الەم • 25 ناۋرىز, 2021

سينگاپۋرلىقتاردىڭ 90 پايىزىنىڭ ءوز ءۇيى بار

942 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

الەمدە از ۋاقىت ىشىندە دامىپ, وزىق ەلدەر قاتارىنا قوسىلعان مەملەكەتتەردىڭ مىسالى كوپكە ۇلگى بولا الادى. دۇنيە ءجۇزى عالىم­دارى مەن ساراپشىلارى وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىنىڭ دامۋ سترا­تەگياسى مەن ەكونوميكالىق جەتىستىگىنە باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى. سو­لار­دىڭ ءبىرى سينگاپۋردىڭ وزىندىك مودەلىن ەرەكشە دەۋگە تولىق نەگىز بار.

سينگاپۋرلىقتاردىڭ 90 پايىزىنىڭ ءوز ءۇيى بار

1960-جىلداردىڭ اياعى مەن 1970-جىلدار ارالىعىندا ەلدە جۇمىسسىزدىق پەن تۇر­عىن ءۇي داع­دارىسى بەلەڭ العان. ءدال وسى كەزدە سينگاپۋر مەملەكەتتى تۇبەگەيلى جاڭ­عىر­تۋ باعدارلاماسىنا بەل­سەن­دى كىرىسكەن-ءدى. ەلدەگى ونەر­كاسىپ سالاسىن اياققا تۇر­­عىزىپ, ءىرى مەملەكەتتىك تۇر­­عىن ءۇي كەشەندەرى دامي باستادى. ودان بولەك, ءبىلىم بەرۋ مەن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا قىرۋار ينۆەستيتسيا تارتىلعان. ناتيجەسىندە, 90-جىلدارعا قاراي سينگاپۋر نا­رىقتىق ەكونوميكاسى دا­مى­عان, حالىقارالىق ساۋدا باي­لانىسى ورنىققان تابىس­تى ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى. قازىر ول ازياداعى جان با­سىنا شاققانداعى ەڭ جو­عا­رى ىشكى جالپى ونىمگە يە ەلدەردىڭ ءبىرى جانە بۇۇ-نىڭ ادام الەۋەتىنىڭ دامۋ يندەكسى (HDI) بويىنشا 11-ورىنعا جايعاسقان. سينگاپۋر – ترانس­ۇلت­تىق كورپوراتسيالار ءۇشىن دە قولايلى ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى. بۇعان ەلدەگى سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ جاقسى ناتيجەلەرى سەبەپ بول­عان.

كوپتەگەن ماماندى ەلدەگى ەركىن نارىق پەن سوتسياليستىك پرينتسيپتەردىڭ ۇيلەسىم تاپ­قا­نى تاڭعالدىرادى. ەڭبەك نارىعىندا يمميگرانتتار­دى قۇشاق جايا قارسى العان. سول شەتتەن كەلگەن جۇ­مىس­شى­لاردىڭ ەڭبەگى ەلەۋلى ەكە­نى ايتىلعان. ەلدەگى سالىق دەڭگەيى دە تومەن. ناتيجەسىندە, حالىقتىڭ جالاقىسى جوعارى, ال ۇكىمەت جاناما سالىقتاردان جەت­كىلىكتى تابىس تابادى. سين­گاپۋر ەكونوميكاسىنىڭ ءبىر بولىگى سوتسياليستىك پرينتسيپتەرگە نەگىزدەلىپ, ول بويىنشا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي جوبالارى وتە تابىستى جۇزەگە اسقان. حالىقتىڭ 90 پايى­زىنىڭ ءوز باسپاناسى بار. بۇل ۇيلەر ۇكىمەتتىڭ ار­نايى باعدارلاماسىمەن بە­رىلگەن. كوپ ساراپشىلاردى ساۋداعا كاپيتاليستىك كوزقاراس قالىپتاستىرعان ەلدە تۇرعىن ۇيگە كەلگەندە مۇلدەم باسقا سوتسياليستىك پىكىردىڭ بەلەڭ الۋى تاڭعال­دىرادى. سينگاپۋردىڭ تۇر­عىن ءۇي سالاسىن الەمدە ەڭ تابىستى شەشىلگەن جۇيە دەۋ­گە بارلىق نەگىز بار. ەل­دەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيە­سى دە باسپانا ماسەلەسى سەكىل­دى مەملەكەتتەن قىرۋار قار­جى الادى. تۇرعىندار مەن جۇمىس بەرۋشىلەر ارنايى مەديتسينالىق ساقتان­دىرۋ جۇيەسىنە تابى­سى­نىڭ ءبىر بولىگىن اۋدارىپ تۇرادى. ال سالانىڭ بار­لىق شىعىنىن ۇكىمەت تولى­عىمەن ءوز قالتاسىنان جابا­دى. وسىلايشا, اقش پەن رەسەيدىڭ ۇستانعان باعىتىنىڭ قوسىن­دىسى سينگاپۋردا ۇيلەسىم تا­ۋىپ, ەلدى وركەنيەت بيىگىنە كو­تەردى.

 

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار