تويحانا يەلەرىنىڭ تىڭ شەشىمى

قالاي دەسەك تە جۇزدەگەن ادام شاقىرىپ, اس تا توك توي جاساۋ ءداستۇرى­مىز­دىڭ تىزگىنىن تارتا الماي كەلگەنىمىز راس. قارجىلىق جاعدايى كوتەرمەسە, بانكتەن نەسيە الىپ توي جاسايتىن اعايىنداردىڭ دا قاراسى از بولعان جوق. ايتسە دە كەيىن ونى وتەي الماي قينالعان جانداردىڭ ءىس-ارەكەتىنە نە دەۋگە بولادى؟ بۇل كەزدە تويدى ەسەپسىز مول شىعىن جۇمساماي, ءماندى دە ءساندى, ەتەك-جەڭىن جيناقى ەتىپ وتكىزگەن ءجون دەپ ءۇن قاتقان بيلىك پەن زيالى قاۋىمنىڭ قابىرعالى وكىلدەرىنە ەشكىم قۇلاق اسا قويعان جوق. وسى ورايدا حالقىمىزدىڭ تويشىلدىعى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ وڭ جامباسىنا ءدوپ كەلگەنى دە شىندىق. توي جاساۋعا ارنالعان عيماراتتاردىڭ كۇرت كوبەيىپ كەتۋىنىڭ سىرى دا وسىندا.

ارينە, توي وتكىزۋ, جاقسىلىقتى داستارحان باسىندا كوپپەن ءبولىسۋدىڭ ەش ايىبى جوق. ماسەلە شەكتەن تىس داراقىلىققا جول بەرمەۋدە بولسا كەرەك. اشىعىن ايتقاندا, تەك وتكەن جىلدىڭ اقپان-ناۋرىز ايلارىندا كوروناۆيرۋس ىندەتى ەلىمىزگە شەڭگەلىن سالا باستاعان تۇستا عانا 200-300 ادام شاقىرىپ, توي وتكىزۋ ادەتىنەن ارىلا باستادىق. مەيرامحانالاردا وتكىزىلەتىن تويلار كۇرت تىيىلدى. قازىر ولاردىڭ ءبارى قاڭىراپ بوس تۇر. بۇل نىسانداردىڭ بىرقاتارى ىندەت كەلگەن كەزگە دەيىن نەسيەلىك قاراجات ەسەبىنەن سالىنعانى بەلگىلى بولىپ وتىر. بۇگىندە ءسانى مەن سالتاناتى كەلىسكەن ءزاۋلىم تويحانا عيماراتتارىن ۇستاپ تۇرۋدىڭ ءوزى ولاردىڭ يەلەرىنە اجەپتاۋىر شىعىن كەلتىرەتىنى داۋسىز.

مۇندايدا نە ىستەۋ كەرەك؟ بۇل رەت­تە وتكەن جىلى اقتوبە جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا ورىن العان كاسىپكەرلەر نارازىلىعىنىڭ سەبە­بىنە نازار اۋدارعان ءجون سەكىلدى. ولار اتالعان وڭىرلەردىڭ باس سانيتار دا­رىگەر­لەرىنىڭ اتىنا ۇندەۋ جولداپ, ءوز بيز­نەستەرى بولىپ تابىلاتىن تويحانالار مەن مەيرامحانالاردىڭ قىزمەت جاساۋىنا رۇقسات بەرىلۋىن تالاپ ەتكەن ەدى.

تالاس جوق, ولاردىڭ جانايقايىن تۇسىنۋگە بولادى. ويتكەنى بيزنەستىڭ اتى – بيزنەس. ەگەر ول تابىس اكەلمەسە, قۇنى كوك تيىن. ايتسە دە ادام ولىمىنە اكەلىپ سوقتىراتىن قاتەرلى ىندەت جاعدايىندا جەكە كاسىپ يەلەرىنىڭ تالابىن ورىنداۋدىڭ ەشقانداي قيسىنى جوق ەكەندىگى دە ايان. وسى ورايدا شىعىنعا باتپاۋدىڭ باستى جولى توي جاساۋعا رۇقسات الۋ ەمەس, وزگە ءتاسىل ەكەندىگىنە بيزنەس وكىلدەرىنىڭ نازارىن اۋدارعىمىز كەلەدى.

بۇعان مىسال رەتىندە ورال قالا­سىندا وزىنە دە, وزگەگە دە ءتيىمدى ءتاسىلدى تابا بىلگەن «اق بوساعا» تويحاناسى يەلەرىنىڭ شەشىمىن ايتۋعا بولادى. ولار اتالعان تويحانانىڭ قىزمەتىن وزگەرتىپ, ونى تۇرعىنداردىڭ وزگە سۇرانىستارى مەن مۇقتاجدارىن وتەيتىن ورىنعا اينالدىردى. قازىر مۇندا تۇتىنۋشىلار وزدەرىنە قاجەتتى ەلەكتر تاۋارلارى مەن ءۇي تۇرمىسىندا پايدالانىلاتىن وزگە دە قۇرال جاب­دىقتاردى ساتىپ الا الادى. بۇل باستاما وزگە مەيراحمانا يەلەرىنە وي سالسا, قۇبا-قۇپ.

الەمدى جايلاعان پاندەميا قوعام­دىق قارىم-قاتىناستار مەن ءومىر ءسۇرۋ سالتىمىزعا ءوز تۇزەتۋلەرىن ەنگىزە باستادى. سونىڭ ءبىرى – قارجى جاع­دايى كەلسىن-كەلمەسىن جۇزدەگەن ادام شاقىرىپ, باسەكەلەسە توي وتكىزۋ داستۇرىنە توقساۋىل قويىلۋى. تاياۋ ۋا­قىتتا مۇنداي توي بولا قويمايتىنى دا بەلگىلى بولىپ وتىر. سوندىقتان دا «اق بوساعا» تويحانا يەلەرىنىڭ تىڭ شەشىمى قۇپتاۋعا دا, قولداۋعا دا ابدەن لايىقتى.

ورال