رۇقساتسىز, قاراڭعى تۇندە 9 ەمەن مەن 4 قاراعاش كەسىلگەن. Sulpak جاڭا اعاشتاردى وتىرعىزۋدان باس تارتتى, سوندىقتان اكىمدىك قالانىڭ ەكوجۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن 30 ەمەن وتىرعىزۋدى شەشتى.
ەمەندەر 15 دانادان ەكى قاتارعا وتىرعىزىلادى. بيىكتىگى 6-7 مەتر اعاشتار. ەمەندەر الماتى وبلىسىنىڭ پيتومنيگىندە ءوسىرىلدى. جاسى - شامامەن 10 جىل.
الماتى قالاسى جاسىل ەكونوميكا باسقارماسىنىڭ باسشىسى ناتاليا ليۆينسكايانىڭ ايتۋىنشا, اعاشتار جەردىڭ كەسەكتەرىمەن وتىرعىزىلادى (جابىق تامىر جۇيەسى).
«قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا وتىرعىزاتىنىمىزعا ەشقانداي قاۋىپ جوق. اعاشتار كليماتى بىزدىكىنە ۇقساس الماتى وبلىسىندا وسىرىلگەن. وتىرعىزىلعان ەمەنگە المالى اۋدانى اكىمدىگىنىڭ ماماندارى كۇتىم جاسايدى.
ءبىز الماتىلىقتاردى قالاداعى جاسىل جەلەكتەردىڭ ساقتالۋىن قاداعالاپ, اعاشتاردىڭ كەز كەلگەن كەسىلگەنىن كورگەن جاعدايدا بىزگە حابارلاۋعا شاقىرامىز. ءبىز سىزگە وسىنداي جۇمىسقا ماندات بەرەمىز. ويتكەنى, قالا — ءبىزدىڭ ورتاق ءۇيىمىز, مۇندا ۆارۆارلىق ارەكەتتەر بولماۋى كەرەك. ەشكىم رۇقساتسىز اعاشتاردى كەسۋىنە بولمايدى. جاسىل اعاشتار ءبىزدىڭ قالامىزدى كوركەيتىپ, لاستانۋدان, شاڭنان قۇتقارىپ, اۋا ساپاسىن ارتتىرادى», - دەدى ناتاليا ليۆينسكايا.
ج.جيەمباەۆ اتىنداعى قازاقستان وسىمدىكتەردى قورعاۋ جانە كارانتين عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ورمان جانە اعاش ەكپەلەرىن قورعاۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى نۇرجان مۇحاماديەۆ وتىرعىزۋ ءۇشىن ەڭ وڭتايلى ۋاقىت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«اياز قايتىپ, تەمپەراتۋرانىڭ كوتەرىلدى. جەردىڭ كەسەكتەرىمەن وتىرعىزۋعا بولادى. اعاشتار اراسىنداعى قاشىقتىق تا سايكەس كەلەدى. بۇرىن مۇندا ەكولوگيالىق ورتاسى بار ەمەن اعاشتارى وسەتىن. ال سونىڭ ارقاسىندا جاڭا اعاشتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى جاقسارادى», - دەدى ەكولوگ.
اعاشتاردى زاڭسىز كەسۋ فاكتىسى قر قك 339-بابى "ادامدار توبىنداعى اعاشتار مەن بۇتالاردى زاڭسىز كەسۋ, جويۋ نەمەسە ءبۇلدىرۋ" بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلۋدە.
Sulpak كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىنىڭ شەشىمىنە سايكەس, الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگىمەن كەلىسىلگەن مەرزىمدە 500 جەتىلگەن اعاشتى وتىرعىزۋعا بايلانىستى شەشىمى تۋرالى, جاسىل ەكونوميكا باسقارماسى تولە بي كوشەسى, 187 مەكەن-جايى بويىنشا قىزىل كىتاپقا كىرەتىن 13 ەمەن اعاشىن جاپپاي كەسۋ ارقىلى قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زياننىڭ ورنىن تولتىرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەردى قابىلداۋ سياقتى تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتۋدى جالعاستىرىپ جاتقاندىعى تۋرالى حابارلايمىز. باسقارما قالا مەن ونىڭ تۇرعىندارىنا ەداۋىر زيان كەلتىردى دەپ سانايدى, ويتكەنى كەسىلگەن ەمەندەر ۇزاق ءومىر سۇرەدى, ولار 100-150 جىلعا دەيىن ءومىر سۇرەدى, سوندىقتان Sulpak وتىرعىزاتىن كوشەتتەر سانى كەم دەگەندە 5 مىڭ جەتىلگەن اعاش بولۋى كەرەك جانە الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا جاڭا قوعامدىق كەڭىستىكتى ۇيىمداستىرۋى قاجەت. كوشەتتەردى وتىرعىزاتىن جەرلەر مەن كوشەتتەرگە قويىلاتىن تالاپتار جايلى اقپاراتتى جاسىل ەكونوميكا باسقارماسى بەرۋگە دايىن.
