ءمام-دە انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مەكەمەلەردىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ تەتىكتەرى الەۋمەتتىك جۇمىستىڭ باسىم باعىتتارى ماسەلەلەرى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسى بارىسىندا تالقىلاندى. قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان اۋكەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ءىس-شاراعا بەيىندى مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ومبۋدسمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
تەكسەرۋ بارىسىندا كەلەسى بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى:
- تۇرۋ, تاماقتانۋ جانە الەۋمەتتىك-مەديتسينالىق قىزمەتتەر ستاندارتتارىن بۇزۋ.
كەيبىر ورتالىقتاردىڭ تۇرعىن ءۇي-جايلارى ستاتسيونار جاعدايىندا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتتارىنا سايكەس كەلمەيدى. ءمام-ءنىڭ 20-سىنان 7-ەۋىندە ءبىر قامقورلىققا الىنۋشىعا كەمىندە 4 شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي الاڭىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا نورمانىڭ بۇزىلۋى انىقتالدى. سونىمەن قاتار, شىمكەنت قالاسىنداعى «№ 6 بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم تەكسەرۋ بارىسىندا اۋدانى 48 شارشى مەتر بولاتىن تۇرعىن بولمەنىڭ ماقساتىنا ساي پايدالانباعانى انىقتالدى – وندا ەسەپتەن شىعارىلعان كەرەۋەتتەر ساقتالدى.
تۇرعىن ءۇي-جايلاردىڭ كولەمى مەن كورسەتكىشتەرى بويىنشا سانيتاريالىق-گيگيەنالىق نورمالار مەن تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن بىرقاتار ءمام-دە اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلمەگەن, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا جاڭارتىلماعان: تۇركىستان وبلىسىنىڭ «№ 4تاسارىق ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ورتالىعى» كمم, الماتى قالاسىنىڭ «سەنىم» الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ورتالىعى» كمم, شىمكەنت قالاسىنىڭ «№ 6 بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ورتالىعى» كمم, «قوستاناي بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە.
الماتى قالاسىنداعى «سەنىم» الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە, الماتى وبلىسىنداعى «ايالا» تالعار ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە قامقورلىقتاعىلاردىڭ تاماقتانۋىنا قويىلاتىن نورمالار مەن تالاپتاردىڭ بۇزىلۋى انىقتالدى. بۇل ءمام-دە تەپە-تەڭدىك پەن كالوريا تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن ساپالى ونىمدەردەن دۇرىس ىستىق, ديەتالىق تاعامنىڭ بولماۋى فاكتىلەرى انىقتالدى. مىسالى, كەيبىر كۇندەرى سۋزبەشە, سۇزبە, ىرىمشىك, جەمىس شىرىنى جانە جاڭا پىسكەن بالىق جوق, بۇل بالالاردىڭ تەڭدەستىرىلگەن جانە ۆيتاميندەندىرىلگەن تاماقتانۋ قۇقىعىن بۇزادى.
جامبىل وبلىسىنىڭ «№ 4 ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم جانە تۇركىستان وبلىسىنىڭ «№ 4 تاسارىق ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە قامقورلىقتاعىلارعا تەحنيكالىق كومەكشى (ورنىن تولتىرۋشى), مىندەتتى گيگيەنالىق قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتۋگە, پروتەزدىك-ورتوپەديالىق كومەك الۋعا جاردەم كورسەتكەن جوق. جەكەلەگەن جاعدايلاردا مۇگەدەكتىگى بار بالالار ءۇشىن وڭالتۋدىڭ جەكە باعدارلامالارى ازىرلەنبەگەن نەمەسە ولارعا ۋاقتىلى تۇزەتۋ جۇرگىزىلمەگەن.
- كيىممەن دۇرىس قامتاماسىز ەتىلمەۋ.
«قوستاناي بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە ۇسىنىلاتىن كيىم, اياقكيىم, توسەك-ورىن جانە جەكە گيگيەنا زاتتارى كولەمى بويىنشا بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. ماسەلەن, مىسالى, بلۋزكالار مەن كويلەكتەر جىلىنا 1/2 دانا بەرىلگەن, ال ءتيىستى نورمادا كەمىندە 3/4 رەت بەرىلۋى كەرەك. دجينسى 3/4 نورماسىمەن جىلىنا 1 دانا بەرىلگەن. سونداي-اق ىشكيىممەن جانە ش ۇلىقپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا نورماتيۆتەر بۇزىلعان.
شىمكەنت قالاسىنىڭ «№ 6 بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە كۇزگى كيىم مەن اياق كيىم, باس كيىم جوق. سونداي-اق, ۆافەلدى, ۆاننا سۇلگىلەرى جەتىسپەيدى. ستاندارتقا سايكەس 4 ۆافەلدى سۇلگىسى, 2 مونشا سۇلگىسى بولۋى كەرەك, بىراق تەكسەرۋ كەزىندە تەك ءبىر ەسكى ۆاننا سۇلگىسى جانە ءبىر قول سۇلگىسى بولعان. جۇمساق ينۆەنتاردى ساقتاۋعا ارنالعان قويما ءۇي-جايلارىندا پيجامالار, دارەتحانا زاتتارى, مونشا, ۆافەلدى سۇلگىلەر, سپورتتىق كوستيۋمدەر, جىلى كيىمدەر, شالبارلار, قىزدارعا ارنالعان گاماشتار, بولمە تاپىشكەلەرى, سلانتسىلار جوق. تەك ىشكيىم بار. سونىمەن قاتار, قىزمەت الۋشىلاردا ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەت گيگيەنالىق قۇرالدار ء(تىس پاستاسى, ششەتكا, سابىن) جوق.
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ «بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە كورسەتىلەتىن قىزمەتتى الۋشىلار دا بولمە تاپىشكەلەرىمەن, ش ۇلىقتارىمەن, توسەك-ورىن جابدىقتارىمەن تولىق كولەمدە قامتاماسىز ەتىلمەگەن.
- جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ قۇقىقتارىن ساقتاماۋ.
تەكسەرۋ بارىسىندا ورتالىق تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋ جونىندەگى جەكە ىستەرى زەردەلەندى. ماسەلەن, «قوستاناي بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە 30 بالانىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تولىق كولەمدە انىقتالماعان, ونىڭ ىشىندە اتا-انالارىنىڭ حابار-وشارسىز كەتتى دەپ جاريالانۋى, ولاردى ىزدەستىرۋ نەمەسە اتا-انا قۇقىقتارىنان ايىرۋ بويىنشا. وسىلايشا, بالالار اليمەنت الۋ قۇقىعىنان, سونداي-اق وتباسىندا ءومىر ءسۇرۋ جانە تاربيەلەۋ قۇقىعىنان ايىرىلادى.
- بالالاردىڭ تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلۋ قۇقىقتارىنا قىسىم جاساۋ.
«تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭعا سايكەس جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعىن ءۇي الۋعا قۇقىعى بار, الايدا جەكە ىستەرىندە ولاردى كەزەككە قويۋ تۋرالى مالىمەتتەر جوق. سونىمەن قاتار, جەكە ىستەردە اتا-انالاردىڭ مۇلكىنە اۋىرتپالىق سالۋ تۋرالى اقپارات جوق.
ماسەلەن, اقمولا وبلىسىنىڭ «كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كمم-دە 4 بالادان ءبىر جىلدان ءتورت جاسقا دەيىن تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەككە ۋاقتىلى تۇرماۋ فاكتىلەرى انىقتالدى.
الماتى قالاسىنىڭ «سەنىم» الەۋمەتتىك قىزمەتتەر ورتالىعى» كمم اكىمشىلىگى جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار كەلىپ تۇسكەن ساتتەن باستاپ التى اي ىشىندە بالالاردى تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەككە قويماعان, كوپتەگەن ساۋالنامالاردا مەرزىمى بۇزىلعان بالالاردى تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەككە قويۋ فاكتىلەرى بەلگىلەنگەن.
وسىنداي بۇزۋشىلىقتار شىمكەنت قالاسىنداعى «№ 6 بالالارعا ارنالعان ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا» بار. مىسالى, بالالاردىڭ ساۋالنامالارىندا «م ۇلىك تۋرالى مالىمەتتەر» بولىمىندە تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەككە قويۋ تۋرالى نەمەسە بالانىڭ مۇلكىنىڭ بولۋى تۋرالى قانداي دا ءبىر دەرەكتەر جوق. سونداي-اق ساۋالنامالاردا مەرزىمى بۇزىلعان تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەككە قويۋ فاكتىلەرى بار.
كەشەندى تەكسەرۋ بارىسىندا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان بالالار ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىنە باقىلاۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن راستايدى.
ءوز كەزەگىندە ەڭبەكمينى اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا بۇۇدب, يۋنيسەف جانە ت. ب. حالىقارالىق ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ ازىرلەنەتىن قازاقستاندا الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋ جونىندەگى 2025 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارىنىڭ جوباسىن بەكىتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«قوعامنىڭ قاتىسۋىمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە 300-دەن استام ستاتسيونارلىق جانە جارتىلاي ستاتسيونارلىق ۇلگىدەگى بالالار ءمام-ىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار كوزدەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ تۋرالى كودەكستىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە, وندا زاڭنامالىق بەكىتۋدى تالاپ ەتەتىن ۇلتتىق جوسپاردىڭ شارالارى كورسەتىلەدى», – دەپ اتاپ ءوتتى وتىرىس بارىسىندا ەرلان اۋكەنوۆ.
ۇلتتىق جوسپاردا الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنداعى پروبلەمالىق اسپەكتىلەر, ازاماتتاردىڭ (ونىڭ ىشىندە قىزمەت الۋشىلاردىڭ) كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىكتەرى مەن قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋى ەسكەرىلەدى, پروتسەستىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى كەز كەلگەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتى بولجايتىن جاعدايلارعا مۇلدەم توزبەۋشىلىگىن قالىپتاستىرۋ كوزدەلەدى.
سونىمەن قاتار, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندەگى كاسىبي ادەپ جونىندەگى ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەندى. ادەپ جونىندەگى ۇسىنىمداردى, ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتتارىن جانە باسقا دا نورماتيۆتىك اكتىلەردى ءبىلۋ 12 مىڭعا جۋىق الەۋمەتتىك قىزمەتكەرگە تەستىلەۋ وتكىزۋ ارقىلى تەكسەرىلدى.
