قوعام • 08 ءساۋىر، 2021

19 سوم 68 تيىن

94 رەت كورسەتىلدى

وسىنشا مولشەردەگى كەڭەس اقشاسى بالا كۇنىمنەن جادىمدا  ەشقاشان وشپەستەي ساقتالىپ قالدى. بۇل – اكەمنىڭ اي سايىن الاتىن زەينەتاقىسىنىڭ سوماسى. جاسى قىرىقتان اسقانىندا جاڭادان قۇرىلعان ۇجىمشارعا مالشى بولىپ كىرگەندىكتەن، زەينەتكە شىعاردا ەڭبەك كۇنى (قازىرگى ەڭبەك ءوتىلى) ازدىق ەتىپ، قارتتىق شاعىنا ماردىمسىز  ناپاقا بۇيىرىپتى. ال سول كەزدەگى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تويىپ تاماق ىشۋگە اقشاسى جەتپەي، اشقۇرساق جۇرەتىن ستۋدەنتىنە ايىنا 40 سوم ستيپەنديا تولەنگەندىگىن ەسكەرسەك، بەس جاننان قۇرالعان وتباسىنىڭ جالعىز  اسىراۋشىسىنىڭ تابىسىنىڭ دەڭگەيى قانداي بولعاندىعىن باجايلاۋعا بولار.

سول كەزدە، وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى جىلدارىندا، كەڭەس وكىمەتى اۋىل ادامدارىنىڭ جەكەمەنشىك مال ۇستاۋىنا قاتاڭ شەكتەۋ قويىپ، نە ءبىر سيىر، نە ءبىر جىلقى وسىرۋىنە عانا رۇقسات بەرگەن بولاتىن. قازەكەم:

«ستالين بەرگەن بايتالدى،

حرۋششەۆ كەلىپ قايتا الدى،

اينالايىن برەجنەۆ

بيە قىلىپ قايتاردى»، دەگەن ءازىل-شىنى ارالاس ولەڭ شىعارعان زامان ەدى. زەينەتاقىسى دۇكەننەن قانت، شاي، تۇز سەكىلدى اۋىلدا وندىرىلمەيتىن ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىن ساتىپ الۋعا زورعا جەتەتىن بولعاندىقتان، اكەم سيىر عانا ەمەس، جاسىرىپ بيە دە ۇستايتىن. كەڭشار ور­تا­لىعىنداعى اۋىلدىق كەڭەستەن تەك­سەرۋشىلەر شىعىپتى دەگەن حابار قۇلا­عىنا تيىسىمەن، جاسى جەتپىستەن اسسا دا، بيەسىن ەرتتەپ ءمىنىپ، قاسىنا ق ۇلىنىن ەرتىپ، قىرىق شاقىرىمداي جەردەگى ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ ديرەكتورى بولىپ ىستەيتىن اۋقاتتى جيەنىنىڭ ۇيىنە بارىپ، سوندا ءبىر جۇماداي قوناقتاپ، تىعىلىپ جاتۋشى ەدى. ال قورالارىنداعى مالى  بىزدىكىنەن الدەقايدا كوپ اۋىلداستارىمىز تەكسەرۋشىلەرگە بايەك بولىپ، قوي سويىپ، ىشكىزىپ-جەگىزىپ،  ء«تىل تابىسىپ» جاتاتىن...

ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ تۇرمىسى تومەندىگىن مەكتەپ باسشىلارى بىلگەن عوي – ماعان جىل سايىن جاپپاي وقۋ قورى ەسەبىنەن كيىم-كەشەك بولەتىن. باسىندا مەن وعان نامىستانىپ، الماي كەتكەندىكتەن، مۇعالىمدەر شەشەمە وزدەرى اكەلىپ بەرەتىن بولىپتى. سوسىن اپام مەنى الداپ-سۋلاپ ۇگىتتەپ، ۇكىمەت بەرگەن ارزانقول كيىمدى كيۋگە ارەڭ كوندىرەتىن.

جوعارى سىنىپتاردا وقىپ جۇرگەنىمدە دوستارىم جىل سايىن تۋعان كۇندەرىن تويلاۋدى شىعاردى. وعان قۇر الاقان بارۋعا ۇيالىپ، سىيلىققا ارقايسىمىزدان 1 سوم­نان جينايتىن بولدىق. ءبىر جولى وسىنداي باسقوسۋعا بارۋعا ۇيىمنەن 1 سوم دا تابىلماي، وتباسىن نەبارى 19 سوم 68 تيىنعا قاراتىپ قالدىرىپ، قارتايعانىندا تۋعان جالعىز ۇلى مەنى جەتكىزە الماي، دۇنيەدەن ارماندا وتكەن مارقۇم اكەمە دە، ءۇش بالاسىن اسىراۋ ءۇشىن باسىن تاۋعا دا، تاسقا دا سوعىپ جۇرگەن قايران اناما دا پەندەشىلىكپەن قاتتى وكپەلەگەنىم بار. بىرگە بارۋ ءۇشىن ىزدەپ كەلگەن سىنىپتاس­تارىم: «سەن اقشا بەرمەسەڭ دە بىزبەن بىرگە ءجۇرشى...»، دەپ قيىلعاندارىنا قاراماستان، نامىسىم ۇستاپ، بارماي قالدىم. سول جولى قاتارىمنان قالىپ قويعانىما ىشتەي قورلانىپ، وڭاشادا كوز جاسىما ەرىك بەرىپ، «قاشان جۇمىس ىستەپ، اقشا تابار ەكەنمىن؟..» دەپ ارمانداعانمىن.

سەگىزىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەنىمدە  گازەتتەرگە اندا-ساندا ماقالا جازىپ، از-مۇز قالاماقى الىپ تۇراتىن، اياق-قولىنىڭ كەمدىگى بار كورشى اعامىز بىردە مەنى شاقىرىپ الىپ، شيماي-شيماي ەتىپ جازعاندارىن اق قاعازعا ادەمىلەپ كوشىرتكىزدى. «اۋرۋدان باسقانىڭ ءبارى جۇعادى» دەمەكشى، سودان كەيىن مەن دە اۋىل ءومىرىنىڭ جاقسى جاڭالىعى مەن كەم-كەتىگىن ىزدەپ تاۋىپ، ماقالا جازۋعا كىرىستىم. جازعاندارىم «كوكشەتاۋ پراۆداسى» دەگەن شالاقازاق اتاۋى بار وڭىرلىك باسىلىمدا جاريالانىپ، كەيىن ماعان دا پوشتا اۋدارىمى ارقىلى تيىن-تەبەن كەلگەندە قۋانىشىم قوينىما سىيمادى. ءتىپتى «كلۋب پا، الدە، ق ۇلىپ پا؟» دەگەن تاقىرىپ قويىپ، اۋىلداعى جالعىز مادەنيەت وشاعىنىڭ كەشكىلىكتە جابىق تۇراتىندىعىن سىناعان ماقالام شىققان سوڭ جۇمىستان كەيىن باراتىن جەر تابا الماي، كوشەدە تەككە سەندەلىپ جۇرەتىن جاستاردىڭ كوكەيكەستى ماسەلەسى شەشىمىن تاۋىپ، ولاردىڭ الدىندا بەدەلىم ءوسىپ قالدى.

اياز ءبيدىڭ ورداسىنىڭ ماڭدايشاسىنا ءىلىپ قويعان جامان تونى مەن جامان تۇماعى سياقتى كوز الدىمدا كولەڭدەپ تۇراتىن 19 سوم 68 تيىن مەن بالالىق شاعىمنىڭ كەيبىر كوڭىلسىز كورىنىستەرىن ەسىمە تاعى ءبىر العىزعان جاعداي – «ەڭبەك» مەملەكەت­تىك باعدارلاماسى اياسىندا ەلىمىزدىڭ كەي وڭىرلەرىندە تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ جاسى 14-تەن اسقان وقۋشى بالالارىن جازعى كانيكۋلدا ءارتۇرلى قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىپ، ايىنا 42 500 تەڭگە جالاقى تولەۋ قولعا الىنعاندىعى. مەنىڭ بالا كەزىمدە وسىنداي مۇمكىندىك بولسا، ءمۇلت جىبەرمەس ەدىم-اۋ...      

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار