رۋحانيات • 27 اقپان، 2021

قوجا احمەت ياساۋي شەجىرەسىنىڭ ءبىر ۇلگىسى مەن ءمورى تابىلدى

173 رەت كورسەتىلدى

قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى، «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى ۇيىمداستىرعان «ياساۋي ىزىمەن» عىلىمي-ەكسپەديتسياسى اياسىندا وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نامانگان قالاسىنان تۇركى الەمىندە يسلام ءدىنىنىڭ كەڭ تارالۋىنا ەرەكشە لەپ بەرىپ، سوپىلىق نەگىزدەرىنىڭ ءدانىن ەككەن ايگىلى قوجا احمەت ياساۋي شەجىرەسىنىڭ ءبىر نۇسقاسى مەن يسلام الەمىنە ايگىلى ون ءبىر شايىقتىڭ ەسىمى جازىلعان ءمور تابىلدى.

احمەت ءياساۋيدىڭ تاريحىنا قاتىستى قۇندى مۇرالار  تۇراتىن ءياساۋيدىڭ ۇرپاعى، عۇلاما عالىم شاريفحۋجاەۆ يبراحيمجان قاجىنىڭ قولىندا ساقتالعان. 98 جاستاعى يبراحيمجان اقساقال تۇركىستان قالاسىنىڭ تۋماسى. احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ جانىندا ءومىر ءسۇرىپتى. ءدىني سەنىمدەرگە قارسى اتەيستىك كوزقاراس دەندەگەن كەزەڭدە تۇركىستان قالاسىنان دا كوپتەگەن تاقۋا جاندار قۋدالاۋعا ءتۇسىپ، كىتاپتارى ورتەلىپ، قيىن كەزەڭدەردى باستان وتكەرەدى. بۇل زوبالاڭ احمەت ياساۋي ۇرپاقتارىنا قاتتى سوققى بولعان. سول سەبەپتى اكەسىنەن ەرتە ايرىلعان يكرامجان قاريا 10 جاسىندا اناسى ەكەۋى باس ساۋعالاپ نامانگانعا تىعىلىپتى.

«اتا-بالالارىنان ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكەن ناسابناما مەن ءموردى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن نامانگان جەرىندە دە كوپ قيىندىقتار كوردىك»، دەپ ەسكە الدى قاريا. 

«اكەم تۇركىستاندا جەرلەندى. ال انام نامانگاندا جاتىر. بىزگە بۇل جاقتا دا وڭاي بولعان جوق. اتادان-بالاعا مۇرا بوپ كەلە جاتقان اماناتتى ساقتاپ قالۋ انام ەكەۋمىزدىڭ باستى پارىزىمىز بولدى. قاراڭعى ساتتەردە جاسىرىنىپ ءجۇرىپ، ارىق-اتىزدار مەن ەلەۋسىز جەرلەرگە كومدىك. جەر استىندا كوپ جاتقاندىقتان ناسابنامانىڭ كەيبىر جەرلەرىنىڭ بوياۋى وزگەرىپ، ءشىري باستادى. كوزىمنىڭ تىرىسىندە بۇل اماناتتى بابام جاتقان جەرگە تابىستاۋدى ارمانداپ جۇرگەن ەدىم»، دەيدى يبراحيمجان قاجى.

نامانگاننان تابىلعان ناسابناما نۇسقاسى شاعاتاي تىلىندە جازىلعان. ۇزىندىعى- 2،5 مەتر. مۇرانىڭ قاي عاسىرعا جاتاتىنى ازىرگە بەلگىسىز. الداعى ۋاقىتتا «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى تاراپىنان ناسابناما دا جازىلعان دەرەكتەرگە قاتىستى تولىققاندى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولادى.

نامانگان عانا ەمەس بۇكىل رەسپۋبليكا جۇرتىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن عۇلاما عالىم يبراحيمجان اقساقالدىڭ سەگىز ۇل، ءۇش قىزىنان تاراعان ۇرپاق ۇلكەن اۋلەتكە اينالعان.

«ۇل-قىزدارىم قوجا احمەت ياساۋي ۇرپاقتارىنان بولعاندىعىن قۋانىشپەن ايتادى. ۇلكەن ۇلىم ءدىني ءىلىمدى مەڭگەرىپ، زەرتتەۋ جۇمىستارى بويىنشا مەنىڭ جولىمدى جالعاستىردى»، دەيدى قاريا.

يكرامجان قاجى ءوز ءۇيىنىڭ ءبىر بولمەسىنەن قوجا احمەت ياساۋي مەن تۇركىستانعا ارناپ شاعىن مۇراجاي اشىپتى. مۇراجايعا ءياساۋيدىڭ شەجىرەسىنە قاتىستى ناسابنامانىڭ كوشىرمەسى مەن ءمورىن جانە تۇركىستانعا قاتىستى سۋرەتتەر مەن كىتاپتار قويعان.

ايتا كەتەيىك، ەلباسى - نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار:رۋحاني جاڭعىرۋ»، « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالىق ماقالالارى اياسىندا قوجا احمەت ياساۋيگە قاتىستى دەرەكتەر مەن مۇرالاردى جان-جاقتى زەرتتەۋ، ىزدەۋ، ۇرپاققا اماناتتاۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان «ياساۋي ىزىمەن» عىلىمي-ەكسپەديتسيالىق جوباسى تاشكەنت قالاسىندا جالعاسادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلداناعا ەل ريزا

سپورت • كەشە

جۇمەكەننىڭ «بالاۋساسى»

رۋحانيات • كەشە

سۇيىسپەنشىلىك ساباعى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار