ءبىلىم • 16 ءساۋىر، 2021

Astana IT university: ءبىلىم ساپاسىنان تسيفرلى ترانسفورماتسياعا

437 رەت كورسەتىلدى

XXI عاسىر ادام مەن قوعام ءىس-ارەكەتىنىڭ جاڭا، ساپالى جاعدايىنا كوشۋمەن سيپاتتالادى. ادامزات ءوز دامۋىنىڭ جاڭا داۋىرىنە – اقپاراتتىق كەزەڭگە اياق باستى. ۇستىمىزدەگى زاماناۋي پوستيندۋستريالدىق كەزەڭنىڭ ەرەكشەلىگى – دامىعان نارىقتىق ەكونوميكا، اشىق دەموكراتيالىق قوعام، تسيفرلى سەرۆيستەردىڭ، جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ، «تسيفرلى سىڭارلاردىڭ» جانە سمارت-جۇيەلەردىڭ كەڭ قولدانىسقا ەنۋى.

وسىنداي قوعام مەن ەكونوميكانىڭ مۇددەسى ءۇشىن يننوۆاتسيالاردى جاساۋعا باعىتتالعان ىرگەلى جانە پراكتيكالىق بىلىمدەر، قۇزىرەتتىلىكتەردىڭ سيمبيو­زى الدىڭعى ورىنعا شىعىپ وتىرعان جاعدايدا قازىرگى جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاندانۋى ءىس-ارەكەتتىڭ نەگىزگى تۇرلەرى جانە مامانداردىڭ بىلىكتىلىگى مەن قۇزى­رەتتىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتار وزگە­رەتىن يندۋستريالدىق ەكونوميكادان پوستيندۋستريالىق دامۋعا ءوتۋ; ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ، ونىڭ ۇيىمداستىرۋ فورماتتارى مەن قولدانىلاتىن پەداگوگيكالىق تەحنولوگيالاردى تۇپكىلىكتى وزگەرىسكە اكەلەتىن تسيفرلى بىلىمگە كوشۋ، سول ار­قىلى ونىڭ ۋاقىتقا، تۇرعىلىقتى ورىنعا تاۋەلسىز جىلدام تاراۋىنا اكە­لەتىن جاھاندىق پروتسەستەرمەن انىق­تالاتىندىعى كەزدەيسوق ەمەس.

2019 جىلعى 12 ساۋىردە «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا جانە ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن ەكسپو-2017 اۋماعىندا IT سالاسىندا بىلىك­تىلىگى جوعارى دەڭگەيدەگى ماماندار دايارلاۋعا باعىتتالعان Astana IT University اشىلعان بولاتىن. ۋنيۆەرسيتەتكە از ۋاقىتتا كوشباسشىلىق پەن جاھاندىق نارىقتا وتاندىق تسيفرلى شەشىمدەردىڭ ەكسپورتىن قولداي وتىرىپ، قازاقستاننىڭ تسيفرلى ترانسفورماتسياسىنىڭ درايۆەرى جانە فلاگمانى بولۋى ءتيىس دەگەن كۇردەلى مىندەت قويىلدى.

1

العاشقى كۇننەن باستاپ-اق AITU (ۋنيۆەرسيتەت بۇگىندە ناق وسى اتپەن كوپشىلىككە ءمالىم بولىپ وتىر) جۇ­مىس بەرۋشىلەردىڭ بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندارعا سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا شەتەلدىك اكادەميالىق سەرىكتەستەرىمەن جانە IT كومپانيالار­مەن بىرلەسىپ جاسالعان بىرەگەي ءبىلىم باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋعا باعىت الدى. بۇگىندە مۇندا ەلىمىزدىڭ IT نارى­عىندا سۇرانىسقا يە باعدارلامالىق ينجەنەريا، كومپيۋتەرلىك عىلىمدار، كيبەرقاۋىپسىزدىك، تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەر، ۇلكەن مالىمەتتەردى تالداۋ، مەدياتەحنولوگيالار، تسيفرلى جۋرناليستيكا جانە IT-مەنەدجمەنت باعىتتارى بو­يىنشا اعىلشىن تىلىندە ءۇش جىل مەر­زىم­دە ماماندار دايارلانادى.

Astana IT University قۇرىلعاننان باستاپ ەكى جىلدىڭ ىشىندە ۇلكەن جەتىس­تىكتەرگە قول جەتكىزدى دەپ ايتۋعا نەگىز بار. ەۋروپالىق تۇرعىلار نەگىزىندە اكا­دەميالىق ساياسات، ىشكى ساپانى قام­تاماسىز ەتۋ جۇيەسى، تاۋەكەلدەردى باس­قارۋ ساياساتى مەن فورمالدى جانە فور­مالدى ەمەس وقىتۋ ناتيجەلەرىن تانۋ (كرەديتتەردى ەسەپكە الۋ) جۇيەسى قۇرىلىپ، جۇمىس ىستەۋدە. ناتيجەسىندە جوو ينستيتۋتتىق اككرەديتتەۋدەن ءساتتى ءوتتى، سول سياقتى بارلىق ءبىلىم باع­­دار­لا­ما­لارى 5 جىلدىق مامان­دان­دىرىلعان اككرەديتتەۋگە يە.

الاشتىڭ كورنەكتى قايراتكەرى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ سوزىمەن ايتساق، كەز كەلگەن وقۋ ورنىنىڭ «جۇرەگى» – مۇعا­لىم. ادامي كاپيتالدى تارتۋعا با­عىت­­تالعان ءتيىمدى كادرلىق جانە الەۋ­مەتتىك ساياسات نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەت­كە ەلىمىزدىڭ بارلىق تۇكپىرىنەن سالانىڭ ەڭ مىقتى ماماندارى تارتىلدى. شەتەلدەن حيرش يندەكسى جوعارى دەڭگەيدەگى IT باعىتىنداعى الەۋەتتى عالىمدار، توپ-مەنەدجەرلەر شاقىرىلىپ، جۇمىس ىس­تەۋ­دە. ستۋدەنتتەرگە «بولاشاق» باعدار­لاماسىمەن وقىپ كەلگەن University of Southern California، Boston University، The University of Chicago (اقش)، University College London، Imperial College London، Robert Gordon University، University of Bristol، The University of Sheffield ( ۇلى­بريتانيا)، گۋمبولت ۋنيۆەرسيتەتى (بەر­لين، گەرمانيا) ءتارىزدى الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇ­لەكتەرى ساباق بەرەدى. وقىتۋشىلىق-پرو­فەسسورلىق قۇرامنىڭ الەۋەتىن ەكى جىل قاتارىنان «جوو ۇزدىك وقىتۋشىسى» دارەجەسىن يەلەنۋىنەن-اق بايقاۋعا بولادى.

1

ۋنيۆەرسيتەتتە 1900-دەن استام دارىندى ستۋدەنتتەر ءبىلىم الۋدا. ايتا كەتەرلىگى، ولاردىڭ 50%-عا جۋىعى نزم، بيل، «دارىن»، ت.ب. يننوۆاتسيالىق مەك­تەپتەردىڭ تۇلەكتەرى. ستۋدەنتتەر قازىر­دىڭ وزىندە AITU Project Challenge جوباسى ارقىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەس، مەملەكەتتىك جانە باسقا دا قۇرىلىمداردا وزدەرىنىڭ IT-شەشىمدەرىن ەنگىزۋمەن اينالىسادى. بۇل جوبا ناقتى كەيستەردى شەشۋ ارقىلى ستۋدەنتتەردىڭ پراكتيكالىق داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعان.

ۋنيۆەرسيتەت تالانتتى جاستاردى تارتۋ ءۇشىن جىل سايىن باعدارلامالاۋ، ماتەماتيكا، اعىلشىن تىلىنەن وليمپيا­دالار، سول سياقتى جوو ستۋدەنتتەرى اراسىندا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا تۋرنير وتكىزەدى. جەڭىمپازدار وقۋ گرانتتارىن جەڭىپ الادى. مىسالى، «AITU iCode» رەسپۋبليكالىق وليمپياداسىنا
3 مىڭنان استام وقۋشى قاتىستى، بۇل جەردە باعدارلامالاۋمەن اينالىسام دەۋشىلەرگە ونىڭ داعدىلارىن دامىتۋ بويىنشا تەگىن كۋرستار ۇسىنىلدى. «AITU iCode» شەشۋشى كەزەڭىنىڭ (1-2 مامىردا وتەدى) جەڭىمپازدارى ACM ICPC سپورتتىق باعدارلامالاۋ بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇراماسىنا تارتىلادى دەپ كۇتىلۋدە.

AITU-دىڭ كەلەسى مىندەتى – ءبى­لىم الۋشىلاردىڭ تەحنولوگيالىق كا­سىپ­كەر­لى­گى مەن StartUp باستامالارىن دامىتۋ ارقىلى ءوزىنىڭ زياتكەرلىك ونىمدەرى ارقىلى تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن يننوۆاتسيالاردى جاساۋ جانە ىلگەرىلەتۋ جۇيەسىن جاساۋ. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكسپو اۋماعىندا Astana IT Hub ەكو-جۇيەسىنە كىرەتىنىن ەسكەرە وتىرىپ، «AITU Talks» جوباسى جاسالدى، بۇل الاڭدا تابىستى ات StartUp جوبالاردىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار AITU ستۋدەنتتەرىمەن وزدە­رى­نىڭ تاجىريبەسىمەن جانە تيىمدىلىك قۇ­پيا­سىمەن بولىسەدى. وزدەرىنىڭ يدەيالارىن دا­مىتۋعا جانە كاسىپ اشۋعا دايىن ستۋدەنتتەر «اتامەكەن» ۇكپ جانە Astana IT Hub بيزنەس-ينكۋباتسيا جانە اكسەلەراتسيا باعدارلامالارىن وتۋگە، ءارى قاراي الەمدىك ۆەنچۋرلىق قورلاردىڭ كونكۋرستارىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىكتەرى بار.

ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ پراكتيكالىق قۇزىرەتتىلىكتەرىن دامىتۋ ءۇشىن Huawei، Cisco، Kaspersky، Microsoft، Apple، Oracle، 1C، ت.ب. ءىرى حالىقارالىق IT ۆەندورلار تارتىلدى. بۇل كومپانيالار ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا ءوز تەحنولوگيا­­­لارى بويىنشا وقىتۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋمەن اينالىساتىن زەرتحانالارىن اشتى. بۇل ستۋدەنتتەرگە حالىقارالىق اكت نارىعىندا سەرتيفيكاتتالعان مامان بولۋىنا جانە شەتەلدىك كومپانيالارعا جۇمىسقا ورنالاسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«قازاقستان عارىش ساپارى» ۇك» اق، «قازاقتەلەكوم» اق، «كوركەم تەلە­كوم» جشس، «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولو­گيالار» اق، «Astana Innovations» جشس، «Epam Kazakhstan» جشس جا­نە باسقا دا ەلىمىزدىڭ ءىت جانە كوممۋنيكاتسيالار نارىعىنىڭ نەگىزگى كومپانيالارى­مەن تىعىز سەرىكتەستىككە ءبىلىم باعدار­لامالارىن ۇنەمى جەتىلدىرۋگە جانە دەر كەزىندە نارىق سۇرانىسىنا باعىتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە ستۋ­دەنت­تەرگە IBM، Booking.com، Google، Kolesa، KazDream جانە باسقا دا IT كوم­پانيالاردىڭ قىزمەتكەرلەرى ساباق بەرەدى.

ۋنيۆەرسيتەت عىلىمي زەرتتەۋلەر با­عىتىندا جۇمىستاردى بەلسەندى جۇرگىزۋگە جانە ستۋدەنتتەردى دايارلاۋدا Research Oriented Study (ROS) قولدانۋعا كىرىستى. ماسەلەن، وقۋ بارىسىندا ستۋدەنتتەر پاندەر ارقىلى زەرتتەۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن مەڭگەرەدى جانە ەرتە كۋرستاردان باستاپ عىلىمي جۇمىسقا تارتىلادى. بۇل جەردە ءبىزدىڭ وقىتۋشىلار ەسەپ قويۋ، بولجام جاساۋ، ادىستەردى تاڭداۋ جانە ناتيجەلەردى تالداۋدىڭ بارلىق كەزەڭدە مەنتورلىق جاسايدى، بۇل ستۋدەنتتەردىڭ ماماندىق بويىنشا جۇمىس ىستەۋى بارىسىندا نەمەسە ماگيستراتۋرادا وقۋىن جالعاستىرۋدا باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرا تۇسەدى.

AITU-دا SMART CITY، EdTech، Data Analysis Development Center، INDUSTRY 4.0، AgroTech عىلىمي-يننوۆاتسيالىق ورتالىقتارى جانە FabLab زەرتحاناسى اشىلعان. ونىڭ ماقساتى – شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن بىرگە نۇر-سۇلتان قالاسى، ءبىلىم بەرۋ جانە ەكونوميكانى دامىتۋ بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ.

بۇگىندە Astana IT University بازاسىندا «Scientific Journal of Astana IT University» حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالى شىعارىلادى. جۋرنالدا ءتۇرلى ەل­دەردىڭ عالىمدارىنىڭ ماقالالارى باسى­لادى جانە جوو عىلىمي قاۋىم­داستىعىنا حالىقارالىق دەڭگەيدە ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۋرنالدى Scopus، Web of Science مالىمەتتەر بازالارىنا ەنگىزۋ جوسپارلانعان.

ۋنيۆەرسيتەت عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق ءىس-ارەكەت كونكۋرستارىنا بەلسەندى قاتىسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە بعم عىلىم كوميتەتىنىڭ گرانتتىق قار­جىلاندىرۋى نەگىزىندە جالپى سوماسى 150 ملن تەڭگەدەن اساتىن، 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان ءۇش عىلىمي جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. بۇلار جوو عىلىمي الەۋەتىن باعالاۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسى، كوممۋنيكاتيۆتى ەمەس سيممەتريالىق كەڭىستىكتەر جانە قالپىنا كەلتىرىلەتىن ەنەرگەتيكا بويىنشا ەنەگروجۇيەنى مودەلدەۋ سياقتى كوكەيكەستى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان. سول سياقتى جاس عالىمداردى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتىشىلىك گرانتتار ءبولىندى. بۇل گرانتتار نەگىزىندە جاس عالىمدار نۇر-سۇلتان قالاسى اۋاسىنىڭ لاستانۋىن تالداۋ جانە مونيتورينگ جاساۋ جۇيەسىن، قالانىڭ ايماقتارى بويىنشا جىلۋ ەنەرگياسىن پايدالانۋدى تالداۋ ءۇشىن ماشينالىق وقىتۋ جانە مودەلدەۋ ادىستەرىن، گلاۋكومانى زەرتتەۋ ءۇشىن ارنايى مودەل، ۆيرتۋالدى ۋنيۆەرسيتەت جوباسىن جاساۋدا. ناتيجەسىندە، كەيىنگى ەكى جىلدا AITU وقىتۋشىلارى Scopus جانە Web of Science مالىمەتتەر بازاسىنىڭ Q1-Q2 كۆارتيلىنە كىرەتىن جۋرنالدارىندا ماقالالارىن جاريالادى.

قازاقستاندىق عىلىمدى ىلگەرىلەتۋ جانە الدىڭعى قاتارلى تاجىريبەلەرمەن ءبولىسۋ ماقساتىندا 2021 جىلدىڭ
28-30 ساۋىرىندە ۋنيۆەرسيتەتتە IEEE قا­ۋىم­داستىعىنىڭ قولداۋىمەن «2021 IEEE Smart Information Systems and Technologies» حالىقارالىق عىلىمي-پراك­تيكالىق كونفەرەنتسياسى وتەدى، وعان 17 جاقىن جانە الىس شەتەلدىڭ عا­لىم­دارى، IT سالاسىنىڭ ماماندارى قا­تىسادى.

بۇگىندە Astana IT University اقش، قىتاي جانە ەۋروپانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىمەن سەرىكتەستىك شارتتار جاساستى. بۇل ستۋدەنتتەرىمىزگە اكادەميالىق ۇتقىرلىق اياسىندا ءبىلىم الۋعا، ۋنيۆەرسيتەتكە وقىتۋ ادىستەرىن جاقسارتۋعا جانە وقىتۋشىلارمەن الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

Astana IT University ءوزىنىڭ IT پلاتفورماسىن دامىتۋدا جانە Digital University جوباسى ارقىلى «تسيفرلى ءىزدىڭ» پرە­ديكتيۆتى تالداماسى قۇرالدارىن دامىتىپ جاتىر. سونىمەن قاتار تاڭدالعان IT باعىتى بويىنشا ء«ومىر بويى ءبىلىم الۋ» (Life Long Learning) قۇزىرەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان وقىتۋدىڭ جاڭا تسيفرلى سەرۆيستەرىن ەنگىزۋ ۇستىندە.

بيىل جوو-دا مالىمەتتەردى تالداۋ، تسيفرلى ترانسفورماتسيا، ەسەپتەۋ عىلىمدارى جانە سمارت-تەحنولوگيالار باعىتتارىندا جاڭا ماگيستراتۋرا، مۆا جانە دوكتورانتۋرا باعدارلامالارى اشىلماق.

Astana IT University وقۋ ورىندارىنىڭ جەتىستىكتەرىن الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىس­تىگىنە ەنگىزۋگە باعىتتالعان وتاندىق جوو عىلىم مەن بىلىمدە اكادەميالىق ۇستەم­دىكتى دامىتۋ بويىنشا كونسورتسيۋمىنىڭ (اليانسىنىڭ) مۇشەسى. وتاندىق جوو جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارت­تىرۋدىڭ جالعىز ءتيىمدى جولى – رەسۋرس­تار­دى بىرىكتىرۋ بولعاندىقتان، مۇنداي سەرىكتەستىكتەر ىقپالى جوعارى بولادى.

كورىنىپ تۇرعانداي، اشىلعاننان باس­تاپ Astana IT University جوسپارلى تۇردە ستراتەگيالىق ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋدا جانە قازاقستاندىق قوعامنىڭ تسيفرلى ترانسفورماتسياسىنىڭ الەۋەتىن ودان ءارى دامىتۋعا دايىن.

 

دارحان احمەد-زاكي،

Astana IT University رەكتورى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • بۇگىن، 13:05

كيىكتەردىڭ تولدەۋ كەزەڭى باستالدى

فوتوگالەرەيا • بۇگىن، 12:07

«بارىستىڭ» العاشقى ترانسفەرى

حوككەي • بۇگىن، 08:50

«ءان» بە، «ءۇن» بە؟

رۋحانيات • بۇگىن، 08:36

جۋرناليست قاسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 08:34

ءسوز سويىل: ءازىل-وسپاق

رۋحانيات • بۇگىن، 08:32

دالالىق وركەنيەت تاعىلىمى

تاريح • بۇگىن، 08:23

بالاباقشانىڭ جوعىنان بارى جاقسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

كاسىپكە باۋلۋ – قاسيەتتى بورىش

ايماقتار • بۇگىن، 08:16

اتى-جونىمىزگە اباي بولايىق

قوعام • بۇگىن، 08:14

ءۇي ىشىندەگى ۇيلەسىم

پىكىر • بۇگىن، 08:06

قوي باققان وزار...

ايماقتار • بۇگىن، 08:03

حالىقارالىق قۇجاتتار قابىلداندى

قازاقستان • بۇگىن، 07:58

ايسبەرگ اقيقاتى

ادەبيەت • كەشە

جوق كىتاپتى ىزدەۋ

ادەبيەت • كەشە

كرەست-كەدەرگى...

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار