پرەزيدەنت • 23 ءساۋىر، 2021

باستى ماقسات – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ (پرەزيدەنت اتىراۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى)

24 رەت كورسەتىلدى

ونلاين فورماتتا وتكەن كەڭەستە پرەزيدەنت تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋدا اتىراۋ وبلىسىنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن، مەملەكەتىمىزدىڭ العاشقى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالارى وسىندا جۇزەگە اسىرىلعانىن، ول جوبالار ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن بەرىك نەگىز قالاعانىن جەتكىزدى.

مەملەكەت باسشىسى ءبىرىنشى كەزەكتە مۇنايلى ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن، تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن ءاردايىم ءجىتى نازاردا ۇستايتىنىن اتاپ ءوتتى.

– مەملەكەت باسشىسى رەتىندە العاشقى ساپارىمنىڭ ءبىرىن اتىراۋدان باستاعانىمدى بىلەسىزدەر. مۇنايلى ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى، تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتى ءاردايىم مەنىڭ ءجىتى نازارىمدا. جالپى، ءوڭىر قارقىندى دامىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتىمىزدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ ۇلەسى  10 پايىزدان استى. ەلىمىزگە تارتىلعان ينۆەستيتسيانىڭ 30 پايىزعا جۋىعى وسى ايماققا تيەسىلى. قازاقستاننىڭ ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ جالپى كولەمىندەگى اتىراۋدىڭ ۇلەسى 20 پايىزعا جەتتى، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى وبلىستا ءتۇيىنى شەشىلمەگەن ماسەلەلەردىڭ دە بار ەكەنىن ەسكە سالدى. مىسالى، بىلتىر ايماقتا ونەر­كاسىپ ءوندىرىسى مەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلى­سىنىڭ كولەمى، شاعىن جانە ورتا بيزنەس وندىرەتىن ءونىم مولشەرى ازايىپ كەتكەن.

مەملەكەت باسشىسى اتىراۋ وبلى­سىنىڭ جاعدايى تۋرالى بارلىق باياندامالاردى تىڭداپ شىققاننان كەيىن، ايماقتى دامىتۋعا قاتىستى ناقتى ماق­سات-مىندەتتەردى اتادى.

– ىندەتتەن تۋىنداعان قيىندىققا قاراماستان، ەل ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش جۇمىلدىرۋىمىز قاجەت. قازىر بۇكىل الەم دامۋدىڭ داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭىنە قادام باستى. ءبىز وسى ۇردىستەن قالىپ قويماۋىمىز كەرەك، – دەگەن مەملەكەت باسشىسى ەڭ الدىمەن مۇناي-گاز ونەركاسىبىن دامىتۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى.

– اتىراۋ وبلىسى – ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن يندۋستريالىق ءوڭىردىڭ ءبىرى. ايماقتىڭ مۇناي-گاز ونەركاسىبى شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋ سالاسىندا كوش باستاپ كەلەدى. سونداي-اق قازاقستاننىڭ الەمدەگى ينۆەس­تي­تسيا­لىق ءيميدجىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگى­زۋدە. وبلىس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە جانە ۇلتتىق قورعا قوماقتى قارجى قۇيىپ وتىر.

ۇكىمەت ءوڭىر اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ، ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىن ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرۋدى باقىلاۋعا الۋى ءتيىس. بولاشاقتا كەڭەيۋ جوباسىن ۋاقتىلى اياقتاۋ ماڭىزدى.  سونداي-اق قاشاعان كەن ورنىن تولىق يگەرۋ كەرەك. سول ارقىلى ءبىر جىلدا وندىرىلەتىن مۇناي كولەمىن 15 ملن تونناعا ارتتىرۋعا بولادى. ناتيجەسىندە، جۇمىس ورىندارى اشىلىپ، وتاندىق قىزمەت كورسەتۋ كومپانيالارى مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى ءۇشىن مول مۇمكىندىكتەر تۋادى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ايماقتاعى «ۇلت­تىق يندۋستريالدى مۇناي-حيميا تەحنو­پاركى» ارنايى ەكونوميكالىق ايما­عىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ءبىراز ماسەلە بار ەكەنىن ايتتى. ار­نايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ ينفرا­قۇرىلىمدىق قۇرى­لىسى اياقتالماعان. 2015 جىلى اتالعان نىساندى دامىتۋعا 162 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بىراق وسىعان دەيىن ءبىر عانا جوبا ىسكە اسقان. پوليپروپيلەن جانە پوليەتيلەن ءوندىرىسى بويىنشا ءىرى جوبالار ءالى جۇزەگە اسپاعان. ويتكەنى قاجەتتى ينۆەستور مەن ءونىمدى ساتاتىن نارىق تابىلماعان. پرەزيدەنت وسى ولقىلىقتاردى تەز رەتتەپ، ۇكىمەت پەن «سامۇرىق-قازىنا» قورىنا جۇمىستى جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.

مەملەكەت باسشىسى باسىمدىق بەرگەن تاعى ءبىر ماسەلە – اۆتوجولداردى دامىتۋ. قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىس­تا جول اپاتىنىڭ جيىلەپ كەتۋى ەلدى الاڭداتىپ وتىرعانىن ايتتى. بىلتىر وڭىردە 232 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلىپ، سونىڭ سالدارىنان 69 ادام قايتىس بولعان.

– ايماقتاعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 85 پايىزى جانە وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 61 پايىزىنىڭ احۋالى ورتاشا نەمەسە جامان ەمەس دەۋگە بولادى. بىراق بۇل – ورتاشا رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن تومەن. ساپالى جول – قاۋىپسىزدىك كەپىلى.

وبلىستا جول اپاتىنىڭ جيىلەپ كەتۋى ءبارىمىزدى، ەڭ الدىمەن، جەرگىلىكتى ازاماتتاردى الاڭداتادى. بىلتىر وڭىردە 232 جول-كولىك وقيعاسى بولدى. سونىڭ سالدارىنان 69 ادام، سونىڭ ىشىندە 6 بالا قايتىس بولدى. مۇنداي احۋال جىل سايىن قايتالانۋدا. اسىرەسە، «ورال-اتىراۋ» تاس جولىنا باسا نازار اۋدارعان ءجون.

وكىنىشكە قاراي، بۇل جول ادام ومىرىنە ۇنەمى قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىر. بيىلعى ەكى اي ىشىندە وسى جولدىڭ بو­يىندا 7 جول-كولىك وقيعاسى بولىپ، 17 ادام قازاعا ۇشىرادى. سونداي-اق، 15 ادام زارداپ شەكتى. ءبىر عانا جول اپاتىنان 15 بالا جەتىم قالدى. بۇنداي جاعدايعا جول بەرمەۋىمىز كەرەك. ۇكىمەت پەن وڭىردەگى اكىمدىكتەردىڭ مىندەتى – جول قاۋىپسىزدىگىن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋ، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، «ورال-اتىراۋ» تاس جولىنىڭ ايماق ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى زور. بارلىق جولاۋشى جانە جۇك تاسىمالى وسى جول ارقىلى وتەدى. اۆتوجولدىڭ بويىندا كولىك تۇراعى جوقتىڭ قاسى. شىن مانىندە، جولدىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيدى.

– ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىكتەرى 2025 جىلعا دەيىن جەرگىلىكتى جەرلەردەگى جولداردىڭ 95 پايىزىن جوندەپ، رەتكە كەلتىرۋى ءتيىس. 2019 جىلدان باستاپ ەلىمىز بويىنشا وسى ماقساتقا جىل سايىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 50 ملرد تەڭگە بولىنۋدە. جول قۇرىلىسىنا جانە ونى جوندەۋگە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن دە قارجى جۇمسالادى. ناتيجە جوق دەپ ايتۋعا بولادى. جوندەلگەن جولدىڭ كوبى ءبىر جىل وتپەي جارامسىز بولىپ قالادى. مۇنى اشىق ايتۋ كەرەك، – دەدى ق.توقاەۆ.

سونداي-اق پرەزيدەنت مەملەكەتتىڭ تاپسىرىسىن ورىندايمىن دەپ كەلگەن كەز كەلگەن مەردىگەردىڭ باستى مىندەتى – ساپالى جۇمىس بولۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، مەردىگەرلەرگە قويىلاتىن تالاپ تا قاتاڭ بولۋى ءتيىس، بۇعان ۇكىمەت جاۋاپتى.

ورايى كەلگەندە قاسىم-جومارت توقاەۆ «نۇر-سۇلتان – الماتى» اۆتوجولىن جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ دا ءالى كۇنگە اياقتالماعانىن ايتتى. پرەزيدەنت بۇل جولدى 2023 جىلى پايدالانۋعا بەرۋدى تاپسىردى. بۇل جۇمىس ۇكىمەت پەن اكىمدەردىڭ ۇدايى نازارىندا بولۋى قاجەت ەكەنىن ەسكەرتتى.

پرەزيدەنت ۇكىمەتكە ەلىمىزدىڭ كولىك جانە ترانزيتتىك الەۋەتىن بارىنشا پايدالانۋ جونىندە ۇسىنىس ەنگىزۋدى تاپسىردى. بۇدان بولەك قالا ىشىندەگى جولداردى ءتيىمدى پايدالانۋ، كولىك قوزعالىسىن باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى دا ءسوز بولدى.

كەڭەستە پرەزيدەنت كوتەرگەن ماسەلەنىڭ ءبىرى – جۇمىسپەن قامتۋ. بۇگىندە اتىراۋ وبلىسىنداعى تۇرمىس دەڭگەيى ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنە قاراعاندا جوعارى. ورتاشا جالاقى 358 مىڭ تەڭگە، بۇل – جالپى رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن 1،6 ەسە جوعارى. دەگەنمەن وڭىردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «بولاشاقتا كەڭەيۋ» جوباسى جاقىندا اياقتالادى. الداعى ءۇش جىلدا 55 مىڭ ادام جۇمىستان بوسايدى. وبلىس اكىمى ونىڭ 31 مىڭىن ەڭبەكپەن قامتۋدى جوس­پارلاپ وتىر. قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل اتىراۋ وبلىسىنىڭ عانا مىندەتى ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، ۇكىمەتكە ءتيىستى شارا قابىلداۋ كەرەكتىگىن ايتتى.

جيىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن نىعايتۋ ماسەلەسى دە كەڭىنەن ءسوز بولدى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىس اكىمىنە ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىن باسشىلارىمەن بىرلەسىپ، ىندەتتىڭ الدىن الۋدى جانە ونىمەن كۇرەس شارالارىن ۋاقتىلى قابىلداۋدى تاپسىردى.

– كوروناۆيرۋس ىندەتى قايتادان ءورشىپ، ەپيدەميالىق احۋال كۇردەلەنىپ بارادى. بۇل رەتتە، ايماقتىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرىپ، ەڭبەك ۇجىمدارىنداعى احۋالعا ايرىقشا نازار اۋدارۋ كەرەك.  وبلىس كاسىپورىندارىندا اپتا سايىن  ىندەت وشاعى پايدا بولۋدا. وبلىس اكىمىنە ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىن باسشىلارىمەن بىرلەسىپ،  ىندەتتىڭ الدىن-الۋ جانە ونىمەن كۇرەس شارالارىن ۋاقتىلى قابىلداۋدى تاپسىرامىن. ۆاحتالىق تاسىلمەن ىستەيتىن جۇمىسشىلاردىڭ دەنساۋلىعىن مۇقيات قاداعالاۋ قاجەت.

ىندەتتىڭ جاڭا تولقىنى كەلگەننەن بەرى جاعدايى اۋىر جانە وتە اۋىر ناۋقاستار كوبەيۋدە. ولاردىڭ سانى سوڭعى ءبىر ايدا ەكى ەسەگە ارتتى.  ال ەمدەۋ مەكەمەلەرىندە قاجەتتى ءدارى-دارمەك پەن قۇرال جابدىقتار ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەنى انىقتالىپ وتىر. بۇل احۋال ادام ءولىمىنىڭ كۇرت وسۋىنە اكەپ سوقتىرۋى مۇمكىن. بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعى دا  جاعدايدى ۋشىقتىرىپ وتىر.  وبلىستا 207 دارىگەر جەتىسپەيدى. سونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەرگە 52 دارىگەر قاجەت، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت وبلىس باسشىلىعىنا ەمدەۋ مەكەمەلەرىن ءدارى-دارمەكپەن جانە مەديتسينالىق قۇرالمەن قامتاماسىز ەتۋدى جەكە باقىلاۋعا الۋدى، سونىمەن قاتار، انەستەزيولوگيا جانە جان ساقتاۋ بولىمدەرىن تولىق جابدىقتاۋدى، دارىگەرلەر تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ مىندەتىن جۇكتەدى.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، رەسەيمەن شەكارادا اۆتوكولىكپەن وتەتىن بەكەتتىڭ بولۋى ءوڭىردىڭ ەپيدەميولوگيالىق احۋالىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە.

– اۆتوكولىكتەر وتەتىن شەكارا بەكەتىندە جاۋاپتى مەكەمەلەردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. ۇكىمەتكە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، جۇرت  شەكارادان اۆتوكولىكپەن وتەتىن ورىندارعا قاتاڭ سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋ ورناتۋدى تاپسىرامىن.

ىسساپارعا شىعاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالا ماماندارىنىڭ قىزمەتىنە بارلىق جاعدايدى جاساۋدى جۇكتەيمىن. قازىرگى تاڭدا ءارتۇرلى شتامدار پايدا بولىپ، كەسەلمەن كۇرەس قيىنداي ءتۇستى. وكىنىشكە قاراي، قاۋىپتى دەرتتىڭ كەسىرىنەن ۇلتقا بەرەرى كوپ تانىمال تۇلعالاردان دا ايىرىلىپ قالىپ جاتىرمىز. بۇل – بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن ورنى تولماس قايعى. مەملەكەت ءۇشىن ءار ادامنىڭ ءومىرى قىمبات. سوندىقتان بارشا جۇرتتى جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋعا، ساق بولۋعا شاقىرامىن.

كوروناۆيرۋستى جەڭۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى – ۆاكتسينا سالۋ ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەمىن. ءبىز قازىر حالىقتىڭ جاپپاي ۆاكتسينا الۋىن ۇيىمداستىرۋىمىز قاجەت. بۇل جۇمىستا ءىرى كاسىپورىندار باستى نازاردا بولۋى ءتيىس. مۇناي كومپانيالارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ايرىقشا ءمان بەرىڭىزدەر، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت كەڭەستە وڭىردەگى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ نىساندارى ەسكىرگەنىن، ۇكىمەت اكىمدىكپەن بىرلەسىپ، كوپبەيىندى اۋرۋحانا، پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتا­لىعىن جانە زاماناۋي قالالىق ەمحانالار سالۋ ماسەلەسىن شەشۋى كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ:

– ايرىقشا كۇتىمگە مۇقتاج بالا­لارعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرىپ، مەديتسينالىق كومەك بەرۋ ءۇشىن مامان­داندىرىلعان ساۋىقتىرۋ ورتالىعىن سالۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى تاپسى­رامىن. مەكتەپ تۇلەكتەرى دارىگەر ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الۋى ءۇشىن گرانت سانىن كوبەيتۋ قاجەت. سونىمەن بىرگە، وڭىردە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە قولايلى جاعداي جاساۋ كەرەك.   

قوعام وكىلدەرى بىرنەشە جىلدان بەرى وبلىس ورتالىعىندا سپورتقا ەرەكشە قابىلەتى بار دارىندى بالا­لارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات سالۋ ماسە­لەسىن كوتەرىپ ءجۇر. ۇكىمەتكە اكىمدىكپەن بىرلەسىپ بۇل ماسەلەنى دە قاراستىرۋدى تاپسىرامىن، – دەدى.

پرەزيدەنتتىڭ سوزىنە قاراعاندا، ءوڭىردىڭ تابىستى دامۋى ءۇشىن ايماقتى ەنەرگيامەن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. دەگەنمەن بۇل باعىتتا دا ءالى پىسىقتايتىن جۇمىستار بار. سوندىقتان ۇكىمەت بۇل تاراپتا كەشەندى شارالار قابىلداۋى قاجەت.

كەڭەس بارىسىندا وزەكتى دۇنيەنىڭ ءبىرى رەتىندە ءوڭىردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قوزعالدى.

سۋ – ايماقتىڭ ورنىقتى دامۋى ءۇشىن قاجەتتى باستى رەسۋرستىڭ ءبىرى. الايدا جايىق وزەنى قاتتى تارتىلىپ، ونىڭ ەكولوگيالىق احۋالى كۇننەن كۇنگە ناشارلاپ بارادى. بۇل ماسەلە ونسىز دا اۋىز سۋعا مۇقتاج بولىپ وتىرعان جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى تولعاندىرىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەر دە ۇلكەن قيىندىقتارعا تاپ بولىپ جاتىر.

ءبىز جايىق وزەنى اڭعارىنىڭ ەكو­جۇيە­سىن ساقتاۋ جونىندە 2024 جىلعا دەيىنگى قازاقستان-رەسەي ىنتىماقتاستىعى تۋرالى باعدارلاما قابىلدادىق. ۇكىمەت وسى باعدارلامادا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردى ۋاقتىلى قارجىلاندىرۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە، رەسەي جاعىمەن بىرلەسىپ، جەدەل شارالار قابىلداۋى قاجەت، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت ايتقانداي، ءوڭىر حالقى­نىڭ ءبىر بولىگى مەن مۇناي وندىرەتىن كومپانيالار «استراحان–ماڭعىشلاق» سۋ قۇبىرىنان اۋىزسۋ الىپ وتىر. بۇگىندە بۇل سۋ قۇبىرىنىڭ توزىعى جەتكەن. پرەزيدەنت ۇكىمەت پەن «سامۇرىق-قازى­نا» قورىنا «استراحان-ماڭعىشلاق» سۋ قۇبىرىن قايتا جاڭعىرتۋعا قاتىستى تاپسىرما بەردى. ءالى كۇنگە دەيىن اۋىل­داردى تازا اۋىزسۋمەن قامتۋ تولىق اياقتال­ماعان. وبلىس بويىنشا 30 اۋىل­عا اۋىزسۋ جەتپەگەن. پرەزيدەنت ۇكىمەت پەن اكىمدىككە بۇل ماسەلەنى الداعى ەكى جىلدا تولىق اياقتاۋدى مىندەتتەدى.

ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن دەنساۋلىعى ەكولوگيالىق احۋالعا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى. بۇل تاراپتا اتىراۋ وبلىسى ماقتانارلىق جاعدايدا ەمەس. بىلتىردىڭ وزىندە وڭىردە اۋانى لاستاعان 160 جاعداي تىركەلىپتى.

– ءبىز وزىق حالىقارالىق ستان­دارت­تارعا ساي كەلەتىن جاڭا ەكولو­گيالىق كودەكس قابىلدادىق. ەكولو­گيا­لىق تيىمدىلىكتى ارتتىراتىن باع­دارلامالاردى قولعا العان كاسىپورىن­دار قالدىق شىعارعانى ءۇشىن تولەنەتىن اقىدان بوساتىلادى. بۇل سالاداعى قول­جەتىمدى تەحنولوگيانىڭ ەڭ تاڭداۋلىسى مۇناي-گاز كاسىپ­ورىن­دارىنا ەنگىزىلۋى كەرەك. ۇكىمەت وڭىردەگى قوعامدىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ، بۇل ماسەلەنى مۇقيات باقىلاۋعا السىن، – دەدى پرە­زيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ اتىراۋ وبلىسىنداعى قاستەرلى ءارى تاريحي  ورىنداردىڭ ءبىرى ەجەلگى سارايشىق قالاسى جايىندا ايتا كەلىپ، ونىڭ ماڭىزدىلىعى مەن تانىمالدىلىعىن ارت­تىرۋ ءۇشىن زاماناۋي تۋريزم ينفرا­قۇ­رىلىمى قاجەت ەكەنىن ايتتى.

– ءبىزدىڭ بابالارىمىز قالا سالىپ، جاڭا مادەنيەتكە جول اشقان. ايگىلى سارايشىق – سونىڭ ايقىن دالەلى. مۇندا التىن وردا ءداۋىرىنىڭ حاندارى جانە قازاقتىڭ ۇلى حانى قاسىم حان جەرلەنگەنى بەلگىلى. جالپى، ۇلان-بايتاق جەرىمىزدەگى كونە شاھارلاردى، مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تاريحىندا ايرىقشا ورنى بار التىن وردانى جان-جاقتى زەرتتەپ، عىلىمي اقپاراتتىق جۇمىستاردى جۇيەلى جۇرگىزۋ كەرەك. سول ارقىلى ەلدىك شەجىرەمىزدى كەڭىنەن تانىتا الامىز. وسىنى جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋىمىز كەرەك.

سارايشىقتىڭ ماڭىزدىلىعى مەن تانىمالدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن زاماناۋي تۋريزم ينفراقۇرىلىمى قاجەت. اكىمدىك ۇكىمەتتەن ۆيزيت-ورتالىق قۇرىلىسىنا قاراجات سۇراعان ەكەن. بىراق كەلىسىمىن ءالى الماعان. ۇكىمەتكە وسى ماسەلەنى دەرەۋ شەشۋدى تاپسىرامىن، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت ءوڭىردىڭ دامۋ بارىسىن جانە بارلىق ماسەلەلەردىڭ ۋاقتىلى شەشىلۋىن ءوزى تىكەلەي باقىلاۋدا ۇستاي­تىنىن اتاپ كورسەتتى.

– مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا اتىراۋ وبلىسىنىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى كەشەندى جوسپاردىڭ جوباسى دايىندالدى. سوعان سايكەس 23 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 37 جاڭا مەكتەپ سالىنادى. سونىڭ ارقاسىندا ءۇش اۋىسىمدا وقىتۋ جانە مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسىن تولىق شەشەمىز.

جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا ساپالى مە­ديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن بىرقاتار نىساننىڭ قۇرىلىسى باستالادى. اتاپ ايتقاندا، كوپبەيىندى اۋرۋحانا، ەكى ەمحانا، پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعى، اتىراۋ قالاسىنداعى ونكو­لوگيالىق ديسپانسەر جانىنان راديو­لوگيالىق كورپۋس، سونداي-اق اۋىلدىق جەرلەردە العاشقى دارىگەرلىك-سانيتارلىق كومەك كورسەتەتىن 9 نىسان بوي كوتەرەدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار ءۇشىن وڭالتۋ ورتالىعى سالىنادى. بۇدان بولەك، 3،5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 25 مىڭ اتىراۋلىق وتباسى جاڭا باسپاناعا يە بولادى.

جالپى، كەشەندى جوسپاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ونەركاسىپتى، اگروونەركاسىپ كەشەنىن، تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا، ەنەرگەتيكا جانە ەكولوگيا سالاسىنداعى ايماقتا قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 9 ترلن تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلماق، كوبى – جەكە ينۆەستيتسيا. سونىمەن قاتار جوسپارعا سايكەس بيۋدجەتتەن 800 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىڭ 700 ملرد-قا جۋىعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراستىرىلادى. ماسەلە – بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمدى جۇمساۋدا، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى كەڭەستەگى ءسوزىنىڭ سوڭىندا باستى ماقسات – حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جانە ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ەكەنىن جەتكىزدى.

ۇكىمەتكە وسى جيىننىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا جوسپاردى تولىقتىرىپ، ونى ءبىر ايدىڭ ىشىندە بەكىتۋ تاپسىرىلدى.

كەڭەستە اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليار، «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆ، ەنەر­گەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ، ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ بايانداما جاسادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتان انىقتالعان قوقىستار

ەكولوگيا • بۇگىن، 08:24

ۆيرۋس جۇقتىرۋ توقتاماي تۇر

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:16

ءورت سوندىرگەن وجەتتەر

ايماقتار • بۇگىن، 08:12

ەرلىككە بەرگىسىز ەڭبەك

قوعام • بۇگىن، 08:09

جاساندى جۇرەك سالىندى

الەم • بۇگىن، 08:02

نۇروتاندىقتاردىڭ ايقىن جەڭىسى

ساياسات • بۇگىن، 07:43

شامانىڭ ءانى

ونەر • كەشە

سوتتالعان جىرلار

ادەبيەت • كەشە

9 اي «تولعاتقان» 9 پايىز

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار