پرەزيدەنت الداعى ءتورتىنشى ونجىلدىقتىڭ باستى مىندەتى ءدال قازىر ەل كۇتىپ, قوعام تالاپ ەتىپ وتىرعان əدىلەتتى قوعام مەن ءتيىمدى مەملەكەت قۇرۋ ەكەنىن, كەز كەلگەن ءىستى əدىلدىك قاعيداتىن باسشىلىققا الىپ اتقارساق, ماقساتىمىزعا تولىق جەتەتىنىمىز تۋرالى ايتتى.«مىسالى, تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتا تۇسپەسەك, ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى مەن حالىقارالىق تابىستارىن ماقتان ەتۋ ارتىق. ازاماتتارىمىز ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ يگىلىگىن سەزىنە الماسا, ودان ەش قايىر جوق. مەن ءəربىر شەشىمدى قابىلدار سəتتە وسى ۇستانىمدى باسشىلىققا الامىن. ءبىز حالىقتىڭ əلەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋمەن قاتار, بارلىق ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن بىردەي قورعايمىز. مەنىڭ ۇعىمىمداعى əدىلەتتى مەملەكەت دەگەنىمىز وسى», دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت.
ق.توقاەۆ قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعاننان باستاپ ءوزىنىڭ باستى ۇستانىمى əدىلەتتىلىك ەكەنىن, ونسىز قوعام ەشقاشان دامىمايتىنىن ايتىپ كەلەدى. «Əدىلەتتىلىك سالتانات قۇرماعان قوعامدا تەك قايشىلىق, قيىنشىلىق, قۇلدىراۋ ۇستەمدىك ەتەتىنى بەلگىلى. ونى جوعالتىپ الۋ ادامزات ءۇشىن دە, ۇلت ءۇشىن دە ءوزىن ءوزى جوعالتىپ الۋمەن بىردەي. سوندىقتان əدىلەتسىزدىكپەن مەملەكەت, قوعام, əر ادام كۇن سايىن بىرىگىپ كۇرەسۋىمىز كەرەك. حالقىمىز ايتقانداي, «Əدىلەت جولى – اۋىر جول», بىراق اۋىر بولسا دا ودان باسقا تۋرا جول جوق», دەگەن بولاتىن پرەزيدەنت ءوزىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا.
قوعام əدىلەتتىلىك سالتانات قۇرعاندا عانا جاڭارادى, داميدى. قوعامدا بولىپ جاتقان بارلىق كەلەڭسىز جاعدايلار: سىبايلاس جەمقورلىق, بايلار مەن كەدەيلەر تابىستارىنىڭ الشاقتىعى, ۇلتتىق بايلىقتىڭ تەڭدەي جəنە ءəدىل بولىنبەۋى, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ قورعالماۋى, قولدانىستاعى زاڭداردىڭ تولىققاندى ورىندالماۋى بيلىكتىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىنىڭ əدىلەتتىلىگىنە بايلانىستى. سوندىقتان دا باستى مəسەلە – قازاق قوعامىنىڭ əدىلەتتى جولمەن دامۋىندا. تəۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇعىرىنىڭ بيىكتىگى, مىزعىماستىعى قوعامداعى əدىلەتتىلىك دەڭگەيىمەن ولشەنەدى. ەلىمىزدىڭ العا دامۋى ءۇشىن كەلىسىم مەن ىنتىماق, اۋىزبىرشىلىك كەرەك ەكەنى بəرىمىزگە ايان بولسا, ول تەك əدىلەتتىلىك بار جەردە عانا بولادى. Əدىلەتتىلىك – تəۋەلسىزدىكتىڭ تەمىرقازىعى. ادىلەتسىزدىك بەلەڭ العان كەز كەلگەن قوعام تىعىرىققا تىرەلەدى, توقىراۋعا ۇشىرايدى. سونداي جاعداي ورىن السا, تəۋەلسىزدىگىمىزگە قاۋىپ تونەدى, مەملەكەتتىلىگىمىزگە دەگەن سەنىم تومەندەيدى, بيلىككە نارازىلىق كۇشەيەدى. سوندىقتان əدىلەتسىزدىكپەن اياۋسىز كۇرەسۋ ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز بولۋى كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى ەگەمەندىگىمىزدىڭ ماڭگىلىك ۇشتاعانى كەڭ-بايتاق جەرىمىز, قاسيەتتى دە, قاستەرلى ءتىلىمىز جانە بارلىق قيىندىقتان سۇرىنبەي الىپ كەلە جاتقان حالقىمىزدىڭ بىرلىگى تۋرالى ايتا كەلىپ: ء«بىز وسى ءۇش قۇندىلىقتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتايمىز. بىزگە وسىناۋ ۇلان-عايىر اۋماقتى سىرتتان ەشكىم سىيعا تارتقان جوق. بۇل جەر – ەجەلدەن قازاقتىڭ اتاقونىسى, قاستەرلى مەكەنى», دەدى. ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋدىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى ۇلان-عايىر شەكارامىزدى شەگەندەۋ. ول ءۇشىن شەكارا ماڭىنداعى شۇرايلى جەرلەردى يگەرىپ, اگروقالاشىقتار سالۋ, ەلدى مەكەندەردى وركەندەتىپ دامىتۋ, حالىق سانىن كوبەيتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالار قابىلداۋ قاجەت. شەكارا اۋماعىن دامىتۋ تۋرالى ارنايى زاڭ, مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلداپ, وڭتۇستىكتىڭ جۇرتىن سولاي قاراي قونىستاندىرۋعا بارىنشا قولايلى جاعداي جاساۋ, بۇعان قوسا سوڭعى جىلدارى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن باسەڭدەپ قالعان قانداستار كوشىن بارىنشا قولداپ, ولاردى سولتۇستىك, شىعىس وڭىرلەرىنە ورنالاستىرىپ, ولاردىڭ تۇراقتانۋىنا, كəسىپكەرلىكپەن اينالىسۋىنا جەڭىلدىك جاساپ, كومەكتەسۋىمىز قاجەت. ءيا, بۇلار ستراتەگيالىق وتە ماڭىزدى ءəرى ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى وزەكتى مəسەلەلەر, سوندىقتان دا وعان كەزەكتى ناۋقان رەتىندە قاراماي, ارنايى مەملەكەتتىك باعدارلاما جاساپ, ورىندالۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ كەرەك. وسى وڭىرلەردىڭ اۋىل, اۋدان, قالا, وبلىس اكىمدەرىنىڭ جۇمىس ناتيجەلەرىنىڭ ولشەمى شەكارا اۋماعىندا حالىق سانىنىڭ ءوسۋى مەن ولاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى بولۋى ءتيىس. قۇرلىقتا دا, تەڭىزدە دە بەكەم بەكىتىلگەن, بابالار امانات ەتكەن قاسيەتتى ۇلان-عايىر جەرىمىزگە ەشكىم كوز الارتا المايتىنداي بولۋى كەرەك. جەرىمىز ەشقانداي شەتەلدىكتەردىڭ مەنشىگىنە بەرىلمەيدى, ەشقاشان ساتىلمايدى دەپ قاداپ ايتقان ق.توقاەۆ: «اۋماقتىق تۇتاستىعىمىزعا كۇمəن كەلتىرىپ, تاتۋ كورشىلىك قاتىناستارعا سىنا قاققىسى كەلەتىن كەيبىر شەتەل ازاماتتارىنىڭ ارانداتۋشىلىق ءىس-əرەكەتتەرىنە رەسمي جəنە قوعامدىق دەڭگەيدە تويتارىس بەرە وتىرىپ, اعارتۋشىلىق جۇمىستارىن ۇستامدىلىقپەن جۇرگىزگەن ءجون. ءبىز ۇلتتىق مۇددەنى اسپەن دە, تاسپەن دە قورعاۋعا دايىن بولۋ قاجەتتىگىن تاعى دا باسا ايتقىم كەلەدى», دەدى.
ساياسي رەفورماعا توقتالىپ, ونىڭ ءبىر كۇننىڭ نەمەسە ءبىر جىلدىڭ شارۋاسى ەمەس ەكەنىن, ونى ەل ىرگەسىن شايقالتپاي, بەرەكە-بىرلىگىن بۇزباي, بايىپپەن جəنە بىرتىندەپ ىسكە اسىرۋىمىز كەرەكتىگىن ايتقان مەملەكەت باسشىسى: «بىراق رەفورمانى سوزا بەرۋگە دە بولمايدى. بيلىك حالىقتىڭ الدىنداعى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنگەنى ءجون. سول سەبەپتى ءبىز اۋىل جəنە كەنت əكىمدەرىن سايلاۋعا كوشەمىز. وسى ارقىلى ەڭ تومەنگى دەڭگەيدەن باستاپ جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ جۇيەسىن نىعايتامىز. بۇل قادام وزەكتى مəسەلەلەردى تۇرعىندار مەن جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ بىرلەسىپ شەشۋى ءۇشىن قاجەت. سودان كەيىن اۋدان əكىمدەرىن سايلايمىز. جاڭا جۇيە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتسە, بۇدان دا جوعارى دەڭگەيدەگى əكىمدەردى سايلايتىن بولامىز», دەپ اكىمدەر سايلاۋى باستالعانىن جانە ونىڭ تومەننەن جوعارى قاراي جالعاسا بەرەتىنىن مالىمدەدى.
پرەزيدەنتىمىز ءوز ماقالاسىندا بۇرىن ايتىلا بەرمەيتىن ازاتتىق جولىندا قۇربان بولعان الاش ارىستارىنىڭ تاريحىمىزداعى ەرەن ەڭبەگىن جاستارىمىزعا جəنە بۇكىل əلەمگە پاش ەتۋ كەرەكتىگى, ميلليونداعان ادامدى قازاعا ۇشىراتقان, ءتىرى قالعانىن بوسىپ كەتۋگە ءمəجبۇر ەتكەن الاپات اشارشىلىق, ازاتتىقتىڭ اق تاڭىن جاقىنداتا تۇسكەن جەلتوقسان وقيعاسى سياقتى تاريحىمىزدىڭ اقتاڭداق بەتتەرى ءəلى كۇنگە دەيىن جان-جاقتى زەرتتەلمەي كەلە جاتقاندىعى تۋرالى ايتا كەلە, مۇنىڭ ءبəرى ءبىزدىڭ تاريحىمىز, ال تاريحتى دəرىپتەۋ – بارشامىزدىڭ ابىرويلى مىندەتىمىز, سول سەبەپتى ۇلتىمىزدىڭ وتكەنىنە تəۋەلسىز كوزقاراسپەن قارايتىن كەز كەلگەنىن, ال تاريحي زەرتتەۋلەردى ۇرانشىلدىق پەن داڭعازاسىز, تازا عىلىمي ۇستانىممەن جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنتتىڭ ماقالاسىن ءجىتى قاراپ, وقىپ شىقتىم. ماقالادا تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ مۇددەسىن قورعايتىن, بولاشاعىن ايقىنداپ بەرگەن ءتۇيىندى, باتىل ويلار ايتىلعان, حالقىمىزدىڭ, ۇلتىمىزدىڭ كوكەيىندە جۇرگەن وتكىر سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپتار بەرىلگەن. بۇعان دەيىن بيلىك تاراپىنان حالىق كوڭىلىنەن شىققان مۇنداي تەرەڭ ويلار, يدەيالار اشىق ايتىلعان ەمەس.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماقالاسى مىناۋ الماعايىپ زاماندا, ەلىمىزگە جان-جاقتان كوزدەرىن الارتىپ, ارانداتۋشىلىق اقپاراتتار بەرىلىپ جاتقاندا, كوپشىلىك بيلىك نە ايتار ەكەن, قانداي باعىت ۇستار ەكەن, قانداي رەاكتسيا بولار ەكەن دەپ الاڭداپ وتىرعان كەزەڭدە, ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ساناسىنا سىلكىنىس جاساپ, باعدار بەرەتىن, باعدارلامالىق قۇجات بولدى دەپ ويلايمىن. پرەزيدەنتىمىز ايتقان «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» دەگەن ءسوز ارقايسىمىزدىڭ جۇرەگىمىزدەن ورىن الىپ, رۋحىمىزدى اسقاقتاتاتىن ۇرانعا اينالۋى ءتيىس.
قۋانىش ايتاحانوۆ,
قوعام قايراتكەرى
