وقيعا • 06 ءساۋىر, 2021

قابدەش ءجۇمادىلوۆ

3380 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەا­تى, كورنەكتى قالامگەر قابدەش ءجۇمادىلوۆ 1936 جىلى 24 ساۋىردە شىڭجاڭ ولكەسىنىڭ تارباعاتاي ايماعى, مالدىباي اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن.

قابدەش ءجۇمادىلوۆ

بولاشاق جازۋشى ءوزىنىڭ كىندىك قانى تامعان اۋىلىندا باستاۋىش ءبىلىم الىپ, كەيىن شاۋەشەك گيمنازياسىن بىتىرەدى. العاشقى ولەڭدەرى «شىڭجاڭ» گازەتىندە, ال تىرناقالدى اڭگىمەسى «شۇعىلا» جۋرنالىندا جاريالانعان. 1956 جىلى قىتاي ۇكىمەتىنىڭ جولداما­سىمەن الماتىعا كەلىپ, قازاق مەملە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فا­كۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى. كسرو مەن قىتاي مەملەكەتى اراسىنداعى سايا­سي جاع­دايعا بايلانىستى وقۋدان كەرى شا­قى­رىلىپ, 1958-1962 جىلدار ارالىعىندا قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشى­رايدى. 1962 جىلى يمپەريا شەكاراسى شىرعالاڭىن كوكتەي وتكەن قازاق كو­شىمەن بىرگە اتاجۇرتقا ورالىپ, وقۋىن اياقتايدى.

قالامگەردىڭ وسىنداي كۇرەسپەن باس­تالعان ءومىرى اتامەكەنىنىڭ اسقاق ار­ماندارى, ەل ءۇمىتى مەن مۇددەسى, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارايلى تاڭى اتقاننان كەيىن جاس مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋى جانە قايتا ورلەۋى, ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن جاس ۇر­پاققا رۋحاني تاربيە بەرۋ جولىنداعى ىزدەنىستەر مەن تالپى­نىستارعا ۇلاستى. سول تالپىنىستار ونىڭ قالامىنان تۋعان ءاربىر شىعارماسىنان انىق كورىندى.

«جاس داۋرەن», «قازدار قايتىپ بارادى», «كوكەيكەستى», «سوڭعى كوش», «باقىت جولىندا», «سارجايلاۋ», «شاراينا», «سايگ ۇلىكتەر», «اتامەكەن», «تاعدىر», «دارابوز» سەكىلدى پوۆەستەرى مەن روماندارى ەل تاريحى مەن تاعدىرىنىڭ ەڭ ءبىر كۇردەلى كەزەڭدەرى جايلى وي تولعاعان, ونىڭ جارقىن بولاشاعىنا سەنگەن شىعارمالار بولدى. «سوڭعى كوش» ديلوگياسى ءۇشىن اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبي سىيلىقتى السا, «تاعدىر» رومانى ءۇشىن اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى بولدى. ءار جىلدارى «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە, «جازۋشى» باسپاسىندا, مەملەكەتتىك باس­پالار كوميتەتىندە قىزمەت ىستەپ, كە­يىنگى قىرىق جىلدان استام ۋاقىتىن شىعار­ماشىلىققا ارنادى.

جازۋشىنى قالامى شىرقاۋ بيىككە – داڭق پەن بەدەلدىڭ شىعانىنا عانا ەمەس, تۋعان ەلىنىڭ ماحابباتى مەن قۇرمەتىنىڭ, وقىرماننىڭ شىنايى باعاسىنىڭ بيىگىنە كوتەردى.

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ەل ءومىرىن جىرلاعان ەرەن قۋاتتى قالام يەسى, حالقىمىزدىڭ قادىرلى قارياسى, وقىرمانداردىڭ ىزدەپ ءجۇرىپ وقيتىن جازۋشىسى بولعان قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ قازاسىنا قايعىرا وتىرىپ, قالامگەردىڭ وتباسىنا, قالىڭ وقىرمانىنا كوڭىل ايتادى.

 

ەگەمەنقازاقستاندىقتار

 

سوڭعى جاڭالىقتار