بۇل تۋىندىنى كەيىنگى زامان زەرتتەۋشىلەرى – تاربيە, ءبىلىم, ادەبيەت جايىنداعى ماقالالاردان قۇرالعان «تەرمە» اتتى جيناق دەپ اتاپ ءجۇر. ال قۇراستىرۋشىسى رەتىندە – قازاق مادەنيەتىنىڭ جاناشىرى «تەمىر ناركوم» دەگەن اتپەن تانىمال الاش قايراتكەرى – تەمىربەك جۇرگەنوۆتىڭ ەسىمى اتالۋدا.
توتە جازۋ ۇلگىسىندە تاشكەنتتەگى «قازاقستان مەملەكەت باسپاسى» جارىققا شىعارعان 161 بەتتەن تۇراتىن بۇل كىتاپقا: ج.ايماۋىت ۇلى, م.جۇماباي ۇلى, ح.دوسمۇحامەد ۇلى تاعى باسقا اۆتورلار شىعارمالارىمەن بىرگە حالىق اقىن-جىراۋلارى – شەرنياز, ەدىگە, بازار جىراۋ تۋرالى قۇندى مالىمەتتەر جيناقتالعان.
ءۇش بولىمنەن تۇراتىن تۋىندىنىڭ العاشقى ءبولىمى «تاربيە» دەپ اتالىپ, بايتاس ۇلى ابدوللانىڭ «جيىندى (كومپلەكس) ءادىسى ءىس جۇزىندە», جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ «مەكتەپ باسقارۋ جايى», تاڭاشبايدىڭ «شاعىلىس ماسەلەسى» اتتى تاربيەلىك ءمانى باسىم ەڭبەكتەرى ەنسە, ەكىنشى ءبولىم – ء«بىلىم» دەپ اتالىپتى.
بۇل بولىمدە, جانۋارلار مەن ادامزاتقا ارنالعان ارقالىق (فاميلياسى كورسەتىلمەگەن) دەگەن اۆتوردىڭ «ادام تەگى» اتتى ماقالاسى, دانيالدىڭ «تاريح تۋرالى جالپى ۇعىم», سارىباي ۇلى شامعاليدىڭ ەل اۋزىنان جيناپ قۇراستىرعان «حالىق ادەبيەتى جانە ونى جيناۋ جولدارى», ق.دانيالدىڭ ء«جالاڭتوس باتىر» اتتى زەرتتەۋى, مۇحامەتجاننىڭ قازاق رۋلارىنىڭ شەجىرەلىك ءتۇزىمى كورسەتىلگەن «ەدىگە ءبيدىڭ تۇقىمى» دەيتىن جازباسى جيناقتالعان ەكەن.
سوڭعى ءبولىم – «كوركەم ادەبيەت» دەپ اتالىپ, مۇندا – جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ ء«انشى» جانە ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ «قۇنشىلار» اڭگىمەلەرى, ماعجان جۇماباي ۇلىنىڭ بالالارعا ارناپ جازعان «بالالارعا بازارلىعىم» اتتى ولەڭى قاتارلى ادەبي تۋىندىلار ەنىپتى. سونىمەن قاتار ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ قازاق جىراۋلارىنا ارناپ جازعان «حالىق ادەبيەتى» اتتى ماقالاسىندا بازار جىراۋ مەن شەرنياز جىراۋدىڭ ولەڭدەرىنە تالداۋ جاسالسا, ءوزىنىڭ ەسىمىن «د.ق.» دەپ قىسقارتىپ بەرگەن الاش ارىسى دوسمۇحمەد ۇلى قالەلدىڭ «شەرنياز كىم؟», «بايماعامبەت كىم؟», «يساتاي كىم؟» اتتى دەرەككوزدەرگە نەگىزدەلگەن زەرتتەۋى جاريالانعان.
سونداي-اق اتالمىش بولىمدە – جانتالى ۇلى احمەتتىڭ ەل اۋزىنان جيناعان «سەكسەن مەن توقساننىڭ بيلىككە تالاسقانى» دەيتىن جازبا جاريالانىپتى. بۇل ەكى ادام ومىردە بولعان تۇلعالار. اتاقتى كەرەي جاباي بي دۇنيەدەن قايتقان سوڭ سەكسەن, توقسان دەگەن ەكى بالاسى بيلىككە تالاسقان-مىس. بۇلارعا كيىكباي بي مامىلە شاقىرىپ تورەلىك ايتقان, دەيدى جوعارىداعى تولعاۋدا.
– بۇل جيناق فولكلورتانۋشىلار ءۇشىن وتە قۇندى ەڭبەك, – دەيدى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قايىرجان كۇزەمباەۆ: «اسىرەسە كونەنىڭ كوزى سالكەن دەگەن ادامنىڭ احمەتبەك, بالاۋباي, قاسەن قاتارلى اقساقالداردىڭ اۋزىنان جازىپ العان «بايدالى ءبيدىڭ سوزدەرى» دەيتىن كولەمدى دۇنيە شەجىرەتانۋشىلار ءۇشىن اسا قۇندى».
