وبلىستا جىل باسىنان بەرى 646 مارتە وقىستان وت شىعىپ, جالىن شارپىپ, سۋماڭداعان ءورت ءتىلى تالاي دۇنيەنى جالماپ كەتتى. جالعىز ماتەريالدىق يگىلىك قانا ەمەس, ادام شىعىنى دا بار. ايتپاي كەلگەن اپاتتان 3,5 مىڭنان استام ادام ماتەريالدىق شىعىنعا دۋشار بولدى. ەڭ وكىنىشتىسى, ەسەپتى كەزەڭدە توتەنشە وقيعالاردان 105 ادامنىڭ قايتىس بولۋى – ورنى تولماس قايعى-قاسىرەت. توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ بولىمشەلەرى ازاماتتاردى اپاتتان قۇتقارۋ ءۇشىن 1330 مارتە ساپارعا شىققان.
ورىن العان وقيعالاردى اقىل تارازىسىنا سالىپ ەكشەسەڭىز, ەڭ الدىمەن قاۋىپ-قاتەرى مول قىراۋلى قىستا جولاۋشىلاردىڭ كۇنى بۇرىن جاسالعان ەسكەرتۋگە قاراماستان, جولعا شىعاتىندىعىندا. وتكەن قىستا قار كەپتەلىسىندە ايدالادا قالعان ادام وتە كوپ بولدى. وزدەرى دە بەينەت شەكتى, وزگەنى دە اۋرە ەتتى. نەگىزىندە وسى وقيعالاردىڭ ورىن الۋىنا كىنالى ەسكەرتۋدى ەلەمەيتىن ادامداردىڭ وزدەرى. اۋا رايىنىڭ بۇزىلىپ كەلە جاتقانىن كورە تۇرىپ تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, جولعا شىعادى. ال ءتىلسىز تابيعاتپەن تايتالاسۋ ۇنەمى جەڭىسپەن اياقتالا بەرمەيدى. سوندىقتان ەسكەرتۋگە قۇلاق اسقان دا ابزال.
ەكىنشى ءبىر جاي – ءورتتىڭ الدىن الماۋ. جىل باسىنان بەرى ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن بۇزۋدىڭ 2490 فاكتىسى انىقتالىپ وتىر. ەگەر الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەسە, تاعى قانشاما قايعى-قاسىرەت ورىن الار ەدى. تەكسەرىس ناتيجەسى بويىنشا 550-دەن استام ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ءسوز اراسىندا ازاماتتىق قورعانىس باعىتى بويىنشا 129 ادامعا ايىپپۇل سالىنىپ, 429 ادامعا ەسكەرتۋ جاسالعان. سالىنعان ايىپپۇلدىڭ 4 ملن 709 مىڭ تەڭگەسى ءوندىرىلىپ الىنعان.
قىزىل ءتىلى سۋماڭداعان ءورت وندىرىستىك جانە تۇرمىستىق باعىتتاعى نىسانداردى دا شارپىپ تۇر. جىل باسىنان بەرى 631 مارتە ءورت وقيعاسىنىڭ ورىن الۋى ادامداردىڭ ءالى دە تالاپ پەن تارتىپكە مويىنسۇنا قويماعانىن كورسەتەدى. ورتتەن كەلگەن شىعىن دا قوماقتى, 130 ملن تەڭگەنىڭ شاماسىندا. ەڭ باستىسى, 22 ادام توتەننەن كەلگەن وقيعانىڭ كەسىرىنەن ومىرىمەن قوشتاستى, 9 ادام جاراقات الدى. مامانداردىڭ ساراپتاۋىنا قاراعاندا, تۇرعىندار وتتى پايدالانعاندا قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاي بەرمەيدى. تۇرمىستىق ەلەكتر اسپاپتارىن پايدالانۋدا دا ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەسى ءجيى بۇزىلادى. سوزىمىزگە دالەل رەتىندە جىل باسىنان بەرى تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا 448 مارتە ءورت وقيعاسى ورىن العاندىعىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك.
قىلىشىن سۇيرەتىپ قىس كەلە جاتىر. قىراۋلى قىستا قاتەرلى وقيعالار كوبەيۋى دە ابدەن مۇمكىن. ويتكەنى جەكەمەنشىك سەكتوردا تۇرعىن ۇيلەردى جىلىتۋ ءۇشىن پەش جاعىلادى. توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى بەيقامدىق سالدارىنان تۇرعىنداردى ءورتتى پايدالانۋ كەزىندە 217 رەت ابايسىزدان ءورت شىعارىپ العان فاكتىلەرىن تىركەگەن. پەش پەن مۇرجانى پايدالانۋدا ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەسى 73 مارتە بۇزىلىپتى. سونداي-اق ەلەكتر قوندىرعىلاردى مونتاجداۋ جانە تەحنيكالىق پايدالانۋ ەرەجەسى دە ساقتالا بەرمەيدى. وسى جىلدىڭ قاڭتار جانە اقپان ايلارىندا 6 بىردەي ادام ومىردەن ءوتتى. ونىڭ ىشىندە بەس وقيعادا ماستىقتىڭ سالدارىنان توسەگىندە تەمەكى تارتىپ جاتىپ ءورت شىعارىپ الىپ, ورنى تولماس وقيعاعا دۋشار بولعان. تۇرمىستىق ەلەكتر اسپاپتارىن پايدالانۋ كەزىندە ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەسى بۇزىلۋىنىڭ سالدارىنان ءۇش بىردەي ادام قايتىس بولعان.
– تۇرعىن ءۇي سەكتورىنداعى ءورتتى ازايتۋ ماقساتىندا دەپارتامەنت جىلۋ بەرۋ جانە جازعى ءورت قاۋپى بار تۇستا ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن كۇشەيتەدى. كارانتين شارالارى كەزىندە قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن تاراتۋعا ءۇي-ءۇيدى ارالاپ, تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بولمادى. تەك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە عانا الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدىك, – دەيدى وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, ازاماتتىق قورعانىس پولكوۆنيگى الەكسەي سوۆەتوۆ.
دەپارتامەنت ماماندارى 264 مىڭ ادامعا كەڭەس بەرگەن. الداعى ۋاقىتتا وسىنداي كەڭەستەرگە قۇلاق اسىپ, ساقتىق شارالارىن ساقتاسا, قاۋىپ-قاتەرگە جول بەرمەس ەدى.
اقمولا وبلىسى
