ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ساۆەردين يميروۆ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ وتىز جىلدىق مەرەيتويىن ۇلتتىق ۇلان ساربازدارى زور ىقىلاسپەن قارسى الىپ وتىرعانىن جەتكىزە كەلىپ: «حالقىمىزدىڭ ازاتتىق جىلدارىنداعى باستى بايلىعى – تۇراقتىلىق, بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم. بۇل قۇندىلىقتاردى جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن ەل قورعانى – ۇلتتىق ۇلان قۇرىلدى. ولار قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن, ازاماتتارىمىزدىڭ بوستاندىعى مەن قۇقىعىن, قىلمىستىق جانە باسقا دا زاڭعا قايشى ارەكەتتەردەن قورعايدى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ قاتارىندا قىزمەت ەتۋ ول ۇلكەن ابىروي مەن قۇرمەت», دەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, اسكەردە قىزمەت ەتۋگە بارلىق قاجەتتى جاعداي جاسالعان. اسكەري قىزمەتشىلەر لايىقتى جالاقىمەن, ءتۇرلى الەۋمەتتىك كومەكتەرمەن جانە باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلەدى. وسىلايشا, ۇلتتىق ۇلان ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىنە ەنە وتىرىپ, جەكە ادامنىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىن قىلمىستىق جانە وزگە دە قۇقىقتىق قول سۇعۋشىلىقتان قورعاۋعا ارنالعان. بۇگىندە ۇلتتىق ۇلانعا زاڭمەن 9 مىندەت جۇكتەلىپ وتىر. ولار 12 ستراتەگيالىق جانە 3 اسا ماڭىزدى مەملەكەتتىك نىساندى كۇزەتەدى. سونداي-اق قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىنىڭ 42 مەكەمەسىن ءجىتى قاداعالاۋدا ۇستايدى. بۇدان بولەك سوتتالعاندار مەن قاماۋعا الىنعان ادامداردى تەمىر جول جانە اۆتوموبيل كولىگىمەن تاسىمالدايدى. جوعارعى جانە اسكەري سوتتاردىڭ وتىرىستارىندا دا ۇلتتىق ۇلاننىڭ جاۋىنگەرلەرى قوعامدىق ءتارتىپتى قاداعالايدى.
«جەكە قۇرام ەلىمىزدىڭ 19 قالاسىندا قوعامدىق ءتارتىپتى كۇزەتەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, وتكەن جىلى كوشە قىلمىسى 52,2%-عا ازايدى. وسى جىلعى العاشقى توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلاندىق اسكەري جاساقتار كۇشىمەن 3761 قۇقىق بۇزۋشى قۇرىقتالعان. سونىڭ ىشىندە 276 ادام قىلمىستىق بەلگىلەرگە قاتىسى بار دەگەن دەرەكپەن ۇستالعان. سونىمەن بىرگە 25 دانا سۋىق جانە اتىس قارۋى تاركىلەندى. مەملەكەت پايداسىنا 2 ملن تەڭگە مولشەرىندە ايىپپۇل ءوندىرىپ الىندى», دەدى ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري كەڭەسىنىڭ حاتشىسى.
س.يميروۆ ۇلتتىق ۇلان اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسۋىنسىز بىردە-ءبىر ءىرى حالىقارالىق, قوعامدىق-ساياسي, سپورتتىق جانە باسقا دا بۇقارالىق ءىس-شارالار وتكىزىلمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تىزىمدە V استانا ەكونوميكالىق فورۋمى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرى, 2010 جىلعى ەقىۇ ءسامميتى, 2011 جىلعى ازيا ويىندارى جانە تاعى باسقالار بار.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى اياسىندا ۇلتتىق ۇلاندا اسكەرلەردى ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇگىندە جەكە قۇرامنىڭ 34%-ىنا ەكپە ەگىلدى. بۇل تۋرالى ۇلتتىق ۇلاننىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى رۋسلان جانگۋلين مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, اسكەردەگى ۆاكتسيناتسيالاۋ ناۋقانىن وسى جىلدىڭ 1 ماۋسىمىندا اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. «اسكەرلەر پوليتسيا دەپارتامەنتتەرىنىڭ ەمحانالارىندا جانە جەرگىلىكتى جەرلەردىڭ ەمحانالارىندا ەگىلۋدە. مۇنىڭ بارلىعى ەرىكتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق مەرزىمدى قىزمەتتەگى ساربازدار دا ۆاكتسيناتسيادان ءوتىپ جاتىر», دەدى ر.جانگۋلين.
بۇل رەتتە س.يميروۆ اسكەري قىزمەتشىلەردى ۆاكتسيناتسيالاۋ ۇلتتىق ۇلان باسشىلارىنىڭ ەرەكشە باقىلاۋىنا الىنعانىن العا تارتىپ وتىر. بۇگىندە 10 608 ادام ۆاكتسينانىڭ 1-ءشى كومپونەنتىن, 606 ادام 2-ءشى كومپونەنتىن الىپ ۇلگەرگەن ەكەن. ۆاكتسيناتسيالاۋ جاۋىنگەرلەردىڭ كۇندەلىكتى مىندەتتەردى اتقارۋ ەرەكشەلىگىنە قاراي جۇرگىزىلىپ, ەكپە جۇمىسى كەستە بويىنشا ءوتىپ جاتىر. سونداي-اق جۋرناليستەرمەن جۇزدەسۋ بارىسىندا شاقىرۋ جانە جاساقتاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى فارحات ايدارباەۆ ەلىمىزدە اسكەرگە شاقىرۋ ناۋقانى ءوتىپ جاتقانىن جانە ۇلتتىق ۇلان جاۋىنگەرلەرىنە قانداي تالاپتار قويىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«18-27 جاس ارالىعىنداعى ەل ازاماتتارى جىلىنا ەكى رەت كوكتەمدە جانە كۇزدە اسكەرگە شاقىرىلادى. قازىرگى كەزدە شەكارا قىزمەتى مەن قورعانىس مينيسترلىگىنە اسكەرگە شاقىرۋ ءجۇرىپ جاتىر. اسكەرگە شاقىرىلۋشىلاردى ىرىكتەۋ جانە الدىن الا زەردەلەۋ ءۇشىن ۇلتتىق ۇلانداعى اسكەري بولىمدەردىڭ وكىلدەرى تارتىلادى. قۇرامدى جاساقتاۋ بارىسىندا نەگىزى ورتا ءبىلىمى بار ازاماتتار ىرىكتەلەدى. بۇل رەتتە, زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس, بۇرىن سوتتالعان نەمەسە قىلمىستىق پروتسەستىك كودەكستىڭ 35-بابىنىڭ تارماقتارىنا سايكەس جاۋاپتىلىقتان بوساتىلعان ازاماتتار اسكەرگە شاقىرىلمايدى. سونداي-اق اسكەرگە شاقىرىلۋشىنىڭ سوتتالعاندىعى بار جاقىن تۋىستارى بولعان جاعدايدا دا اسكەرگە الىنبايدى», دەدى ف.ايدارباەۆ.
ال ۇلتتىق ۇلاننىڭ قاتارىنا قوسىلۋعا نيەت بىلدىرگەندەر جەرگىلىكتى اسكەري اتقارۋ ورگاندارىنداعى وكىلدەرگە جۇگىنۋى ءتيىس. ەل اۋماعىنداعى 17 قالادا مەرزىمدى اسكەري قىزمەت اتقارۋعا بولادى. ءبولىم باستىعىنىڭ ايتۋىنشا, باسقا قۇرىلىمدارعا قاراعاندا ۇلتتىق ۇلان اسكەرلەرى قالا ورتالىقتارىندا ورنالاسقان جانە جاڭا تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان.
وتكەن جىلى ەلىمىزدە ورىن العان ءتۇرلى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋعا 5 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشى مەن 516 بىرلىك تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپتى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ جەكە قۇرامى جىل سايىن تابيعي, تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋعا قاتىسادى. سونداي-اق تەرروريزم جانە ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى توپتارمەن بەلسەندى كۇرەس جۇرگىزەدى. ءباسپاسوز ءماسليحاتى بارىسىندا س.يميروۆ ارىپتەستەرىنىڭ حالىققا كورىنبەيتىن قىزمەتى تۋرالى دا بايانداپ بەردى.
«ادامدار قيىندىقتار مەن قاۋىپ-قاتەرگە, اپاتتارعا دۋشار بولعان جەرلەرگە ۇلتتىق ۇلان جاۋىنگەرلەرى ءبىرىنشى بولىپ كومەككە كەلەدى. الماتى, تۇركىستان, قاراعاندى وبلىستارىنداعى سۋ تاسقىنى كەزىندە, ارىس قالاسىندا جارىلىس بولعاندا, پاۆلودار جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنداعى ورمان ورتتەرىندە ۇلاندىقتار العاش بولىپ كومەككە اتتاندى. بيىل جاۋىنگەرلەرىمىز قار قۇرساۋىنان 326 ادامدى جانە 112 بىرلىك تەحنيكانى ەۆاكۋاتسيالادى, – دەدى س.يميروۆ.
ال پاندەميا جاعدايىندا ۇلتتىق ۇلاننىڭ جەكە قۇرامى جاۋىنگەرلىك قىزمەتتى كۇشەيتىلگەن رەجىمدە اتقاردى. رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعاۋ بولىمشەلەرى ەلىمىزدىڭ 7 قالاسىندا 158 نىسانعا ارنايى وڭدەۋ جۇمىستارىن (دەزينفەكتسيا) جۇرگىزدى. سونداي-اق 671 گەكتاردان استام جەر اۋماعى وڭدەلدى. اسكەري ۇجىمداردا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ بويىنشا كارانتيندىك جانە سانيتارلىق ءىس-شارالار قولعا الىندى.
