ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»
ماسەلەن, تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا ونەركاسىبىن الايىق. ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ شامامەن 6 پايىزىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان سالاداعى كورسەتكىشتەر كوڭىلگە قونىمدى. ايتالىق, 2020 جىلدىڭ سەگىز ايىندا سالاداعى تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ كولەمى 700,2 ملرد تەڭگەگە تەڭ بولدى. ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى قامتۋ كورسەتكىشى – 395,1 ملرد تەڭگە.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا كومپانيالارىنىڭ ساتىپ الۋلارىندا جەرگىلىكتى جەتكىزۋشىلەردىڭ قىزمەتتەرى باسىم. مىسالى, 2020 جىلى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسى ءۇشىن جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەردەن جەتكىزۋ كولەمى 5 ملرد تەڭگەدەن 24,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى. سول سەكىلدى «قازاقمىس» كومپانياسىنىڭ قاراعاندىلىق وندىرۋشىلەردەن ساتىپ الاتىن تاۋارلارىنىڭ ۇلەسى 10 ملرد تەڭگەدەن 15 ملرد تەڭگەگە دەيىن وسپەك.
ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, 2020 جىلعى قاڭتار-قاراشا ايلارىنداعى حيميا ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 427,2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل سالادا از دا بولسا ءوسۋ بار. بۇعان COVID-19 پاندەمياسى وڭ اسەر ەتتى. ويتكەنى وسىناۋ قىسىلتاياڭ شاقتا حيميا ونەركاسىبىندە دەزينفەكتسيالىق قۇرالدار مەن انتيسەپتيكتەرگە سۇرانىس ارتتى. ەلدەگى «بو-نا», «قازبىتحيم», «اۆرورا», Microhim, Goldman&Young, «رادۋگا» سەكىلدى كومپانيالار ارقىلى ىشكى نارىقتىڭ سۇرانىسى تولىقتاي قاناعاتتاندىرىلدى. دەزينفەكتسيالىق قۇرالداردىڭ وتاندىق ءوندىرىسى 2020 جىلدىڭ 10 ايىندا وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە ءوستى.
2020 جىلعى قاڭتار-قاراشادا حيميا ونەركاسىبىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا 205,4 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان. بۇل ءبىر جىل بۇرىنعى كورسەتكىشتەن 2,3 ەسە جوعارى. كەيىنگى 10 جىلدا حيميا ونەركاسىبىنىڭ ەكسپورتى 2 ەسەگە ارتتى. ياعني ەكسپورت كولەمى 0,6 ملرد اقش دوللارىنان 1,1 ملرد اقش دوللارىنا دەيىن ءوستى. وتاندىق كاسىپورىندار ءوز ونىمدەرىن رەسەي مەن قىتايدان بولەك, تۇركياعا, ۇندىستانعا, جاپونياعا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە جانە باسقا ەلدەرگە جەتكىزۋدە. 2020 جىلعى قاڭتار-قازاندا ەكسپورت كولەمى 761,4 ملن اقش دوللارعا جەتتى. كورسەتكىش 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 18 پايىزعا از.
ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى كورسەتكىشتەر دە جامان ەمەس. ماسەلەن, 2020 جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ارالىعىندا سالاداعى ءوندىرىس كولەمى 1 ترلن 579 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, 33 پايىزدىق ءوسىم كورسەتكەن. بۇل رەتتە اۆتوموبيل جاساۋ جانە باسقا دا كولىك قۇرالدارىن جاساۋ سەكتورلارىندا وڭ ديناميكا بايقالىپ وتىر. العاشقىسىنىڭ ءوسىمى 52,6 پايىزعا تەڭ بولسا, سوڭعىسى 79,5 پايىزدىق وسىمگە يە. مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, ءوسىم نەگىزىنەن اۆتوموبيلدەرگە دەگەن سۇرانىستى ىنتالاندىرۋ جانە جۇك ۆاگوندارى مەن لوكوموتيۆتەر وندىرىسىنە قاتىستى تاپسىرىستاردى ورىنداۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
دەسە دە, COVID-19 پاندەمياسى بىرقاتار سەكتورعا كەرى اسەر ەتتى. مىسالى, كومپيۋتەرلەر, ەلەكتروندى جانە وپتيكالىق ونىمدەر ءوندىرىسى سەكتورىندا ءوندىرىس 4,9 پايىزعا تومەندەگەن. جوندەۋ جانە ورناتۋ سەكتورىندا دا 3,7 پايىزدىق قۇلدىراۋ تىركەلگەن.
2020 جىلدىڭ قاڭتار-قازان ارالىعىندا ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى ەكسپورت كولەمى 933,2 ملن اقش دوللار بولدى. كورسەتكىش ءبىر جىل بۇرىنعى دەڭگەيدەن 4,5 پايىزعا از. بۇگىندە سالادا 3 مىڭنان استام كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى جۇزەگە اسىرىلا باستاعان ساتتەن بەرى ماشينا جاساۋ سالاسىندا 14,2 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, 2020 جىلدىڭ 11 ايىندا 12,1 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. كورسەتكىش 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 9,3 پايىزعا ارتىق. جالپى, وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 15 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ جوسپارلانعان ەدى. سونىمەن قاتار تۇرعىن ۇيلەردى ۋاقىتىندا پايدالانۋعا بەرۋ ءۇشىن قۇرىلىس الاڭدارىنا قاجەتتى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردى جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 71,8 ملرد تەڭگەگە 305 جوبا ىسكە اسىرىلۋدا.
بيىل مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ 4 مىڭ شاقىرىمى قايتا جاڭارتىلىپ, 1,9 مىڭ شاقىرىمى جوندەلدى.
– نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرىن شەشۋ جانە تۇرعىنداردىڭ ءومىر سۇرۋىنە قولايلى جاعدايلار جاساۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالار اياسىندا جىل سوڭىنا دەيىن 2 ملن شارشى مەتر الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلاندى. ماسەلەن, اكىمدىك كەزەگىندەگى الەۋمەتتىك وسال ساناتتار ءۇشىن
1 882 ساتىلمايتىن جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەر پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىش 4 142 پاتەرگە جەتكىزىلمەك. 2019 جىلى Nur Otan پارتياسىنىڭ ءحVىىى سەزىندە بەرىلگەن ەلباسى تاپسىرماسى اياسىندا از قامتىلعان كوپ بالالى وتباسىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جالعاسۋدا. وسى جىلدىڭ 11 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا
1 664 پاتەر سالىندى جانە ساتىپ الىندى. جالپى, جىل سوڭىنا دەيىن 5 288 وتباسى قامتاماسىز ەتىلمەك. سونىمەن قاتار ءتۇرلى قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ارقىلى تاعى 3 868 كوپ بالالى وتباسى باسپانالى بولدى, – دەدى قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مارحابات جايىمبەتوۆ.
وسى جىلى «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 50 جولاۋشىلار ۆاگونى ساتىپ الىندى. جالپى, 2025 جىلعا دەيىن 600 ۆاگون ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا. جىل سايىن 100 ۆاگوننان ساتىپ الۋ مىندەتى جۇكتەلگەن. جاڭا ۆاگوندار وتاندىق «تۇلپار» زاۋىتىندا وندىرىلگەن جانە قاۋىپسىزدىك پەن جايلىلىق تۇرعىسىنان زاماناۋي تالاپتارعا جاۋاپ بەرەدى. مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە 2025 جىلعا دەيىن كەمىندە 600 جولاۋشىلار ۆاگونىن جاڭارتۋ جوسپارلانۋدا. 2020 جىلدىڭ 11 ايىندا تەمىر جول كولىگىمەن 261 ملن توننا جۇك تاسىمالدانعان. كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 1,3 پايىزعا جوعارى.
سونداي-اق وسى جىلدىڭ 11 ايىندا اۆتوموبيل كولىگى ارقىلى 2,9 ملرد توننا جۇك جانە 8,4 ملرد جولاۋشى تاسىمالدانعان. كورسەتكىشتەر وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا تومەن. بۇعان پاندەميا مەن كارانتيندىك شارالار اسەر ەتكەنى داۋسىز. 2020 جىلى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار مارشرۋتتاردى سۋبسيديالاۋعا شامامەن 40 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
بيىلعى جىلدىڭ كەدەرگىلەرىن ەسكەرسەك, سۋ كولىگى سالاسىنداعى كورسەتكىشتەر دە جامان ەمەس. 2020 جىلى اقتاۋ جانە قۇرىق تەڭىز پورتتارى ارقىلى تاسىمالداۋ كولەمى شامامەن 4,8 ملن تونناعا جەتتى. بۇل رەتتە كونتەينەرلەر مەن جۇك اۆتوكولىك قۇرالدارىن اۋىستىرىپ تيەۋدىڭ 2 ەسە وسكەنى بايقالادى. بيىل اقتاۋ پورتى مەن يراننىڭ اميراباد پورتى اراسىندا تۇراقتى كونتەينەرلىك جەلى, سونداي-اق قۇرىق-انزالي (يران) اۆتوپارومدىق قاتىناسى اشىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا اقتاۋ جانە تۇركمەنباشى پورتتارى اراسىندا كونتەينەرلىك قاتىناس جانە قۇرىق پەن ماحاچكالا اراسىندا پارومدىق تاسىمالدار اشۋ پىسىقتالۋدا.
