رۋحاني دامۋ

قازىرگى تاڭدا بۇكىل الەم جۇرتشى­لىعى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ قيىن­­دىقتارىن باستان وتكەرۋدە. سو­عان قاراماستان, پاراساتتى قايىرىم­دىلىق ساياساتىن جۇرگىزىپ, سانالى ءىس اتقارۋ, كومەككە ءزارۋ, ءارى دەمەۋشى­لىك­كە مۇقتاج جاندارعا جاردەمدەسۋمەن اينالىسۋدىڭ ۇلكەن الەۋمەتتىك جاۋاپ­كەرشىلىك ەكەنى بەلگىلى. مەملە­كەت­تىڭ رۋحاني دامۋىمەن, سان-سالالى تىڭ جوبالاردى ىسكە اسىرۋ­دى بەلگىلى جولعا قويعان قازاق­ستان رەس­پۋبليكا­سى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قو­رى جىل باسىنان بەرى اعارتۋشىلىق, ءبىلىم, مادەنيەت سالالارىندا الەۋمەت­تىك, ەكونوميكالىق ماڭىزى بار سان الۋان قىز­مەت اتقاردى. عيبراتتى ىستەر تۋرالى قىسقاشا مالىمەتتى قوردىڭ اتقارۋشى دي­رەك­تورى بەكتاس عافۋر ۇلى مۇحا­مەد­جانوۆتان بىلگەن بولاتىنبىز. حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جيىندار: اقپان ايىندا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتى, اقش پەن كانادا ينس­تيتۋتى رەسەي عىلىم اكادەمياسى­مەن بىرگە ء“XXى عاسىرداعى حالىقارا­لىق قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسى: ەۋرا­زيا­نىڭ جاڭا كونتسەپتىلەرى” اتتى حا­لىق­ارالىق كونفەرەنتسيا ۇيىم­داس­تىردى. ءىس-شارا­عا رەسەي مەن قازاق­ستان­نىڭ كور­نەكتى ساياساتكەرلەرى, سون­داي-اق قاۋىپسىزدىك سالا­سىنداعى جەتەكشى ساراپشى مامان­دار قاتىستى. جيىننىڭ ماقساتى – حا­لىق­ارالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە باي­­لا­نىستى سۇحبات الاڭىن قالىپتاس­تىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ پروتسەسىنە قوسقان ۇلەسىن, ەڭبەگىن ايقىنداۋ. سونداي-اق, قوردا “قازاقستانداعى مەملەكەتتىلىكتىڭ قالىپتاسۋىنداعى قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرە­زي­دەنتىنىڭ ءرولى” تاقىرىبىندا لەكتسيا ءوتتى. ءىس-شاراعا كورنەكتى قوعام جانە مەم­لەكەت قايراتكەرلەرى قاتىستى. ولار: قر تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ اتقارۋشى دي­رەك­تورى ب.ع.مۇحامەدجانوۆ, زاڭ عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەميا­سىنىڭ اكادەميگى س.س.سارتاەۆ, قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادە­ميا­سىنىڭ پرو­فەسسورى ز.ل.فەدوتوۆا. قوردا جاس­تار­­عا ارنالعان مۇنداي تاريحي تاعىلىمى مول لەكتسيالار ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ تۇرادى. الەۋمەتتىك يدەيالار مەن جوبالار جارمەڭكەسى 2010 جىلدىڭ 18-19 ناۋرىزىندا “قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرە­زي­­دەنتىنىڭ قورى” قوعامدىق قورى جانە حالىقارالىق قازىرگى ساياسات ينس­تيتۋتى الماتى قالاسىندا “ينتەللەك­تۋالدى جاسامپاز قوعام: ءبىلىم جانە جاڭا تەحنولوگيالار” تاقىرىبىنداعى الەۋمەتتىك يدەيالار مەن جوبالار ءجار­مەڭكەسىن وتكىزدى. جارمەڭكەنىڭ ماقساتى - ازاماتتىق قوعامنىڭ جانە ينستيتۋت­تاردىڭ جاندانۋىنا كومەكتەسۋ, ەڭ ۇزدىك جوبالار مەن يدەيالاردى تاجىريبە ءجۇزىن­دە ىسكە اسىرۋ, سۇحبات الىسۋعا ءمۇم­كىندىك اشىپ, جۇمىس جاساۋ ءۇشىن بايلانىس­تار­دى دامىتۋعا كومەكتەسۋ, قوعام ينستي­تۋت­­­­تارىن تەڭ قۇقىلى سەرىك­تەستىك زاڭ­دا­رى­­­مەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ت.ب. ءجار­مەڭكە مىنا نوميناتسيا­لار بويىنشا ءوت­كىزىلدى: ء“بىلىم جۇيەسىنىڭ يننوۆاتسيا­لىق دامۋى”, ء“بىلىم جانە قوعام”, “مەك­­­تەپكە دەيىنگى وقۋداعى يننوۆاتسيا­لىق تەحنولوگيالار”, ء“بىلىم, عىلىم ءجا­نە ءوندىرىس”, “ەرەكشە” بالالاردى ءبىلىم­مەن قولداۋ”, “وقۋ-ادىستەمەلىك جانە ءبىلىم ادەبيەتى”, ء“بىلىم, دەنساۋلىق, ۇيلەسىم”. ساراپشى كوميسسيالاردىڭ شەشى­مى­مەن جارمەڭكە جەڭىمپازدارى بولىپ 28 ۇكىمەتتىك ەمەس, كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تانىلدى. مادەنيەت: اقپان ايىندا ۇلى وتان سوعىسى­نىڭ ارداگەرى ل.ۆ.سكالكوۆسكيدىڭ “ماڭگىلىككە كەتكەندەر” كىتابىنىڭ تۇ­ساۋ­كەسەرى ءوتتى. كىتاپ اۋعانستاننان ءاس­كەر­لەردىڭ شىعۋ كۇنىنە وراي, قا­زاقستان رەس­پۋبليكاسى تۇڭعىش پرە­زيدەنتى قو­رى­نىڭ قولداۋىمەن جارىققا شىققان. ءىس-شارا اياسىندا “اۋعان سوعى­سىنىڭ ارداگەرلەرى مەن “كازاحستانسكايا پراۆدا” اتىنداعى مايدان كلۋبىنىڭ” تۇساۋ­كە­سەرى ءوتتى. باستى ماقسات – كەڭ قوعام­نىڭ نازارىن رۋحاني-ونەگەلى جانە پات­ريوتتىق تاربيە ماسەلەسىنە اۋدارۋ, جاس­تاردى وسى قۇندىلىقتارعا تاربيەلەۋ. سونىمەن قاتار, 8 ناۋرىز حالىق­ارا­لىق ايەلدەر كۇنى مەرەكەسىن تويلاۋ قار­ساڭىندا “جالىندى جۇرەك كوك­تەمى” ات­تى مەرەكەلىك كونتسەرت ۇيىمداستىرىلدى. اتالمىش ءىس-شارا بارىسىندا قور ۇيىمداستىرعان “كەزەڭدىك قازاق رو­مانستارى” كومپوزيتورلار باي­قاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى. بايقاۋعا 8 كەزەڭ ۇسىنىلعان. جۇمىس ناتيجەسى بويىنشا 3 جەڭىمپاز انىقتالدى. شىعارماشىلىقتاعى جاستاردى قولداۋ اياسىندا, ت.جۇرگەنوۆ اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى ستۋ­دەنتتەرىنىڭ 9 ديپلومدىق جۇمى­سىن جۇزە­گە اسىرۋ ءۇشىن گرانتتار ءبولىندى. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە جاريا­لانا­تىن “ساپارلارعا گرانتتار” بايقاۋىنا ونەر جانە مادەنيەتتەگى جاس شىعار­ماشىلىق قايراتكەرلەرىنەن 5 ءوتىنىش كەلىپ تۇسسە, ونىڭ بەسەۋىنە دە دەمەۋشى­لىك كومەك كورسەتىلمەك. عىلىم: عىلىم سالاسىنداعى “ساپارلارعا گرانتتار” بايقاۋىنا جىلدىڭ باسى­نان باستاپ 8 ءوتىنىش تۇسكەن, ولاردىڭ ىشىندەگى ەكى جاس عالىمعا “فيزيكا مەكتەبى” (رەسەي) باعدارلاماسىنا جانە حالىقارالىق پوليمەر كون­فەرەنتسياسىنا (گەرمانيا) قاتىسۋعا دەمەۋشىلىك قولداۋ كورسەتىلەدى. قازىرگى كەزدە قازاقستاندىق جاس عالىمداردان “عىلىمي زەرتتەۋلەر ءۇشىن گرانتتار” بايقاۋىنا جانە “ستۋ­دەنتتەر اراسىنداعى رەسپۋبلي­كالىق تابيعي, تەحنيكالىق جانە گۋمانيتارلىق عىلىم­دار بويىنشا ۇزدىك عىلىمي جۇمىستارعا” ءوتىنىش قابىلداۋ اياقتالۋدا. ءال-فارابي: “اقىل-پاراسات كۇشى – ادامنىڭ ويلاۋىنا, پايىمداۋىنا, عى­لىم مەن ونەردى ۇعىنۋىنا جانە جاقسى قىلىق پەن جامان قىلىقتى ايىرۋىنا كومەكتەسەتىن كۇش” دەپ كورسەتەدى. سون­دىقتان پاراساتى مول ساياساتتى جۇرگىزگەن قور ۇجىمى الداعى ۋاقىتتا دا جالىندى جاستار مەن قام كوڭىل جانداردىڭ رۋحاني دامىپ, ءبىلىم, عىلىمعا دەن قويۋىنا تال­پىندىراتىن تاعىلىمى مول قىزمەت­تەر اتقارىپ, ۇلگى بولماق. مارجان وماروۆا, جۋرناليست.