رۋحانيات • 01 جەلتوقسان، 2020

دالانى تەربەتكەن سىرلى ساز

35 رەت كورسەتىلدى

ۇلى كومپوزيتور ءشامشى قالداياقوۆ ەسىمى بۇكىل قازاققا ورتاق. جامبىل ءوڭىرى ءۇشىن دە ۇلى تۇلعانىڭ ورنى ەرەكشە. سەكسەنىنشى جىلداردىڭ ورتا شەنىندە جامبىل اۋدانى، بۇگىنگى جالپاقتوبە (بۇرىنعى دۋنگانوۆكا) اۋىلىندا تۇرعان كومپوزيتور وسى جەردە ايگىلى «دۇنگەن قىزى» ءانىن جازعان. اقىن سابىرحان اسانوۆتىڭ سوزىنە جازىلعان ليريكالىق ءان بۇگىندە بۇكىل قازاق دالاسىن سىرلى سازىمەن تەربەتىپ تۇر.

بيىل اتى اڭىزعا اينالعان اتاقتى كومپوزيتوردىڭ تۋعا­نىنا 90 جىل تولۋىنا وراي، جۋىر­دا «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باع­دارلاماسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسىمدەرى» جوباسىنىڭ ايا­سىندا تاراز قالاسىنداعى «بالا­ساعۇن» ورتالىق كونتسەرت زالىندا ء«شامشى-عۇمىر» اتتى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى. كەشكە ەلى­مىزگە تانىمال ەسترادا ان­شىلەرى قاتىسىپ، كونتسەرت زالىنىڭ فويەسىندە كەلۋشىلەر ءۇشىن وبلىستىق مادەنيەت، ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسى قولونەرشىلەردىڭ كىتاپتارى مەن بۇيىمدارىنىڭ كورمەسىن ۇيىمداستىردى. ال كەش بارىسىندا جۇرگىزۋشىلەر جينال­عاندارعا ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى.

جالپى، ءشامشى قالداياقوۆ تاعدىرى كۇردەلى تۇلعا. وسى ورايدا كومپوزيتوردىڭ ومى­رىنەن كوپشىلىك بىلە بەر­مەي­تىن ساحنالىق كورىنىستەر قو­يىلدى. ماسەلەن، ءشامشىنىڭ اناسى سا­قىپ­جامالمەن كەز­دەسۋى، انانىڭ پەرزەنتىنە دەگەن اق تىلەگى كو­رەر­مەندى عا­جاپ اسەرگە بولەدى. سونىمەن قاتار جاڭ­بىرلى كۇن­دەردىڭ بىرىندە سا­عىنىش ەسىم­دى ارۋمەن تانىسقان كورىنىسى دە نا­نىم­دى شىقتى. كەش بارىسىندا اسقار توقپانوۆ اتىن­داعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ ارتىستەرى يسرايل ساپار­­بايدىڭ «سىعان سەرەناداسى» مۋزىكالىق دراماسىنان ءۇزىندى ساحنالادى. مۇندا دا ءشامشى عاشىق بولعان سىعان قىزى يزولدا بەينەسى جارقىراپ كورىندى. باعدات سامەدينوۆا، ساكەن مايعازيەۆ، دوسىمجان تاڭاتاروۆ، گۇل­مي­را اقۇرپەكوۆا، سايات مە­دەۋوۆ، ايگۇل ماقاشەۆا، كەن­جەبەك ءجانابىلوۆ جانە ەلى­مىز­گە بەلگىلى وزگە دە ونەر شە­­­بەر­­لەرى كومپوزيتوردىڭ ان­­دە­­رىن ناقىشىنا كەلتىرە ورىن­دادى. سونداي-اق كەنەن ازىرباەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا انشىلەرى دە ونەر كورسەتتى. كەش سوڭىندا ونەر­پازداردىڭ قاتىسۋىمەن قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەم­لەكەتتىك ءانۇران ورىندالدى. جالپى، ءشامشى قالداياقوۆ اسەم ان­دەرى­مەن قاتار، ەلىمىز­دىڭ ءانۇراننىڭ اۆتورى رەتىندە دە كوپشىلىككە بەلگىلى. كەش سو­ڭىندا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ ءسوز الىپ، ءشامشى الەمى تۋرالى اڭگىمەلەدى. « ۇلى ماەسترو تۋرالى ەستەلىكتەر ونىڭ ءاربىر ولمەس تۋىندىلارىمەن بىرگە ءومىر سۇرەدى. ونىڭ اندەرىن كارى دە، جاس تا ءسۇيىپ تىڭدايدى. ولار­دى تىڭداي وتىرىپ، ءبىز­دىڭ جانىمىز ەرەكشە كۇي كەشەدى. كومپوزيتوردان قالعان رۋحاني مۇرالار حالقىمىز ءۇشىن ەرەكشە قۇندى دەسەك، ارتىق ايتپاعاندىق. ءبىز ونىڭ ەڭبەكتەرىن ودان ءارى ناسيحاتتاي بەرۋىمىز كەرەك. كە­لەسى جىلى ءشامشى قالداياقوۆ اتىن­داعى حالىقارالىق باي­قاۋ وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز»، دەدى ول. ءوز سوزىندە كومپوزيتوردىڭ قارىنداسى راي­­حان قالداياقوۆا «اعام بالا كەزى­نەن مۋزىكاعا وتە جا­قىن بولدى. ونىڭ اندەرىن بىرنەشە بۋىن ۇرپاق شىن ىنتى­زارلىقپەن شىر­­قاۋدا. ءبىز­دىڭ حالقىمىز ونىڭ ان­دەرىن ىقى­لاسپەن تىڭداپ، شىر­­قاپ جاتسا، اعامنىڭ ەسىمى ەش­قا­شان وشپەك ەمەس. بۇگىنگى كون­تسەرتتى ۇيىم­داستىرعاندارعا، بار­­لىق قاتى­سۋشىلارعا العىس اي­ت­قىم كەلەدى»، دەپ ءوز اسەرىمەن ءبو­لىستى.

 

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

سەمەيگە ساقتاعانوۆ اكىم بولدى

تاعايىنداۋ • بۇگىن، 16:21

بىرنەشە وبلىستا جول جابىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 16:11

«بارىس» «دينامونى» ۇتتى

سپورت • بۇگىن، 09:19

پنەۆمونيادان 2 ادام قايتىس بولدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:15

جۇرت پىكىرىن جەتە ەسكەرەدى

قوعام • بۇگىن، 08:42

«سارى ايماق» سالعان الەك

ايماقتار • بۇگىن، 08:38

شابىت شاقىرار ولكە

ونەر • بۇگىن، 08:23

تاشكەنتتە جارىق كورگەن «تەرمە»

رۋحانيات • بۇگىن، 08:22

ۇقساس جاڭالىقتار