ساياسات • 08 ءساۋىر، 2021

بيزنەستى دامىتۋدىڭ كەپىلى – ونى قۇقىقتىق تۇرعىدا قورعاۋ

12 رەت كورسەتىلدى

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى مەن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن العاش رەت Business Integrity Forum ءوتتى.

فورۋم جۇمىسىنا قازاق­ستان پرەزيدەنتىنىڭ ەكونومي­كالىق دامۋ ماسەلەلەرى جو­نىن­دەگى شتاتتان تىس كەڭەس­شىسى س.چاكرابارتي، «اس­تانا» حقو باسقارۋشىسى، سترا­­تەگيالىق جوسپارلاۋ جəنە رەفور­­مالار اگەنتتىگىنىڭ تور­اعاسى ق.كەلىمبەتوۆ، سىباي­لاس جەمقور­لىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنت­تىگى­نىڭ توراعاسى ا.شپەك­باەۆ، كاسىپ­كەر­لەردىڭ قۇقىق­تارىن قور­عاۋ جو­نىندەگى ۋاكىل ر.ءجۇر­سىنوۆ، وتاندىق جانە شەتەلدىك بيز­نەس، ديپلو­ما­تيالىق كورپۋس، حا­لىق­ارالىق ۇيىم­داردىڭ وكىلدەرى، سون­داي-اق سالا­لىق مەملەكەتتىك ورگاندار باس­شىلىعى قاتىستى.

ق.كەلىمبەتوۆ فورۋمعا قاتى­سۋ­شىلاردىڭ نازارىن «استانا» حقو ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن «بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانى» ىسكە اسىرۋ اياسىندا قۇرىلعانىنا اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا، وسى بەس رەفورمانىڭ ۇشەۋى بيزنەستى دامى­تۋمەن بايلانىستى بولدى. س.چاكرابارتيدىڭ پىكىرىنشە، سى­بايلاس جەمقورلىق، ەڭ الدىمەن، ەلدىڭ بەدەلىنە ۇلكەن زيان كەلتى­رەدى. سونداي-اق سىبايلاس جەم­قورلىق سالىق سالۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ بۇزىلۋىنا، ادام كاپيتالىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى، ينۆەستيتسيالاردى ازايتادى. وسىعان بايلانىستى ول سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ءۇشىن بارلىق قۇرال­داردى پايدالانۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

ءوز كەزەگىندە سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى قىزمەت باسشىسى ا.شپەكباەۆ ينۆەستور­لاردى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى سۇيەمەلدەۋ جوباسىنا، كومپلاەنس قىزمەت­تەرىنىڭ جۇمىسىنا، مەملەكەتتىك قىز­مەت­تەردى ەلەك­تروندىق فورماتقا كو­شىرۋگە جانە زاڭنا­مالىق وزگە­رىس­تەرگە ەرەكشە نازار اۋداردى.

شەتەلدىك جانە وتان­دىق ينۆەستورلاردىڭ قۇقىق­تارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ – اگەنتتىكتىڭ باستى باسىم­دىق­تارىنىڭ ءبىرى. اتاپ ايتقاندا، اگەنتتىك «اتا­مەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ 2018 جىلدان باستاپ كاسىپكەرلىك سۋبەك­تىلەرى تاپ بولاتىن بارلىق پروتسەس­تەردى سىبايلاس جەم­قورلىق­قا قارسى سۇيەمەلدەۋگە ارنال­عان Protecting business and invest­ments جوبا­سىن ىسكە اسىرۋدا. «بۇگىندە اگەنت­تىك جالپى سو­ماسى 38 ملرد اقش دوللارىن قۇرايتىن 650-دەن استام ين­ۆەستيتسيالىق جانە بي­زنەس-جوبالاردى سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى سۇيەمەلدەيدى. ينۆەس­تي­تسياسىنىڭ جالپى سوماسى 20،9 ملرد اقش دوللارىن قۇرايتىن ءار بەسىنشى جوبادا شەتەلدىك قاتىسۋ بار»،  دەدى ا.شپەكباەۆ. ونىڭ ايتۋ­ىنشا، بيزنەس-قۇرىلىمداردىڭ سى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى سايا­ساتتى بەلسەندى پايدالانۋى – اگەنتتىك قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر ما­ڭىز­دى باعىتى بولىپ سانالادى. ول بيزنەستى جۇرگىزۋ كەزىندە پاراسات­تىلىقتىڭ مىزعىماس ستاندارتقا اينالۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

بۇل ماسەلەدە، ونىڭ پىكىر­ىن­شە، حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كور­پو­راتيۆتىك سەكتوردا كەڭى­نەن دامىعان كومپلاەنس-قىز­مەتتەردى قولدانۋ تاجىريبەسى ما­ڭىزدى. بۇگىنگى تاڭ­دا كومپلاەنس قۇرىلىمدارى «سامۇرىق-قا­زىنا» قورىندا جانە ونىڭ قۇرامىنا كىرەتىن 12 كوم­پانيادا جۇمىس ىستەيدى. سونى­مەن قاتار، كومپلاەنس-قىز­مەت­تەردى قۇرۋ بويىنشا جۇمىس قازاقستاننىڭ ءىرى جەكە كومپانيالارى تاراپىنان قول­داۋ تاپتى. ا.شپەكباەۆ اتاپ وتكەندەي، اگەنتتىك جۇمىسىنىڭ كەلەسى باعىتى – بيزنەستى جۇرگى­زۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىن لاۋازىمدى تۇلعالارعا قاتىستى قىل­مىستىق قۋدالاۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ.

«قابىلدانىپ جاتقان جۇيە­لى جانە كەشەندى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە سىبايلاس جەم­قورلىق قىلمىستارىنىڭ سانى جىل سايىن تۇراقتى تۇر­دە تومەندەپ كەلەدى. اتاپ ايت­قاندا، 3 جىل ىشىندە 11%-عا تو­مەندەدى. مىڭنان استام كاسىپ­كەردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددە­لەرى ولاردىڭ قىزمەتىنە زاڭسىز ارالاسۋدان قورعالدى»، دەدى اگەنتتىك توراعاسى.

وتاندىق جانە شەتەلدىك بىر­قاتار كومپانيانىڭ وكىلدەرى بيز­نەستىڭ وزەكتى پروبلەمالارى مەن ولاردى شەشۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرا­لى پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. سونداي-اق فورۋم الاڭىندا كورەيا، يور­دانيا جانە نيدەر­لاند ەلشى­لەرى بيزنەس پەن ينۆەستيتسيا­لاردى قولداۋ بويىن­شا ءوز تاجىريبەلەرىن تانىستىردى. يوردانيالىق ديپ­لومات يۋسۋف ابدەلگاني ەكى ەل اراسىنداعى ەركىن ساۋدا اي­ماق­تارىن قۇرۋ جانە ءدارى-دارمەك پەن كيىم شىعاراتىن زاۋىت­­تار سالۋ ماسەلەلەرىندەگى ىنتى­ماق­­تاستىقتىڭ مۇم­كىن­دىكتەرىنە توقتالدى. قاتى­سۋشىلار ىسكەرلىك احۋالدى جاق­سارتۋ كەلەشەگىن، مەملەكەت پەن بيزنەس اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستاردى ترانسفورماتسيالاۋدى، سونداي-اق پاندەميادان كەيىنگى داعدارىستى بىرلەسىپ ەڭسەرۋ شارالارىن تالقىلادى.

فورۋم جۇمىسىنىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا بيزنەس-قو­عام­داستىق وكىلدەرىنىڭ بار­لىق ەسكەر­تۋلەرى مەن ۇسىنىس­تارى ودان ءارى پىسىقتاۋ ءۇشىن ۇكىمەتكە جىبەرى­لەتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مەرەكە قارساڭىندا ماراپاتتالدى

ايماقتار • بۇگىن، 13:58

6 مامىرعا ارنالعان ۆاليۋتا باعامى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:16

«چەلسي» فينالعا شىقتى

سپورت • بۇگىن، 10:48

ۇقساس جاڭالىقتار