن­دا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتكەن “جول كارتاسى” باعدارلاماسىنىڭ شارا­لا­رىن 2010 جىلى دا جال­عاس­تىرۋ تۋ­رالى شەشىم قابىلدانعان بولا­تىن. وسىعان بايلانىستى 2010 جىل­عى “جول كارتاسىنا” رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەتتەن 100 ملرد. تەڭگە قارجى ءبولىندى. جەرگىلىكتى بيۋد­­جەت­تەر قوسىمشا 43,4 ملرد. تەڭگە قار­جى ءبولۋ ماسەلەسىن قاراس­تىرىپ وتىر. ماڭعىستاۋ وبلىسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن تاعى دا 1 ملرد. تەڭگە قا­راستىرۋ مۇمكىندىگىن تاپتى. 2010 جىلعى “جول كارتاسى” باعىتتارى بويىنشا بارلىعى 3224 جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. وسى جوبالار اۋقىمىندا اتقارىلاتىن جوندەۋ جۇمىستارىنا 127,6 مىڭ ادام جۇمىسقا تارتىلماق. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ەلىمىز­دەگى جۇمىسسىزدار سانى 532 مىڭ ادام بولىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 6,3 پايىزدى قۇراسا, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ سوڭىندا جۇ­مىسسىزدىق دەڭگەيى 6,1 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن. 2010 جىلعى الەۋ­مەتتىك جۇمىس ورىندارى مەن جاس­تار تاجىريبەسى باعدارلامالارى شەڭبەرىندە شامامەن 53 مىڭ ۋا­قىت­شا جۇمىس ورنىن اشۋعا 6,3 ملرد. تەڭگە قارجى كوزدەلگەن. بۇل با­عىتتاعى كەشەندى شارالار ءوڭىر­لەر­دە بيىلعى جىلدىڭ باسىندا-اق قولعا الىنعان. 6512 جۇمىس بەرۋ­شى­مەن 20424 جۇمىس ورىندارىن اشۋ تۋرالى كەلىسىم-شارت جاسالدى. قازىردىڭ وزىندە الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى مەن جاستار تاجىريبەسى باعدارلامالارى بويىنشا حالىقتىڭ نىسانالى توپتارى قاتارىنان 17,7 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستى­رىل­دى. ولاردىڭ ىشىندە 4,5 مىڭ ادام حالىقتىڭ از قامتاماسىز ەتىلگەن توپتارىنىڭ اراسىنان قۇرالدى. سەلەكتورلىق كەڭەستى ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قورى­تىن­دىلاپ, قارالعان ماسەلەلەر بوي­ىنشا ورىن العان پروبلەما­لار­دى شەشۋگە ءتيىستى ورگاندارعا ءبىر اي مەرزىم بەرەتىنىن ەسكەرتتى. ماۋ­سىم ايىنىڭ باسىندا بۇگىنگى كۇن تارتىبىندە قارالعان ماسەلە­لەر­دى قايتادان ۇكىمەت وتىرىسىندا تالقىلاۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى­مەن بيىل ءبىز “جول كارتاسى” باع­دارلاماسىن ودان ءارى جالعاستىرۋ­دا­مىز, بۇل – حالقىمىزدىڭ جاع­دايىن جاقسارتۋدان تۋىنداعان يگى شەشىم. سوندىقتان وسى ماقساتقا ءبو­لىنگەن بيۋدجەت قارجىسىنىڭ با­رىنشا ءتيىمدى جۇمسالۋىن قاداعا­لاۋ­دى تاپسىرامىن, – دەدى پرەمەر-مينيستر. سونىمەن بىرگە ك.ءماسىموۆ كوك­تەمگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن شىعىس قازاقستان وبلى­سى­نا كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا ءاربىر وبلىس 50 ميلليون تەڭگە قار­جى اۋدارۋى قاجەتتىگىن اتاپ كور­سەتتى. وتكەن اپتادا, دەدى ودان ءارى ۇكىمەت باسشىسى, قىرعىز رەسپۋب­لي­كاسى ۋاقىتشا ۇكىمەتىنىڭ وكىل­دەرى گۋمانيتارلىق كومەك سۇراپ كەلگەنىن بىلەسىزدەر. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن باۋىرلاس قىرعىز ەلىنە گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە 3 مىڭ توننا جانار-جاعارماي بەرۋ ۇيعارىلدى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى.