بولات سۇلتانقۇلوۆ – انگلياداعى نوتتينگەم ۋنيۆەرسيتەتىندە گەنەتيك ماماندىعىنىڭ باكالاۆرياتىن, بيومەديتسينالىق ينجەنەريا باعىتىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دوكتورانتۋراسىن بىتىرگەن گەنەتيك-بيولوگ, Cellular Therapeutics كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, سونداي-اق 2018 جىلعى «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى.
ول وسى ءونىمىن جاساۋدا Young Researchers Alliance ۇيىمىنىڭ قولداۋىنا, ياعني گرانتتىق قارجىلاندىرۋىنا يە بولدى. بۇل جونىندە جاقىندا جاريالاعان حابارلاماسىندا: «مەنى Young Researchers Alliance, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەۋمەتتىك دامۋ قورى جانە ۇلتتىق بيوتەحنولوگيا ورتالىعى قولدادى. بۇل ماعان سوڭعى 6 ايدا شۆەيتساريادان كەلگەن زەرتتەۋ توبى سىيعا تارتقان سينتەتيكالىق نانودەنەلەر نەگىزىندە تەست-جۇيەسىن جاساۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس اتقارۋعا مۇمكىندىك بەردى. مىنە, قىسقا ۋاقىتتا مۇنى دايىنداپ ۇلگەرگەنىمدى جەتكىزگىم كەلەدى.
كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن 15 مينۋت ىشىندە ەشقانداي جابدىقتى قاجەت ەتپەستەن انىقتاي الاتىن تەست-جۇيەسىن جاسادىم. دايىندالعان تەست التىن ستاندارت ەمەس, بىراق Abbott (انتيدەنەلەردى قولدانىپ) تەستىنىڭ قولدا بار مالىمەتتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ ازىرلەندى», دەپ جازدى.
ەگەر الداعى ۋاقىتتا تاعى كوروناۆيرۋس كۇشەيسە جانە تەستىلەرگە قاجەتتىلىك تۋىنداعان جاعدايدا وتاندىق مەديتسينانى قولداۋ ماقساتىندا ءوز ءونىمىن بەرۋگە نيەتتى ەكەنىن ايتتى. عالىم تەست-جۇيەنى يزرايل, اقش, يران, شۆەيتساريا عالىمدارىنىڭ كەڭەسىمەن تولىقتاي ءوزى جاساپ شىعاردى. تەك شۆەيتساريالىق عالىمداردان كوروناۆيرۋسقا قارسى نانودەنە تەحنولوگياسىن سۇراپ, الدىرتتى. سول تەحنولوگيانىڭ نەگىزىندە ءونىمدى ويلاپ تاپتى.
ال تەستىنىڭ تيىمدىلىگىنە كەلسەك, ونى كەز كەلگەن جاستاعى ادامدارعا قولدانۋعا بولادى. ويتكەنى قاۋىپسىز. عالىم جاساعان تەست-جۇيەمەن ۆيرۋستى انىقتاۋ ءۇشىن ادامنىڭ سىلەكەيى كەرەك. ينفەكتسيانىڭ ءبىرىنشى بەلگىلەرى بايقالعاننان كەيىنگى العاشقى 7 كۇندە ۆيرۋستى انىقتاي الادى. ەگەر ادام كوروناۆيرۋستىڭ سيمپتومسىز تۇرىمەن اۋىرعان جاعدايدا تەستىنىڭ ادام اعزاسىنا قالاي اسەر ەتەتىنى ازىرشە بەلگىسىز. عالىمنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جايت الداعى زەرتتەۋ بارىسىندا بەلگىلى بولادى. ەكسپرەسس تەست كوروناۆيرۋستى زەرتحانالىق جاعدايدا ناقتى ءارى جىلدام انىقتايدى.
قازىرگى تاڭدا پتر-تەستىنىڭ باعاسى 8-9 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. مۇنىڭ ءوزى – شىنى كەرەك, ارزانداعاننان كەيىنگى سوما. ال كەيىپكەرىمىز ءوزىنىڭ تەست-جۇيەسىن ازىرلەۋدى قولعا العاندا ەڭ الدىمەن وتانداستارىنا قولجەتىمدى باعادا بولعانىن قالاپتى. وسى ماقساتى جونىندە ب.سۇلتانقۇلوۆ: «ازىرگە ءونىمنىڭ باعاسى قانشا بولاتىنىن ءدال ايتىپ بەرە المايمىن. ويتكەنى بۇل ءالى ەسەپتەلىپ جاتىر. الايدا ءبىر انىعى ەكسپرەسس تەست-جۇيەنىڭ قۇنى قازىر قولدانىستا جۇرگەن پتر جانە انتيدەنە تەستىلەرىمەن سالىستىرعاندا ارزان بولادى. نەگىزى پتر-تەستىنىڭ باعاسىنان 2 ەسەگە دەيىن ارزانداتىپ شىعارۋعا مۇمكىندىك بار», دەيدى.
كەيىپكەرىمىز ويلاپ تاپقان وتاندىق ەكسپرەسس تەست-جۇيەسىن جاپپاي نارىققا شىعارۋ ءۇشىن ءونىمدى ساراپتامادان جانە ساپاسىن دالەلدەيتىن تەكسەرىستەن وتكىزۋ كەرەك. تەستىنى كلينيكالىق سىناقتان وتكىزۋگە البەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋى قاجەت. بىراق عالىم قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان جوق, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى الەۋمەتتىك دامۋ قورىنىڭ قولداۋىمەن زەرتحانادا كلينيكالىق سىناقتان وتكىزۋدى باستادى.
ء«بىز الدىمەن ءوزىمىز جەكە زەرتحانادا سىناقتان وتكىزىپ الۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىدان سوڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بايلانىس ورناتامىز. باستىسى, بۇل تاۋەلسىز سىناق بولماق. سونىڭ ناتيجەسىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە ۇسىنامىز», دەدى بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا.
بولات ءوزىنىڭ عىلىمعا كەلۋ جولى جونىندە ايتقان ءبىر سوزىندە: «...ۆيرۋستارعا قارسى ەم ىزدەۋدى ارماندايتىنمىن», دەپتى. سول بالا ارمانىنا جارتىلاي جەتىپ ۇلگەرگەندەي كورىندى. ويتكەنى ول ءالى ەمى تابىلماعان قاۋىپتى ۆيرۋستى انىقتايتىن تەستىنى تاپتى. بۇل – قازىر اۋاداي قاجەت دۇنيە. سەبەبى ۆيرۋستى ەمدەۋ ءۇشىن الدىمەن ونىڭ بار-جوعىن انىقتاۋ كەرەك. ال وتاندىق ءونىم قولداۋ تابا ما, ونى كەلەشەك كورسەتەدى.
