قوعام • 15 ءساۋىر، 2021

ەسىرتكى: ينتەرنەتتەگى ساۋدا ەرىك بەرمەي بارادى

28 رەت كورسەتىلدى

قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى الەمدەگى «كولەڭكەلى بيزنەستىڭ» كوش باسىندا ادام، قارۋ-جاراق جانە ەسىرتكى ساۋداسى تۇرعانىن ايتادى. اتالعان قىلمىستاردىڭ العاشقى ەكەۋى قازاقستاندا قارقىن الىپ تۇرماعانىمەن، ەسىرتكى ساۋداسىنا قاتىستى جاعىمسىز جايتتار ءالى دە تىيىلار ەمەس.

ۋ ساۋدالاپ ۇرتىن مايلاعانداردىڭ ۇرىمتال تۇسىن تاۋىپ، زاڭ الدىندا جاۋاپقا تارتۋ دا وڭايعا سوعىپ تۇرعان جوق. سوعان قاراماستان، وسى جىلدىڭ العاشقى توقسانىندا ءتارتىپ ساقشىلارى 1 توننادان استام ەسىرتكى ءونىمىن تاركىلەپ، 861 قىلمىستىڭ بەتى اشىلدى.

جاھانداعى جاعداي جاعا ۇستاتادى. بۇۇ-نىڭ 2019 جىلعى مالىمەتىنە سەنسەك، دۇنيە جۇزىندە 35 ميلليونعا جۋىق ادام ەسىرتكىدەن زارداپ شەگەدى ەكەن. الايدا جەتى ادامنىڭ تەك بىرەۋى عانا ەم قابىلدايتىن كورىنەدى. ءبىر ساتتىك الدامشى ءتان راحاتى ءۇشىن بولاشاعىنا بالتا شاباتىنداردىڭ اقىلعا قونىمسىز ارەكەتىن تۇسىنۋگە تىرىسپاي-اق قويالىق. قوعامدى الاڭداتاتىنى – سۇرانىس بولعان جەردە ساۋدالاۋشىنىڭ دا تابىلا قالاتىنى بولىپ وتىر. وعان ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ەلىمىزدە قولعا الىنىپ جاتقان ءىس-قيمىلداردىڭ ناتيجەسى كۋا.

– 2021 جىلدىڭ 1-توقسانىندا 861 ەسىرتكى قىلمىسى انىقتالدى. سونىڭ ىشىندە 602 وتكىزۋ جانە 163 اسا ءىرى مولشەردە ەسىرتكى ساقتاۋ فاكتىسى بار. ءارتۇرلى 1 توننا 056 كيلو ەسىرتكى تاركىلەندى. سونىڭ ىشىندە 3 كيلو گەروين، 764 كيلو ماريحۋانا، 252 كيلو گاشيش جانە 24،4 كيلو سينتەتيكالىق ەسىرتكى بار. سونىمەن قاتار 2 ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ ارەكەتىنە تۇساۋ سالىندى. توپتىڭ 2 جەتەكشىسى مەن 11 مۇشەسى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. قىلمىستىق كىرىستەردەن كەلىپ تۇسكەن 11 ملن تەڭگەدەن استام سومانى زاڭداستىرۋدىڭ 1 فاكتىسى تىركەلدى، – دەيدى ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتىنىڭ باسقارما باستىعى بەرىكحان نۇرعاليەۆ.

پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە بۇكىل الەمدەگى سياقتى، ەلدەگى ەسىرتكى ماسەلەسىنە قاتىستى جاعداي ايتارلىقتاي وزگەرىسكە ۇشىراعان ەكەن. ياعني ء«داستۇرلى» ەسىرتكىنى جاڭا پسيحوبەلسەندى زاتتار الماستىرا باستاپتى. بۇل زاتتار ەسىرتكىنىڭ ء«داستۇرلى» تۇرلەرىنەن سالىستىرمالى تۇردە ارزاندىعىمەن، ايقىن پسيحوتروپتىق اسەرىمەن جانە تاۋەلدىلىكتىڭ تەز قالىپتاسۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. ياعني ءتارتىپ ساقشىلارىنا «زاماننىڭ تۇلكى بولۋىنا قاراي تازى بوپ شالۋىنا» تۋرا كەلگەن سەكىلدى.

– العاشقى توقساندا جاڭا پسيحوبەلسەندى زاتتاردى تاراتۋدىڭ 369 فاكتىسى انىقتالدى. سونىڭ ىشىندە، ساتۋدىڭ – 173، ساقتاۋدىڭ 39 وقيعاسى بار. بۇدان بولەك 24،4 كيلو ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا جول بەرىلمەدى. نۇر-سۇلتان، شىمكەنت، الماتى قالالارى مەن شىعىس قازاقستان، پاۆلودار، الماتى، اتىراۋ جانە اقمولا وبلىستارىندا «سينتەتيكانىڭ» ءىرى كولەمى تاركىلەندى. ماسەلەن، ناۋرىز ايىندا الماتىداعى تۇنگى كلۋبتاردىڭ بىرىندە ارنايى وپەراتسيا ۇيىمداستىرىلدى. ناتيجەسىندە، سينتەتيكالىق ەسىرتكىنى كەلۋشىلەر اراسىندا تاراتقان ەكى جاس جىگىت ۇستالدى. قىلمىسكەرلەر تولەمدى ونلاين اۋدارىمدار ارقىلى الىپ وتىرىپتى. ەسىرتكى ساتۋشى مەن ونى تۇتىنۋشىلاردىڭ بىرىنەن بۋىپ-تۇيىلگەن مەفەدرون تاركىلەندى. كۇدىكتىلەردىڭ پاتەرلەرىن ءتىنتۋ كەزىندە ساتىلىمعا شىعارىلماقشى بولعان سينتەتيكالىق ەسىرتكى مەن ونى بۋىپ-تۇيۋگە قاجەتتى جابدىقتار تابىلدى. تۇنگى كلۋبتىڭ يەسىنە ەسىرتكى تاراتۋعا قارسى شارا قولدانباعانى ءۇشىن اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى، – دەيدى ب.نۇرعاليەۆ.

جىل باسىنان بەرى ەسىرتكى جاساۋعا بەيىمدەلگەن 8 زەرتحانا انىقتالىپ، كوزى جويىلىپتى. ايتايىق پەتروپاۆلدا سينتەتيكالىق ەسىرتكى وندىرىسىمەن ەرلى-زايىپتىلار اينالىسىپتى. ولار جامبىل وبلىسىنىڭ ميروليۋبوۆو اۋىلىندا ءۇي ساتىپ الىپ، جاسىرىن زەرتحانا ۇيىمداستىرعان ەكەن. ەسىرتكى وندىرۋگە قاجەت پرەكۋرسورلار مەن حيميكاتتاردى تمد ەلدەرىنەن ساتىپ الىپ كەلىپتى. ولاردان ەسىرتكىنى قاپتاۋعا قاجەت ماتەريالدار، شپريتستەر، فارماتسەۆتيكالىق تارازىلار، وندىرىستىك پروتسەستەردى سيپاتتايتىن جازبالار جانە 1 كيلودان استام سينتەزدەلگەن دارىلىك زاتتار تاركىلەندى.

– اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەر دامىعان سايىن ەسىرتكىنى ساتۋ جانە تاراتۋ ادىستەرى دە وزگەرىپ بارادى. ماسەلەن، ينتەرنەتتىڭ ءوزى زاڭسىز اينالىمنىڭ الاڭىنا اينالدى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، 2020 جىلدان باستاپ قىلمىستىق زاڭناماعا جاڭا قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تۇرلەرى ەنگىزىلدى. ول – ەسىرتكىنى قولدانۋعا يتەرمەلەۋ جانە ولاردى ينتەرنەت ارقىلى ساتۋ. بۇدان بىلاي مۇنداي قىلمىستار اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ قاتارىنا جاتقىزىلىپ، قۇقىق بۇزۋشىنى ۇزاق مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋدى كوزدەيدى. جىل باسىنان بەرى ەسىرتكىنى ينتەرنەت ارقىلى ساتۋ بويىنشا 18 قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ، ونىڭ ەكەۋى سوتقا جولداندى، – دەيدى ب.نۇرعاليەۆ.

ەلىمىزدە ەسىرتكىنى ناسيحاتتاعاندار مەن زاڭسىز جارنامالاعاندار وتكەن جىلدان باستاپ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلا باستادى. الا جىپتەن اتتاعانداردى 6 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كوزدەلگەن. سوعان قاراماستان، جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدە وسىنداي 48 قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ وتىر. ماسەلەن، الماتىدا 29 جاستاعى ەر ادام ۇستالدى. جەكە باستى ءتىنتۋ كەزىندە ەسىرتكى تاراتاتىن سايتقا سىلتەمەلەر جازىلعان ستيكەرلەر تابىلدى. بەلگىلى بولعانداي، قىلمىسكەر ترافارەت پەن ستيكەرلەردى باسپاحاناعا تاپسىرىس بەرۋ ارقىلى ازىرلەگەن ەكەن.

– ينتەرنەتتەگى زاڭسىز كونتەنتتەردى انىقتاۋ ماقساتىندا ارنايى ءبولىم عالامتور كەڭىستىگىن ۇدايى باقىلاپ وتىرادى. تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەتىن بۇل جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە، وتكەن جىلى 1200-دەن استام ۆەب-سايتتاردى، اككاۋنتتاردى جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمى تۋرالى اقپاراتتى قامتيتىن باسقا دا رەسۋرستاردى انىقتادىق. وسى جىلعى العاشقى ءۇش ايدا 400 سايت انىقتالدى. بارلىق مالىمەت قازاقستاندىق ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ كىرۋىنە تىيىم سالۋ، بۇعاتتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنە جىبەرىلدى، – دەيدى ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتىنىڭ باسقارما باستىعى.

ەسىرتكىنىڭ ء«داستۇرلى» تۇرلەرىنىڭ زاڭسىز اينالىمىن انىقتاۋ جۇمىستارى دا جالعاسىپ جاتىر. ماسەلەن، پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى اقمولا وبلىسىندا گەروين جەتكىزىلەتىن كانالدىڭ كوزىن جويدى. ياعني بۇرىن ەسىرتكى ساۋدالاعانى ءۇشىن سوتتالعان تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ تۇرعىنى مەن ەلوردالىق ازاماتشا پارامەن ۇستالدى. جەكە تەكسەرۋ كەزىندە ساتۋعا ارنالعان 595 گرامم گەروين، ال ءۇيدى ءتىنتۋ كەزىندە تاعى 845 گرامم گەروين تاركىلەندى. تاركىلەنگەن ەسىرتكىنىڭ جالپى مولشەرى 1440 گرامدى قۇرادى. وسىلايشا، شامامەن 24 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمى زاڭسىز اينالىمعا جىبەرىلمەدى.

– گەرويننىڭ اسا ءىرى پارتيالارى وزگە ايماقتاردا دا تاركىلەندى. ماسەلەن، جامبىل وبلىسىندا – 600 گرامم، قوستاناي وبلىسىندا توبىل قالاسىنىڭ تۇرعىنىنان 200 گرامم تاركىلەندى. بۇل ەسىرتكى ءتۇرىنىڭ اسا ءىرى كولەمى 1 گرامنان باستالادى. سونىمەن قاتار كاننابيستى توپقا جاتاتىن گاشيش پەن ماريحۋانا سىندى ەسىرتكى تۇرلەرىنىڭ دە ءىرى كولەمى انىقتالدى. ماسەلەن، اقتوبە وبلىسىندا ءبىر وپەراتسيا ناتيجەسى بويىنشا 165 كيلودان استام ماريحۋانا مەن 10 كيلوعا جۋىق گاشيش تاركىلەندى. جامبىلدا – شامامەن 48 كيلو، قوستاناي وبلىسىندا – 5،5 كيلو گاشيش ساۋداعا جىبەرىلمەدى، – دەيدى ب.نۇرعاليەۆ.

ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ تاعى ءبىر مىندەتى – ەسىرتكى مەن پرەكۋرسورلاردىڭ زاڭدى اينالىمىنا باقىلاۋ جاساۋ. ماسەلەن، پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى رەسپۋبليكالىق «دارمەك» وپەراتسياسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن وتكىزدى. وسىلايشا، ءتارتىپ ساقشىلارى 700-گە جۋىق كاسىپورىن مەن ۇيىمدى تەكسەرىپ، ونداعى 102 قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى. ونداي زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ 53-ءى – ءدارىحانادا تىركەلمەگەن دارىلىك زاتتاردى رەتسەپتسىز بەرۋ بولىپ وتىر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 19:00

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:00

فۋتبول: «چەلسي» فينالعا شىقتى

فۋتبول • بۇگىن، 15:01

اممانعا اتتاندى

سپورت • بۇگىن، 14:10

قازاندا كۇش سىناسۋدا

سپورت • بۇگىن، 13:40

شەت ەلدەگى قازاق گەنەرالدارى

قازاقستان • بۇگىن، 11:54

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار