سەناتور ناقتىلاپ وتكەندەي, جەر مەملەكەتتىڭ مەنشىگىندە بولۋى اگرارلىق سالانىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرمەيدى. قازىر شارۋاشىلىقتار اۋىلشارۋاشىلىعى جەرلەرىن 49 جىلعا دەيىن جالعا الىپ وتىر. ەگەر جەر پايدالانۋشى ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىن بولسا, سول جەردى كەلەسى مەرزىمگە جالعا الۋعا مۇمكىندىگى بار. ياعني بۇل شارت كوپتەگەن شارۋاشىلىقتارعا ءتيىمدى دەۋگە بولادى. «وسى ءسوزدىڭ ءدالالى رەتىندە ايتارىم, 2003 جىلدان 2016 جىلعا دەيىن اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىندا جەرلەردى مەنشىككە بەرۋگە رۋقسات ەتىلگەن 13 جىلدا سول جەرلەردىڭ تەك 1,3 % ساتىپ الىنعان. ياعني اۋىلشارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ 99 % جالدا قالىپ وتىر. اتاپ وتكىم كەلەتىنى, ەگەر جەردى جالعا بەرۋ مەحانيزمى اگرارلىق وندىرىسكە ءتيىمدى بولماسا, قازىر فەرمەرلەردىڭ كوبىسى جەردى ساتۋ كەرەك دەپ تالاپ قوياتىن ەدى. مەنىڭ ويىمشا, ءبىزدىڭ كوميسسيامىز بۇرىننان شەشىمىن تاپپاي كەلە جاتقان وتە ماڭىزدى ماسەلەنى شەشتى. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ءۇشىنشى تۇلعالارعا مەملەكەتتەن ساتىپ الۋسىز جالداۋ قۇقىعىن يەلىكتەن شىعارۋ. بۇل جەردى مەملەكەتتىڭ مەنشىگىندە قالدىرا وتىرىپ, نارىقتىق اينالىمعا قوسۋعا, بانكتەرگە ونى جالعا الۋ قۇقىعىن كەپىلدىككە قويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەكىنشى ماسەلە, اگرارلىق سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋ تۋرالى. مەن ءبىرىنشى وتىرىستا ايتقانمىن, شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن ەڭ نەگىزگى شارت - اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسىنىڭ تۇراقتى جانە جوعارى رەنتابەلدى بولۋى. ول ءۇشىن ءبىزدىڭ اگرارلىق سالامىزدىڭ مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسى دامىعان ەلدەردەگى سياقتى ءتيىمدى بولۋى كەرەك», دەيدى اقىلبەك كۇرىشباەۆ.
سەناتور ناقتىلاپ وتكەندەي, اۋىلشارۋاشىلىعى جەرلەرىن ساتۋدان تۇسكەن ينۆەستيتسياعا كەلەتىن بولساق, جوعارىدا ايتقان 13 جىلدا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ەكونوميكالىق زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, سول جەرلەردى ساتۋدان قازىناعا 40 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قاراجات ءتۇسىپتى. بۇل قوعامدى سونشالىقتى دۇرلىكتىرەتىن قارجى ەمەس ەكەنىن قاپەرگە سالىپ وتكەن سەناتور باسقا ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە نازار اۋداردى. الىس-جاقىن شەتەلدەردە جەردى كەزىندە ساتىپ العان تۇلعالار, مەنشىكتەگى جەرىندە وزدەرى جۇمىس ىستەمەي تەك جالعا بەرىپ وتىر. «بۇل اۋىلشارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ وزىندىك باعاسىن كوتەرەدى, اۋىلدىق ايماقتاردا الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى, جۇمىسسىزدىقتى تۋدىرادى. مۇنداي مەملەكەتتەردە جەر قاتىناستارىندا رانتە پايدا بولادى. ءبىز وسىنداي ماسەلەلەردىڭ الدىن الۋ كەرەكپىز. ەگەر بولاشاعىمىزدى ويلايتىن بولساق, ءبىزدىڭ ۇرپاعىمىزعا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى پايدالانۋ قولجەتىمدى بولۋى وتە ماڭىزدى. ياعني ولار ءوزىنىڭ اگرارلىق بيزنەسىن اشۋ ءۇشىن, جەردى جەر يەلەنۋشىلەردەن نەمەسە لاتيفۋنديستەردەن ساتىپ الماي, تىكەلەي مەملەكەتتەن الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋى قاجەت. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ مەنشىگى تۋرالى سۇراق قازىر بۇكىل قوعامىمىزدى تولعاندىرىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى بىزگە وسى ماسەلەنى اشىق تۇردە جانە مۇقيات قاراۋدى تاپسىردى. سوندىقتان ءبىز بۇگىن حالقىمىزدىڭ ويىنان شىعاتىن شەشىم قابىلداۋىمىز كەرەك!», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى اقىلبەك كۇرىشباەۆ.
