پىكىر • 20 جەلتوقسان, 2020

وزگەرىستەر كەزەڭى

320 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تاۋەلسىزدىك كۇنى قار­ساڭىندا وتكەن مەملەكەتتىك نا­گرادالار تاپسىرۋ راسىمىندە ەلى­مىزدىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنىن, كەمەل كەلەشەگىن وي سۇزگىسىنەن وتكىزىپ, ورامدى ويىن ورتاعا سالدى. قازاق­ستاننىڭ باعىندىرعان بيىگى مەن جەت­كەن جەتىستىگىن باعامداپ, الداعى جىلدارى اتقارىلاتىن اۋقىمدى جۇمىستاردى ايقىنداپ بەردى.

وزگەرىستەر كەزەڭى

تاۋەلسىزدىك – ەل بيىكتىگىنىڭ بەي­نەسى, الىپتىعىمىزدىڭ ايناسى, تاتۋلىعى-مىزدىڭ تىرەگى. ەل پرە­زيدەنتى اتاپ وتكەندەي, «بۇل – ۇلتتىڭ رۋحىن كوتەرەتىن, ۇرپاقتىڭ مەرەيىن وسىرەتىن مارتەبەلى مەيرام». ءار جىلى ءبىز ەڭ باستى ۇلتتىق مەرەكەمىزدى اتاپ وتە وتىرىپ, وسى ءبىر كيەلى قۇندىلىعىمىزدىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە وركەندەۋدەگى ورنى مەن رولىنە كوز جەتكىزە تۇسەمىز.

1991 جىلى 16 جەلتوقساندا پار­لامەنت «قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدى قابىلدادى. بۇل زاڭ ەلىمىزدىڭ ەگە­­مەندىگى مەن تۇتاستىعىن ءارى الەمنىڭ ساياسي كارتاسىنداعى ورنىن ماڭگىلىككە بەكىتتى. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ بۇل زاڭى اتا-بابامىزدىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت قۇرۋ تۋرالى ارمانىنىڭ جۇزەگە اسۋىنىڭ كورىنىسى بولىپ تابىلادى. وسىلايشا, ەگەمەندىگىمىزدى جاريالاعاننان كەيىن عانا ءبىز دەربەس ساياساتىمىزدى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك الدىق. تاريحىمىزدى تۇگەندەپ, ءتىلىمىز بەن ءدىنىمىزدى قايتا ورالتتىق,

29 جىل تاريح كوزىمەن قاراعاندا شامالى عانا مەرزىم. الايدا, وسى كەزەڭدە ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە تاريحي شەشىمدەر قابىلدانىپ, ەگەمەن ەلدىڭ ىرگەتاسى بەكىدى, اۋقىمدى رەفورمالار جۇرگىزىلدى. مەملەكەتتىك شەكارامىز بەكەمدەلىپ, الەم ەلدەرىمەن سەنىمدى دوستىق جانە ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناس ورناتىلدى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلدى, «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى جاستار الەمنىڭ ۇزدىك وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋدا.

تاريحي تۇرعىدان از ۋاقىت ىشىندە قازاقستان دامىعان نارىقتىق ەكونوميكاسى, ورنىقتى ساياسي جۇيەسى بار وسى زامانعى مەملەكەت رەتىندە قالىپتاستى. بەيبىتشىلىك سۇيگىش ەل رەتىندە يادرولىق سىناقتار پوليگونىن جاپقان قازاقستان بۇگىندە يادرولىق قاۋىپسىزدىك رەيتينگىندە ەڭ قاۋىپسىز ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرەدى.

تاۋەلسىز ەلدىڭ وكىلەتتى جانە زاڭ شىعارۋشى ورگانى رەتىندە قوس پالاتالى پارلامەنتتىڭ قۇرىلۋى – مەملەكەتتىڭ جاڭا دامۋ ساتىسىنا كوتەرىلگەندىگىنىڭ ايقىن ءبىر كورسەتكىشى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستان پارلامەنتى مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا اسا قاجەتتى, ۋاقىتپەن ۇندەس ءارى ەكونوميكالىق دامۋدى ىلگەرىلەتە تۇسەتىن ساپالى زاڭداردى قابىلداپ كەلەدى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇن­دە­رىنەن باستاپ ەلىمىزدىڭ ساياسا­تى ۇزاق مەرزىمگە نەگىزدەلدى, قازاق­ستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتى, ءومىردىڭ جوعارى ساپاسىنا جۇيەلى دە ماقساتتى ۇمتىلىسى ونىڭ باستى ۇستانىمدارى رەتىندە ايقىن­دالىپ, ساباقتاستىق تاۋىپ كەلەدى. قازىرگى قازاقستان ءوزىنىڭ تاريحي جەرىندە جاڭا ۇلگىدەگى قازاق مەملەكەتتىلىگىن جاڭعىرتىپ, əلەمدە تولىققاندى مەملەكەت رەتىندە ءومىر سۇرۋگە قاجەتتى بارلىق قۇرىلىمدار مەن مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى. وسى الەۋە­تىمىزدى ءتيىمدى پايدالانىپ, باسە­كەگە قابىلەتتى ەل اتانۋ ءۇشىن بۇكىل قوعام بولىپ بىلىكتىلىگىمىزدى, كۇش-جىگەرىمىزدى ور­تاق ماقساتقا جۇمىلدىرۋىمىز قاجەت.

تاۋەلسىزدىكتىڭ ءار جىلى تاريحتا ءوز ەرەكشەلىكتەرىمەن قالادى. بيىل ۇلى ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى, ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعى, ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى, كونستيتۋتسيامىز بەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 25 جىلدىعى سياقتى ايتۋلى داتالار اتاپ ءوتىلدى. كەلەر جىل – تاۋەلسىزدىگىمىزگە 30 جىل تولاتىن مەرەكەلىك جىل.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مەرەيتوي جىلىندا ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالار ودان ءارى جالعاساتىنىن ايتا كەلىپ, تسيفر­لاندىرۋ, ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ, ەكولوگيانى قورعاۋ اياسىندا اۋقىمدى ىستەر جۇزەگە اساتىنىن اتاپ وتكەن بولاتىن. «بۇكىل حالقىمىز زامان اعىمىنا ىلەسە بىلۋگە ءتيىس. وزگەرىستەرگە بەيىمدەلە الاتىن جۇرت قانا ۋاقىت تىنىسىن ءدوپ باسادى. ءبىز ءبىلىمدى ءəرى بىلىكتى, ۇقىپتى جəنە جاۋاپتى, ىسكەر دە ەڭبەكقور جۇرت بولۋىمىز قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.

بۇل ايتۋلى بەلەسكە جاڭا جەتىستىك­تەرمەن قادام باسىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ دامىپ, وركەندەۋىنە  بارىنشا اتسالىسىپ, ەل رۋحىن اسقاقتاتا بەرەمىز دەپ سەنە­مىن.

 

دۇيسەنعازى مۋسين,

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار