پارلامەنت • 27 قاراشا، 2020

قازاقستان پارلامەنتىن قالىپتاستىرۋشى

29 رەت كورسەتىلدى

كەشە ەلوردادا «ەلباسى ن.ءا.نا­زار­­باەۆتىڭ قازاقستاندىق پار­لامەنتاريزمنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنداعى ءرولى» تاقىرى­بىندا حالىقارالىق پارلامەنتتىك بەينەكونفەرەنتسيا ءوتتى. ءداستۇرلى شارانى قازاقستاننىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى­نە وراي ۇيىمداستىردى.

بەينەكونفەرەنتسيا فورماتىندا وتكەن فورۋمعا ەۋروپالىق پارلامەنت، تۇركپا، ۆەتنام، يتاليا، رەسەي، تۇركيا، قىتاي، وزبەكستان، چەحيا پارلامەنتتەرىنىڭ باسشىلارى مەن دەپۋتاتتار قاتىستى.

وتىرىستى اشقان ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاندى جانە ونىڭ پارلامەنتاريزمىن قالىپتاستىرۋ جولىنداعى تەڭدەسسىز رولىنە توقتالدى.

ءماجىلىس توراعاسى اتاپ وتكەندەي، ەلباسى ەلىمىزدى بارلىق قيىندىقتان امان الىپ شىعىپ، ءىرى ساياسي، ەكونوميكالىق الەۋمەتتىك رەفورمالار جاسادى. مەملەكەتىمىزدى الەمدىك دەڭگەيگە جەتكىزدى. «قازاقستاندىق دامۋ جولى» قالىپتاستى. سوندىقتان شىن مانىندە، «تاۋەلسىزدىك جولى – ەلباسى جولى». وسى دامۋ جولىمىز قازىر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ودان ءارى جالعاسۋدا. ن.نىعماتۋلين وسى ۇلكەن جولدا تاۋەلسىزدىك تاريحىمەن بىرگە كەلە جاتقان قوس پالاتالى پارلامەنتتىڭ دە ۇلەسى زور ەكەنىن باسا ايتتى. 

– بۇگىندە ءبىزدىڭ كاسىبي پارلامەنت قوعامدىق پىكىرلەر مەن اشىق ساياساتتىڭ بيىك مىنبەرى بولۋمەن قاتار، مۇمكىندىگى مول، قۋاتى مىقتى، جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگانعا اينالدى. وزىنە جۇكتەلگەن ءاربىر مىندەتتى ابىرويمەن اتقارىپ، ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جانە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ماڭىزدى قادامدارىن، ساياسي، ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك باستامالارىن ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى، – دەدى.

سونىمەن قاتار پالاتا سپيكەرى قازاق­ستان پارلامەنتىنىڭ وركەنيەتتى ەلدەردىڭ زاڭنامالىق ورگاندارىمەن تەڭ دارەجەدە قىزمەت ەتىپ، ەلباسى ايتقانداي، ناعىز دەموكراتيا مەكتەبىنە اينالعانىن جەتكىزدى. نۇرلان نىعماتۋليننىڭ پىكىرىنشە، وسى­نىڭ بارلىعى، تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەل باسقارۋداعى دانا، كورەگەن، سىندارلى ساياساتىنىڭ جەمىسى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى لي چجانشۋ قازاقستاننىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ، ونىڭ ساياسي جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە تۇراق­تىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى ەرەن ەڭبەگىنە توقتالدى.

– نۇرسۇلتان نازارباەۆ – حالىقارا­لىق قوعامداستىقتاعى بەدەلدى ساياساتكەر بولۋمەن قاتار، قىتاي حالقىنىڭ تىلەۋلەس دوسى رەتىندە ۇزاق ۋاقىتتان بەرى قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ىنتىماقتاستىعىن نىعايتىپ، قىتايدا جوعارى بەدەلگە يە بولىپ كەلەدى، – دەدى قىتاي پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى.

ال رەسەي فەدەراتسياسى مەملەكەتتىك دۋما­سىنىڭ سپيكەرى ۆياچەسلاۆ ۆولو­دين نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پارلامەنت­اريزمدى دامىتۋدا دا، قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ەكىجاقتى قاتىناستاردى نىعايتۋدا دا، ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە حالىق­ارالىق ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلە­تۋدە دە، شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى، ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى سياقتى بىرقاتار حالىقارالىق ۇيىمدار شەڭبەرىندە ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى ارتتىرۋدا دا ماڭىزدى ءرولىن اتاپ ءوتتى.

ۆ.ۆولوديننىڭ ايتۋىنشا، نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇكىل ءومىرىن ءوز ەلىنە جانە حال­قىنا قىزمەت ەتۋگە ارناعان تۇلعا. تۇڭ­عىش پرەزيدەنتتىڭ ۇلكەن ەڭبەگى – وسى جىل­دار ىشىندە مەملەكەت نىق دامىپ، ەكونو­ميكالىق، الەۋمەتتىك جانە عىلىمي-تەحنيكالىق سالالاردا تابىستارعا جەتۋدە.

– نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سايا­سي دانالىعى، باي ومىرلىك جانە باسقا­رۋ­شىلىق تاجىريبەسى رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى قاتىناستاردى دامىتۋ ىسىندە، حالىقتارىمىز اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋدا، ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە كوپ­جاقتى ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋدە ۇزاق جىلدار بويى سۇرانىسقا يە بولادى، – دەدى رەسەي فەدەراتسياسى مەملەكەتتىك دۋما­سىنىڭ سپيكەرى.

تۇركيانىڭ ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى مۇستافا شەنتوپ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ باستامالارى بۇكىل الەم ءۇشىن زور ماڭىزعا يە دەپ سانايدى. 

– قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى دامۋىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ دەموكراتيانى، ادام قۇقىقتارىن جانە زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن دامىتۋ جولىندا قولعا العان قادامدارى ماڭىزدى ورىن الاتىنى ءسوزسىز، – دەدى تۇركيا پارلامەنتىنىڭ وكىلى.

م.شەنتوپ ءوز سوزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ مىقتى كوشباسشىلىق قاسيەت­تەرمەن قاتار دەموكراتيانى نىعايتىپ، قازاقستاندى جاڭعىرتا بىلگەن، ەرىك-جىگەر تانىتقان سيرەك كەزدەسەتىن ساياسات­كەر­لەردىڭ ءبىرى ەكەنىنە ەرەكشە توقتالدى. تۇرىك پارلامەنتىنىڭ وكىلى كونفەرەن­تسيادا تالقىلانعان ماسەلەلەردىڭ وزەك­تى­لىگى مەن ماڭىزدىلىعىن نازار اۋدارىپ، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پارلامەنتاريزم مەن پارلامەنتتىك مادەنيەتتى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىن دە ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار وزبەكستاننىڭ ولي ءماجىلىسى زاڭ شىعارۋ پالاتاسىنىڭ سپيكەرى نۋردينجون يسمويلوۆ قازاقستاندىقتاردى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىمەن قۇتتىقتاپ، بۇل مەرەكەنى وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ بەرىكتىگى مەن تيىمدىلىگىن باعالاۋدىڭ تاماشا مۇمكىندىگى دەپ اتادى.

حالىقارالىق كونفەرەنتسيادا ءسوز سويلەگەن نۋردينجون يسمويلوۆ قازاق­ستان­نىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتى قازاقستان مەملەكەتىن قۇرۋدىڭ باستاۋىندا تۇرعان كورنەكتى تۇلعا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– ونىڭ ستراتەگيالىق باعىتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلى ىشىندە جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەت­كىزدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭ­­عىش پرەزيدەنتى كۇنىن مەرەكەلەۋ وزبەك­­ستان مەن قازاقستان اراسىنداعى ستراتە­­گيالىق سەرىكتەستىك تامىرىن تەرەڭ­دەتە تۇسەدى، – دەدى وزبەكستاننىڭ زاڭ شىعارۋ پالاتاسىنىڭ سپيكەرى.

نۋردينجون يسمويلوۆتىڭ ايتۋىنشا، قوس ەل اراسىنداعى ستراتەگيالىق ءوزارا بايلانىس ءداستۇرلى تۇردە جوعارى دەڭگەيدە الەمدەگى قازىرگى ەپيدەميالىق جاعدايعا قاراماستان، قارقىندى دامىپ كەلەدى. وسىلايشا، وزبەكستاننىڭ زاڭ شىعارۋ پالاتاسىنىڭ سپيكەرى ەكى ەل اراسىنداعى پار­لامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى جوعارى باعالاپ وتىر.

– ءبىزدىڭ ەلىمىز ءاردايىم الەمنىڭ بار­لىق ەلدەرىمەن سىندارلى ديالوگتى دامى­تۋعا، پارلامەنتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل­دى نىعايتۋعا دەگەن ۇمتىلىسىمەن ەرەك­شەلەندى. بۇگىندە حالىقارالىق ىنتى­ماق­تاستىقتىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن قۇرۋدا جانە ايماقتىق، قۇرلىقتىق دەڭگەيدە ورتاق شەشىمدەر تابۋدا پارلامەنتتىك ديپلوماتيانىڭ ايتارلىقتاي الەۋەتى بار ەكەندىگى انىق. ءبىز جاڭا كوزقاراستار مەن يدەيالارعا ارقاشان دايىنبىز. بۇگىنگى كونفەرەنتسيا بىزگە بىرەگەي تاجىريبە مەن پىكىر الماسۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءبىز بىر­لەسىپ زامانىمىزدىڭ جاڭا جاعداي­داعى ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ امبەباپ تەتىك­تەرىن جاساي الامىز. سوندىقتان قازاقستاندىق پارلامەنتتىڭ دەپۋتاتتىق كورپۋسى اتىنان كونفەرەنتسيانىڭ بار­لىق قاتىسۋشىلارىنا جەمىستى جۇمىس، قىزىقتى ءارى تابىستى پىكىرتالاستار، جاڭا يدەيالار تىلەيمىن، – دەپ تۇيىندەدى جيىندى ن.نىعماتۋلين.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

قارجى • بۇگىن، 15:58

ۇقساس جاڭالىقتار