ءبىلىم • 12 ءساۋىر، 2021

ەلوردالىق وقۋشى NASA-دا تاعىلىمدامادان ءوتتى

22 رەت كورسەتىلدى

نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ 16 جاستاعى وقۋشىسى ەراسىل تاۋەكەل NASA-دا تاعىلىمدامادان ءوتتى. ول «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ» 10-سىنىپ وقۋشىسى. قازىرگى ۋاقىتتا عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىن ازىرلەۋمەن اينالىسىپ ءجۇر، ءوزى زىمىران عىلىمىنا قاتتى قىزىعادى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz ەلوردا اكىمدىگىنىڭ رەسمي سايتىنا سىلتەمە جاساپ.

ەراسىل ءوزىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتىن جەتىنشى سىنىپتا، ياعني العاشقى زىمىرانىن ۇشىرعان كەزدە باستادى. ەڭ العاشقى ماڭىزدى جوباسىن عارىش تاقىرىبىنا ارناپ، «ناۋرىز كەزدەسۋلەرى-2019» ۇلتتىق عىلىمي جوبالار بايقاۋىندا ءبىرىنشى ورىن الدى. وقۋشى مودەلدىك زىمىراندارعا ارنالعان تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان ۇشىرۋ قوندىرعىسىن جاساپ شىعاردى.

توعىزىنشى سىنىپتا ەراسىل ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن رعا جانە Intel BalticSEF-2020 جانىنداعى «بولاشاق عالىمدارى-2019» ءىرى حالىقارالىق بايقاۋلارىنىڭ جۇلدەگەرى اتاندى. ماسكەۋ مەن سانكت-پەتەربۋرگتەگى كونكۋرستاردا ۇلتتىق كوماندالارعا اقش-تاعى Regeneron ISEF وقۋشىلارىنا ارنالعان دۇنيەجۇزىلىك عىلىمي بايقاۋىنىڭ ىرىكتەۋىنەن ءوتتى. ول جەردە بورتتىق ەلەكترونيكاسى بار زىمىراننىڭ ۇشۋ ءپروتوتيپىن جانە يلون ماسكتىڭ Falcon تۇرىنە ۇقساس قونۋ اياقتارى بار ۇشۋدى باسقارۋدىڭ بارلىق جۇيەسىن تانىستىردى. سودان كەيىن ەراسىل NASA United Space School-دا قازاقستاننىڭ وكىلى اتانىپ، الەمنىڭ ءتۇرلى ەلدەرىنىڭ وقۋشىلارىمەن كەزدەستى.

ەراسىلدىڭ ايتۋىنشا، امەريكالىق ۇيىمنىڭ FISE باعدارلاماسى تۋرالى وعان ەكى جىل بۇرىن NASA-دا تاجىريبەدەن وتكەن رەسەيلىك ونەرتاپقىش دوسى پەتر جان-جاقتى ايتىپ بەرىپتى. سودان كەيىن قازاقستانداعى تاعىلىمدامانىڭ وكىلى بولىپ سانالاتىن فيزيك جانە عالىم بايجان مۇقاتاەۆپەن بايلانىسقا شىعۋ ءتيىس بولاتىن. عارىشتىق ءبىلىم بەرۋدى ناسيحاتتاۋعا ارنالعان وسى باعدارلاما اياسىندا امەريكالىق ۇشۋدى باسقارۋ ورتالىعى – حيۋستون قالاسىندا ورنالاسقان NASA-نىڭ ليندون دجونسون اتىنداعى عارىش ورتالىعىندا تاعىلىمداما قاراستىرىلعان.

«مەن NASA-عا تاعىلىمدامادان ءوتۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋ جايلى شەشىم قابىلدادىم. سەبەبى ول الەم ستۋدەنتتەرىنىڭ زاماناۋي عارىش سالاسىمەن جاقىنىراق تانىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي سيرەك كەزدەسەتىن مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الماۋ ءۇشىن تاۋەكەلگە بەل بۋدىم. فيزيكا مەن ماتەماتيكادان بىرنەشە تاپسىرمانى ورىنداۋ قاجەت بولدى. تاپسىرمالار عارىش سالاسىنىڭ بارلىق سالاسىنان، ياعني پلانەتارلىق گەولوگيادان يادرولىق قوزعالتقىش وندىرىسىنە دەيىنگى ءتۇرلى باعىتتا بولدى. سونداي-اق، موتيۆاتسيالىق حات جازىپ، سۇحباتتان ءوتۋىم كەرەك ەدى. بۇل پروتسەستىڭ ءبارى شامامەن ءبىر-ەكى ايعا سوزىلدى. ءوتىنىش بەرۋ جاعى امەريكانىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن بەرىلەتىن ءوتىنىش پروتسەسىنە 80 پايىزعا ۇقساس. بىراق ولاردىڭ نيۋانستارى دا بولدى. ۇمىتكەرلەردىڭ ءبارى عارىش سالاسىنداعى اكادەميالىق بىلىمدەرى مەن جەتىستىكتەرى تەكسەرىلدى، سول سياقتى اعىلشىن ءتىلىن جاقسى بىلەتىندەرىنە دە ءمان بەرىلدى.

ونلاين-فورماتقا قاراماستان، تاعىلىمداما ەكى اپتا بويى مازمۇندى ءوتتى. نەگىزگى ماقسات – شيكىزات الۋ ماقساتىندا استەرويدتەرگە ارنالعان ميسسيانى ازىرلەۋ. قاتىسۋشىلار توپتارعا ءبولىندى. مەنىڭ توبىمدا ءۇندىستان، اۆستراليا جانە جاڭا زەلانديادان كەلگەن وقۋشىلار بولدى. وزگەلەرگە ۇقساماستاي ەتىپ، كومانداما KINZA دەگەن اتاۋ بەرۋدى ۇسىندىم. كۇن سايىن ءار ءتۇرلى تاقىرىپتا 2-3 ءدارىس ءوتتى. ولاردىڭ اراسىندا ۇزاق ۇشۋ كەزىندەگى ەكيپاجدىڭ دەنساۋلىعىنان باستاپ جاڭا اەروعارىشتىق ماتەريالدار مەن قۇرىلىمدارعا دەيىن قامتىلدى. دارىستەردى NASA عالىمدارى، ينجەنەرلەرى جانە زەرتتەۋشىلەرى جۇرگىزدى، ارقايسىسى كەم دەگەندە ءبىر ساعاتقا سوزىلدى. مەن ءتىپتى امەريكالىق استروناۆتار – بيلل ماكارتۋرمەن، سۋنيتا ۋيليامسپەن جانە مايكل بەيكەرمەن اڭگىمەلەستىم. شىنىن ايتۋ كەرەك بىرنارسەگە ۇمتىلعاندا وڭ ناتيجە كورسەتەمىن دەپ بولجاۋ قيىن، سەبەبى ساتسىزدىك كەز كەلگەن ساتتە بولۋى مۇمكىن. ءوزىم تابيعاتىمنان ماقساتىما جەتۋگە تىرىسامىن، ورتا جولدان بەرىلگەندى ۇناتپايمىن. قولىمنان كەلگەن مۇمكىندىكتىڭ ءبارىن جاسايمىن. سونىڭ ارقاسىندا ءبارى وڭاي شەشىلەدى. تەك وسىنداي كوزقاراستىڭ ناتيجەسىندە عانا تاۋلاردى ورنىنان جىلجىتۋعا بولادى دەپ ەسەپتەيمىن»، دەدى ەراسىل تاۋەكەل.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • بۇگىن، 13:05

كيىكتەردىڭ تولدەۋ كەزەڭى باستالدى

فوتوگالەرەيا • بۇگىن، 12:07

«بارىستىڭ» العاشقى ترانسفەرى

حوككەي • بۇگىن، 08:50

«ءان» بە، «ءۇن» بە؟

رۋحانيات • بۇگىن، 08:36

جۋرناليست قاسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 08:34

ءسوز سويىل: ءازىل-وسپاق

رۋحانيات • بۇگىن، 08:32

دالالىق وركەنيەت تاعىلىمى

تاريح • بۇگىن، 08:23

بالاباقشانىڭ جوعىنان بارى جاقسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

كاسىپكە باۋلۋ – قاسيەتتى بورىش

ايماقتار • بۇگىن، 08:16

اتى-جونىمىزگە اباي بولايىق

قوعام • بۇگىن، 08:14

ءۇي ىشىندەگى ۇيلەسىم

پىكىر • بۇگىن، 08:06

قوي باققان وزار...

ايماقتار • بۇگىن، 08:03

حالىقارالىق قۇجاتتار قابىلداندى

قازاقستان • بۇگىن، 07:58

ايسبەرگ اقيقاتى

ادەبيەت • كەشە

جوق كىتاپتى ىزدەۋ

ادەبيەت • كەشە

كرەست-كەدەرگى...

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار