ءجا, ول بولەك اڭگىمە.
ءبىزدىڭ قولىمىزعا قالام الدىرىپ وتىرعان – باتىس قازاقستان وبلىسى, قازتالوۆ اۋدانىنداعى تالدىقۇدىق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ءجايى.
تالدىقۇدىق دەسە, تالدى قۇدىق – تۇگىن تارتساڭ, مايى شىعاتىن وسى ءبىر شىرايلى ءمۇيىستى مەكەندەگەن حالىقتىڭ كوڭىلى كوپتەن كۇپتى.
719 تۇرعىنى بار, جەر كولەمى – 166 584,2 گا, ونىڭ جايىلىم جەرى – 25 674,7 گا, ەگىستىك جەرى – 65 440 گا. كەزىندە كۇركىرەگەن ءالدى سوۆحوزدىڭ ءبىرى بولعان وسىناۋ كۇرە تامىرداي اۋىلدى السىرەتۋگە كىم قۇشتار بولدى دەگەن سۇراق كوپتەن بەرى كوكەيدە ءجۇر.
بۇل ىرگەلى مەكەن دە «بولاشاعى جوق» اۋىلداردىڭ تىزىمىنە ىلىگىپ كەتكەن سوناۋ ءبىر جىلى. وسى «بولاشاعى جوق اۋىل» دەگەندى ويلاپ تاپقان ادامدى ۇستاپ الىپ, جاۋاپقا تارتار ما ەدى؟ پروبلەمالاردى شەشۋدىڭ ەڭ وڭاي جولىن تاپقان تۇرلەرى (قىسىلعاندا قۇيرىعىن كەسىپ تاستاپ قاشاتىن انا ءبىر جاندىك سياقتى...). جوعارىداعى, اۋىلدىڭ ءيىسى مۇرنىنا دا بارىپ كورمەگەن, اسفالتتا وسكەن بىرەۋلەر وسىلاي «جاڭالىق» اشادى دا, ونى تومەندەگىلەر قولداي كەتەدى. سالدارىنان, قازىنادان قارجى بولىنبەي, اۋىل مەملەكەتتىڭ ەسەبىنەن اعىتىلىپ قالادى دا بىرتىندەپ سولا بەرەدى.
وسى كەپتى كيىپ وتىرعان اۋىل كوپ. سونىڭ ءبىرى – تالدىقۇدىق.
ەلدىگى مىقتى, ەڭسەسى بيىك اۋىل 1932 جىلدان بەرى ءوز دەڭگەيىن ۇستاپ, مىزعىماي كەلە جاتقان ءداتى مىقتى اۋىل بۇل. شارۋا ءجايى جامان ەمەس. 42 قوجالىق بار. مال سانى: ءىرى قارا – 4 176 باس, قوي-ەشكى – 6 060, جىلقى – 512 باس.
اۋىرتپالىق مالعا ءتۇستى دەگەن بيىلعى قىستان دا شىعىپ, اۋزى كوككە ىلىنسە كوتەرىلىپ كەتەدى عوي دەپ شۇكىرشىلىك قىلىپ وتىرادى كۇندىككە. «باس امان بولسىن!» دەيتىن, ۇرانعا بەرگىسىز جۇبانىشتى ءسوزى بار قازاقتىڭ, بۇلار دا سول ءسوزدى اۋىزعا ءجيى الادى. بارعا قاناعات, جوققا سابىر.
سول نيەتىنە قاراي, ۇزدىكسىز اۋىسىپ-ءتۇيىسىپ جاتاتىن اكىم-قارانىڭ ىشىندە اللاعا قاراعاندارى تالدىقۇدىقتىڭ قادىرىن ءبىلىپ, ءۇزىپ-ج ۇلىپ كومەكتەسىپ كەتىپ جاتتى.
قازىر دە سول. قۇدايعا شۇكىر, گاز قۇبىرى تارتىلدى. بيىل تۇرعىندار كوگىلدىر وتىنمەن, «اقبۇلاق» باعدارلاماسى ارقىلى تازا اۋىز سۋمەن قامتىلعالى وتىر.
ال ەندى كوڭىلدى كۇپتى قىلىپ تۇرعان نە ماسەلە سوندا؟ ول – مەكتەپ! ەڭ جاندى جەر. اۋىلدى وبا جاساعىڭ كەلسە, مەكتەبىن قۇرت. ءبىتتى! قالعانى ءوز-وزىنەن بىتىراپ كەتەدى.
اۋىلدىڭ ورتاسىنداعى ءبىر كەزدە وڭىرگە ماقتانىش بولعان 468 ورىندىق تيپتىك جوباداعى مەكتەپ بۇگىندە كۇردەلى جوندەۋگە مۇقتاج. بۇگە-شىگەلەپ سۋرەتتەۋدىڭ كەرەگى بولماس, سۋرەتىن سالارمىز, ينتەرنەت زامانى عوي, بەينە-بايان دا جاساي سالۋعا بولادى, جانى اشىپ, سۇراعان دەپۋتاتتار بولىپ جاتسا...
وسى جەرگە كەلگەندە تالدىقۇدىق شىنداپ تارىعۋلى. مەكتەپتى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە 359 ملن قارجى كەرەك ەكەن. جوبالىق سمەتالىق قۇجاتى دايىن. بىراق اقشا جوق. بار بولسا دا جوق. سەبەبى تالدىقۇدىقتا «بولاشاق جوق».
بۇل ەلدەن شىققان ەڭبەك ەرلەرى, سپورت چەمپيوندارى, اقىندار, سان-سالادا تىندىرىپ ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جوعارى ءبىلىمدى ازاماتتار – ءبارى دە «جوق».
وسى ماسەلە ءىس باسىندا جۇرگەندەردىڭ الدىنا قابىرعاسىنان قويىلعالى, ەكىنشى ۇسىنىستىڭ شەتى قىلتيدى: رەسپۋبليكالىق جوبا بويىنشا سالىناتىن جاڭا مەكتەپتەر جوباسىنا ىلىكتىرىپ جىبەرسە, ەسكىنى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزگەننەن, جاڭاسىن سالۋ اناعۇرلىم ارزانعا تۇسەدى ەكەن-مىس.
اۋىل بۇعان قۋانبايدى بىراق. سەبەبى ءوز مەكتەبى ەسكى دە بولسا قاۋقارلى, ۇلكەن, تيپتىك جوبامەن سالىنعان. بالاباقشاسى دا سونىڭ ىشىندە.
ال جاڭا مەكتەپتىڭ جوباسى, ەستۋىمىزشە, شاعىن عانا. دەمەك, كۇنى ەرتەڭ بالاباقشا پروبلەماسى تاعى الدىمىزدان شىعادى دەگەن ءسوز.
اۋىلدىڭ تابانى بەرىك, بۇل جەردەن ۇدەرە كوشۋ ويدا جوق. بالا تۋ باعىتى دا جامان ەمەس. اۋىلدا كوپ بالالى وتباسى سانى – 25, جاس وتباسىلار سانى – 40.
بالا ءوسىمى جىل سايىن ارتۋدا. 2018 جىلى – 17, 2019 جىلى – 9, 2020 جىلى 15 ءسابي دۇنيەگە كەلدى.
سوندا, تالدىقۇدىق نەدەن سورلى بولادى؟ بولاشاعى نەگە «جوق»؟
«اۋىلداردىڭ, ەلدى مەكەندەردىڭ اراسى قاشىق ورنالاسقان, سوندىقتان ولارعا كوممۋنيكاتسيا تارتۋ, جول سالۋ, ينتەرنەت, سۋ ت.ب. جۇرگىزۋ ءتيىمسىز, ءوزىن-ءوزى اقتامايدى» دەگەن جەلەۋدى ءجيى ايتا باستاپتى بيلىكتەگى جاستاردىڭ باز ءبىر وكىلدەرى.
سونداعى ويلارى قالاي, الىس اۋىلداردى تۇنشىقتىرىپ, قولدان ميگراتسيا جاساپ قالاعا ءيىرىپ قويماق پا ءبارىن؟ مالسىز كۇنى بار ما بۇل قازاقتىڭ؟ ءوندىرىس ورنى دا جوق جاپپاي جۇمىس قولىن سۇراپ تۇرعان, جۇمىسسىزدار مەن باسپاناسىزدار سانىن كوز-كورە قولدان كوبەيتۋ بولىپ شىقپاي ما بۇل؟
قاستىقپەن دەمەي-اق قويايىن, جاستىقپەن ايتاتىن بولار مۇنى.
قىسقاسى, تالدىقۇدىقتىڭ زارى – جالعىزدىڭ زارى ەمەس. وسىنداي-وسىنداي مۇڭلىق اۋىلدار كوپ, ساناپ قالساق.
«كىسىسى از», «جەرى شالعاي», «سپۋتنيكتەن تىس», «شەكارالىق ايماققا كىرمەيدى» ت.ب. سىلتاۋمەن قالاداعى بالاعا ەت, ماي, قايماق-قۇرتپەن قاراسىپ وتىرعان اۋىل-ايماقتى قازىنادان قاعاجۋ قالدىرۋ كوبەيىپ تۇر.
نەگە؟
تامىرىنان ايىرىلعان قۋ قاڭباقشا دومالاپ كەتپەيمىز بە اۋىلداردان ايىرىلساق؟
ءار اۋىلدىڭ ءوز ورنى بار – جەرى كەڭ, حالقى از مەملەكەتىمىزدە.
سونىڭ ىشىندە تالدىقۇدىقتىڭ دا.
تارىقپاسىنشى اۋىلدار. تارىقتىرماڭدارشى, مەكتەپتەن قينالىپ, تالىقسىپ وتىرعان تالدىقۇدىقتى!
ساقتالىپ قالسىن.
داريعا مۇشتانوۆا,
قازتالوۆ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى,
«ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى
باتىس قازاقستان وبلىسى
