ەل تاۋەلسىزدىگىنە وراي «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى مەرەكەلىك بىرنەشە ارنايى جوبا ازىرلەدى. تاۋەلسىزدىك كۇنى ەگەمەن قازاقستاننىڭ تاريحىنان سىر شەرتەتىن «تەڭدەسسىز تاۋەلسىزدىك!», «مەنىڭ وتانىم – قازاقستان», «تۇعىرى بيىك تاۋەلسىزدىك!» اتتى دەرەكتى فيلمدەر كورەرمەنگە جول تارتپاق. جانە مەرەكەلىك كونتسەرتپەن قاتار «مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ميسسياسى», «باعا جەتپەس بايلىعىمىز ورالدى» اتتى ارنايى جوبالار ۇسىنىلماق.
ەل تاۋەلسىزدىگىنە وراي «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى مەرەكەلىك بىرنەشە ارنايى جوبا ازىرلەدى. تاۋەلسىزدىك كۇنى ەگەمەن قازاقستاننىڭ تاريحىنان سىر شەرتەتىن «تەڭدەسسىز تاۋەلسىزدىك!», «مەنىڭ وتانىم – قازاقستان», «تۇعىرى بيىك تاۋەلسىزدىك!» اتتى دەرەكتى فيلمدەر كورەرمەنگە جول تارتپاق. جانە مەرەكەلىك كونتسەرتپەن قاتار «مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ميسسياسى», «باعا جەتپەس بايلىعىمىز ورالدى» اتتى ارنايى جوبالار ۇسىنىلماق.
تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە ارنالعان باعدارلامانىڭ بىرنەشەۋىنە قىسقاشا توقتالىپ وتەتىن بولساق, العاشقى جوبانىڭ اتى – «تەڭدەسسىز تاۋەلسىزدىك!». 22 جىلدىق تاريحى بار تاۋەلسىزدىك قازاققا وڭاي جولمەن جەتكەن جوق. وسى جىلداردا قازاق ەلى ءتۇرلى وزگەرىستەردى باستان وتكىزدى. سىن ساعاتتا قازاقستان ءوزىن 100-دەن استام ەلگە مويىنداتىپ, جاڭا اتا زاڭىن قابىلدادى. 1998 جىلعى ازيالىق داعدارىستان, 2008 جىلعى الەمدىك قارجى كۇيزەلىسىنەن دە ۇلكەن شىعىنسىز ءوتتى. ەگەمەن ەل اتانىپ, 5 وليمپياداعا ۇلاندارىن قاتىستىردى, بايراقتى تالاي باسەكەدە قانجىعاسى بوس قايتپاي, ەل تۋى جەڭىس تۇعىرىندا جەلبىرەدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىز بىرنەشە ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستە بەلسەندىلىك تانىتا ءبىلدى.
وسى جەتىستىكتەردى 22 جىلدان سوڭ قورىتىندىلاپ, ءتۇيىن جاساۋ – كەيىنگى ۇرپاقتىڭ باستى مىندەتى بولىپ سانالادى. وسىعان وراي, «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى 3 بولىمنەن تۇراتىن 1 ساعاتتىق «تەڭدەسسىز تاۋەلسىزدىك!» اتتى ارنايى جوبا ءتۇسىردى. باعدارلامادا ەلىمىزدىڭ باستى وقيعالارىنا قاتىستى قوعام قايراتكەرلەرى سۇحبات بەرىپ, قىزىقتى سيۋجەتتەر كورسەتىلەدى. ماسەلەن, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا ەلىمىزدىڭ ۇزاق جىلدار بويى ۇزىلمەي جالعاسقان الەۋمەتتىك ساياساتى جايلى بايانداسا, اقىن اكىم ىسقاق ەلىمىزگە قانداس باۋىرلاردىڭ ورالۋىن ەسكە الادى. ال بەلگىلى تاريحشى بۇركىت اياعان 90-جىلدارعى قيىندىقتىڭ سەبەبىن تۇسىندىرسە, ديپلومات ۆياچەسلاۆ عيززاتوۆ مەملەكەتتىك شەكارالارىمىزدىڭ بەكىتىلۋ حرونيكاسىن اڭگىمەلەپ بەرەدى. ال مەرەكەلىك جوبانىڭ سوڭعى نۇكتەسىن ءداستۇرلى ءانشى بەكبولات تىلەۋحان ەلباسىنىڭ سۇيىكتى ءاندەرى جايلى ءسوز ەتە كەلىپ, اتاقتى «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانىن ورىنداۋمەن تۇيىندەيدى.
تاۋەلسىز تاريحىمىزدا قازاقستان ءۇشىن سىن ساتىنە اينالعان ماڭىزدى وقيعانىڭ ءبىرى – 2008 جىلى باستاۋ العان جاھاندىق قارجىلىق داعدارىس دەسەك, وسى كەزدە الەمدە جۇيە قۇراۋشى تالاي ءىرى بانك, كومپانيالار ءوزىن دەفولت, بانكروت دەپ جاريالاعان بولاتىن. داعدارىستىڭ مۇنداي سالقىنى قازاقستانعا دا جەتپەي قويمادى. قارجى تاپشىلىعى ورنادى. بىراق 2000 جىلى پرەزيدەنت باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇلتتىق قور قاراجاتى – ماسەلەنىڭ ەڭ ءتيىمدى شەشىمى بولدى. سەبەبى, ەلباسى مۇناي ساتىلىمىنان ءتۇسكەن ارتىق قاراجاتتىڭ قيىن ساتتە قاجەت بولاتىنىن دەر كەزىندە كورە ءبىلىپ, ايتتى. ءدال سولاي بولدى دا.
ۇكىمەت ەكونوميكانى تۇراقتاندىرىپ, ونىڭ باستى سالالارىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق قوردان 10 ملرد. دوللار الىپ, ونى 5 سالاعا ءبولدى. ولار: قارجى نارىعى, قۇرىلىس سالاسى, اگروسەكتور, يندۋستريالىق جوبالار جانە شاعىن جانە ورتا بيزنەس ەدى. وزگە ەلدەردە جۇمىس ورنى قىسقارىپ, زاۋىتتار جابىلىپ جاتقاندا, مۇنداي قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان قىزمەت ورىندارىن ساقتاپ قالا الدى. ءتىپتى, كۇردەلى جاعدايدا قالعان ۇلەسكەرلەردىڭ وتپەي قالعان قۇرىلىس وبەكتىلەرىن بيۋدجەت ەسەبىنەن ءتامامدادى. ناتيجەسىندە قازاقستان بار-جوعى 2-3 جىلدا ءوزىنىڭ باستاپقى ەكونوميكالىق وسىمىنە قايتا ورالدى.
«مەنىڭ وتانىم – قازاقستان» جوباسىنا كەلسەك, 1990-جىلداردىڭ باسى. الاساپىران كەزەڭ. بۇل – ەگەمەندىكتى ەندى عانا الىپ, دەربەستىككە قول جەتكىزگەن ۋاقىت بولاتىن. نارىقتىق تۇرمىسقا ءالى ۇيرەنىسە قويماعان شاق. ءبۇتىن ءبىر مەملەكەت تۇگىلى جەكەلەگەن ازاماتتىڭ كۇنكورىسى مۇڭعا اينالعان قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە جات جەردە جۇرگەن قانداستارىمىزدى اتاجۇرتقا شاقىرۋ راسىندا, ەردىڭ ەرى عانا تاۋەكەل ەتە الاتىن ءىسى ەدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ 1992 جىلى وسىنداي باتىل قادامعا باردى. سول كەزدەگى استانامىز – الماتى قالاسىندا دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ العاشقى قۇرىلتايى وزىندىك ءسان-سالتاناتىمەن وتكەن بولاتىن. بۇل قۇرىلتاي – دۇنيە جۇزىندەگى ءيىسى قازاق بالاسىنىڭ رۋحاني ويانۋىنا, قايتا تۇلەۋىنە دەم بەردى. شاراپاتىن تيگىزدى. ءۇمىت سىيلادى. بۇل ءۇمىت كەيىن, شىندىققا, اقيقاتقا اينالدى. ۇلكەن تەبىرەنىسپەن باستالعان قۇرىلتاي – دۇنيەجۇزى قازاقتارىنا جانە قازاقستان ۇكىمەتىنە بەس باپتان تۇراتىن ءوز ۇندەۋىن جولدادى. بۇل قازاق ەلى ءۇشىن تاريحي وقيعا ەدى. سەبەبى, جاھاندا قانداس باۋىرلارىن تاريحي وتانىنا شاقىرعان مەملەكەتتەر نەكەن-ساياق ەدى. ناقتى ايتساق, مۇنداي باتىل قادامعا ءۇش ەل عانا بارا الدى. ولار – گەرمانيا, يزرايل جانە ءبىزدىڭ قازاقستان. بۇل جۇمىستى قازاقستان مەن يزرايل تاۋەلسىزدىك الا سالا, كوپ ۇزاماي قولعا الدى. مىنە, وسىلايشا قازاقستان باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن تاعى ءبىر اسىل ارمان – شىندىققا اينالدى. ميلليونداعان تاعدىر, مىڭداعان وتباسى اتاجۇرتىمەن قايتا قاۋىشتى. بۇل وقيعا قازاق ەلى تاريحىندا التىن ارىپپەن جازىلاتىنى اقيقات.
دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعىن قۇرىپ, وعان ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ ءوزى توراعا بولدى. ءسويتىپ, الەمنىڭ ءار تارابىنا تارىداي شاشىراپ كەتكەن قانداستارىمىزدىڭ اتامەكەنگە ورالۋىنا زاڭدىق جانە الەۋمەتتىك نەگىز قالاندى. سول جىلداردان باستاپ, قازاقستان ۇكىمەتى كوشى-قون جانە دەموگرافيا ماسەلەلەرىمەن اينالىساتىن ارنايى اگەنتتىك قۇرا وتىرىپ, شەتتەگى اعايىنداردى وتانعا ورالتۋعا بيۋدجەتتەن كۆوتالىق قارجى ءبولدى, الىس-جاقىن شەتەلدەردەن قانداستارىمىزدى كوشىرىپ اكەلۋ مەن ورنالاستىرۋ شارالارىن جوسپارلى, كەشەندى تۇردە جۇزەگە اسىرا باستادى. سودان بەرمەن قارايعى 22 جىلدا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن تاريحي وتانىنا – قازاقستانعا ميلليوننان استام قازاق بالاسى ورالىپ ۇلگەرىپتى.
تاۋەلسىزدىك ۇلى مۇرات, قاستەرلى ۇعىم! سان عاسىرلار بويى ارمان ەتكەن اتا-بابامىزدىڭ اسىل مۇراتى وسى داۋىردە شىندىققا اينالۋى قانداي عانيبەت! قازاقستان باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلى مۇراتتىڭ ۇيىتقىسى بولا ءبىلدى. ەلى سەندى, ەلباسى سەنىمدى اقتادى. وسىلايشا, قازاقتىڭ جاڭا تاريحى, جاڭا جىلناماسى جازىلدى. «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنىڭ ارنايى مەرەكەلىك جوبالارىنان وسىنداي اقشۋاق اسەرگە بولەنەسىز.
تاناگوز ءىلياسوۆا.
