رۋحانيات • 25 قاراشا, 2020

كەرەگىڭدى ال, مۇقتاج جان

814 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

كوپبالالى وتباسىندا تۋىپ-وسكەن بالالار دۇكەننەن جاڭا كيىم ساتىپ الۋدىڭ اتا-انانىڭ قالتاسىنا قانشالىقتى سالماق تۇسىرەتىنىن جاقسى بىلەدى. كۇنىن ارەڭ كورىپ جۇرگەن جانعا بۇل ەكى ەسە اۋىرتپالىق. وسىندايدا مۇقتاج وتباسى­لاردىڭ جىرتىعىن جامايتىن الەۋمەتتىك دۇكەندەردىڭ بارى – كوڭىلگە مەدەت.

كەرەگىڭدى ال, مۇقتاج جان

بۇرىنعى كەڭەس داۋىرىندەگىدەي ەمەس, قازىرگى نارىقتىق زاماندا نە ساتىپ الامىن دەسەڭ دە تابۋ وڭاي. كەيدە جارنامانىڭ ارباۋىنا تۇسكەننەن بە تىم كوپ تاۋار تۇتىناتىنىمىز بار. وندايدا ءبىر جاڭا كيىمگە قولى جەتپەي وتىرعان وتباسىنىڭ بارىن بىلمەيمىز. ءبارىمىز ەمەس, ارينە. بۇرىندارى ەسكى كيىمدى اۋىلداعى تۋىس-تۋماعا جىبەرۋ دەگەن جاقسى ءداستۇر بار-تىن. قازىر الەمدە «جىلدام ءسان» ۇعىمى قالىپتاسقالى, بيىل ساتىپ العان كيىمىڭ كەلەسى جىلى ساننەن شىعىپ, كيۋگە جارامايتىن بولعان جايى بار. مۇندايدا قوقىسقا كەتكەن كيىمنىڭ قورشاعان ورتانى قانشالىقتى لاستاپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون. اقش-تا شامامەن توقىما بۇيىمداردىڭ 85 پايىزى قاجەتسىز بولىپ قالادى ەكەن. بۇل – 1 جىلدا 13 ملن توننا قوقىس پوليگونعا كەتەدى دەگەن ءسوز.

وسىنشاما كيىمنىڭ ءراسۋا بولماي, كە­دەي­لىك شەگىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان وتبا­سى­­لارعا بەرىلۋى قۇپتارلىق ءىس. وسىن­داي قايى­رىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى – Qarqyn الەۋ­مەتتىك دۇكەنى. ەل استانا­سى­نىڭ تۇر­عىندارى ءبىر جىلدان بەرى «سى­عا­ناق كوشەسى, 15» مەكەنجايى بويىن­شا وزىنە قاجەتسىز كيىم-كەشەكتى الىپ كەلە­دى. بۇل دۇكەندە كيىم عانا ەمەس, قايى­رىم­دى جانداردىڭ بالالارى ويناعان ويىن­شىق­تا­رى ­مەن ۆەلوسيپەدى دە بار. تۋرا سول ءوزى­مىز­دىڭ «ۇلكەننەن قالعان» يدەياسىن قولداي­تىنداي.

Qarqyn قايىرىمدىلىق قورىن ۇيىم­داس­­تىر­عان ماديار مۇحامەدجان ۇلى مۇقتاج جاندارعا قول ۇشىن سوزۋ تۋرالى بىرنەشە جىل قاتارىنان ويلاستىرىپ جۇرەدى. رولان, بەرىك اعالارىمەن ۇزاق كەڭەسە كەلە, تەگىن الەۋمەتتىك دۇكەن اشۋ تۋرالى شەشىمگە كەلگەن. العاشىندا بۇل باستاماعا كۇمان بىلدىرگەندەر كوپ بولعان. دەگەنمەن ىزگى نيەت پەن شىن كوڭىل ءبارىن جەڭگەن.

2019 جىلدىڭ 23 اقپانىندا اشىل­عان دۇكەندى تولتىرۋعا تۋىستار مەن تانىس­تار­دىڭ كومەگى كوپ تيگەن.

«تانىستارىمىز ءبىر-بىرىنەن ەستىپ تەحنيكا, جيھاز, كيىم ىلگىشتەرى سەكىلدى دۇكەنگە قاجەت دۇنيەلەردى الىپ كەلە باس­تادى. عيماراتتى قالانىڭ ورتالىعىنان جالدادىق. سىرت جاقتا باعا تومەن بول­عا­نىمەن, كيىم-كەشەك وتكىزگىسى كەلگەن نە العىسى كەلگەن جاندارعا الىس بولاتىنىن ەسكەردىك. قوردا 1 ديرەكتور, فيليال ديرەكتورى جانە 8 جۇمىسشى قىزمەت ەتەدى. ۆولونتەرلەر مەن ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى دە كومەككە كەلىپ تۇرادى», دەيدى ماديار.

دۇكەن كيىم-كەشەك, اياق كيىم, ويىنشىق, ۆەلوسيپەد, بالالارعا ارنالعان اربا, تەلەفون, ىدىس-اياق, تۇرمىستىق تەحنيكا مەن تاماق ونىمدەرىن دە قابىلدايدى. وسىنىڭ بارلىعى از قامتىلعان وتباسىلارعا, اسىراۋشىسىز قالعان قارتتارعا, جالعىزباستى, ەڭبەككە جارامسىز ادامدارعا, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنە, جەتىمدەر, كوپبالالى وتباسىلار, مۇگەدەكتەر مەن جالعىزباستى انالار مەن اكەلەرگە تەگىن تاراتىلادى.

«وتباسىنىڭ ءار مۇشەسىنە ايىنا 1 رەت 5 زاتتان بەرەمىز. مىسالى, ەگەر وتباسىندا 4 بالا بولسا, وندا اتا-اناسىمەن بىرگە ءبىر ايدا 30 زات الا الادى. مۇقتاج ەكەنىن راستايتىن قۇجاتىن كورسەتۋى كەرەك. ول كىسىلەردى جۇيەمىزگە تىركەپ قويامىز. ءبىزدىڭ ستاتيس­تيكاعا سايكەس, دۇكەنگە كۇن سا­يىن شامامەن 75 ادام كەلىپ, 1500-2000-عا جۋىق زات وتكىزەدى. زات الۋعا كەلەتىن ادامداردىڭ دا ۇلەسى كوپ. ايىنا دۇكەنگە شامامەن 70 مىڭنان استام زات كەلىپ تۇسەدى. اشىلعالى بەرى 20 مىڭنان استام ادام­عا ءسال دە بولسىن قول ۇشىن سوزدىق», دەيدى م.مۇحامەدجان ۇلى.

جالپى, ورتاشا ەسەپپەن 300 ملن تەڭگەگە جۋىق كومەك كورسەتىلگەن ەكەن. بۇل از دا, كوپ تە ەمەس. قوقىسقا كەتەتىن دۇنيە­نىڭ, كەلەسى ءبىر جاننىڭ كەرەگىنە جارا­عانى قۋانتادى.

پارلامەنت سەناتى اپپاراتىندا قىز­مەت ەتەتىن ماديار قوعامدىق جۇمىسقا دا ۇلكەن ءمان بەرەدى. وسىنداي قايىرىمدى دۇكەندى وزگە قالالاردان دا اشۋ تۋرالى تىلەگى جاقىندا قابىل بولعان ەكەن.

«اياققا تۇرعان سوڭ فيليال اشۋ تۋرا­لى ءبىرازدان ويلانىپ جۇرگەنبىز. بىردە الماتى قالاسى اۋەزوۆ اۋدانى اكىمدىگى حابار­لاسىپ, جوبالارىڭىزدى كوردىك, ۇنادى, قولداۋ كورسەتسەك دەگەن تىلەگىن ءبىل­دىر­دى. وسىلايشا قاراشا ايىندا الماتى قالا­سىنىڭ اكىمى ب.ساعىنتاەۆتىڭ قاتى­سۋى­مەن الماتى قالاسى, جاندوسوۆ كوشە­سى 144/1 مەكەنجايىندا دۇكەننىڭ فيليالىن اشتىق», دەيدى كەيىپكەرىمىز.

ودان بولەك قور قىزمەتكەرلەرى ماقتا­ارال­داعى سۋ تاسقىنى كەزىندە 3 جۇك كولىك كيىم-كەشەك جولداعان ەكەن. ەسكى زاتتاردى الىپ سورتتاۋ, تازالاۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ەڭبەك­تى قاجەت ەتەدى. ادەتتە جۇمىس بارىسىندا كولدەنەڭ كەلەتىن قيىندىق تا كوپ. جۇ­رەك قالاۋىڭمەن اتقاراتىن ىسىڭە ادال بو­لىپ قالۋ ءۇشىن قانشالىقتى ىنتا كەرەك دەسەڭىزشى.

«بۇل دۇكەندە قيىندىق پەن قىزىق قاتار جۇرەدى. تەگىن بەرىلەتىن زاتتار بول­عان­نان كەيىن سىناۋشىلار دا, شىنايى ريزاشىلىعىن ايتىپ كەتەتىندەر دە جەتكىلىكتى. «جاڭا زات بەرسەڭدەر بولادى عوي» دەيتىن كىسىلەردى دە كەزدەستىرەمىز. قۇ­جاتسىز كەلىپ تۇرىپ الاتىندار دا جەت­كىلىكتى. راستايتىن قۇجاتسىز بەرىل­مەي­دى دەسەڭىز, ايقايدىڭ اكەسىن تانىتاتىندار بولادى. كەيدە جەتىمدەر ۇيىنەن, قارتتار ۇيىنەن, مۇگەدەكتەرگە ارنالعان, پروباتسيالىق ورتالىقتاردان كومەك سۇرايدى. مۇنداي مەكەمەلەرمەن تىعىز جۇمىس ىستەيمىز. سۇراعان زاتتارىن تاۋىپ بەرۋگە تىرىسامىز, ءبىر شەتكە بولەك قويىپ جينايمىز. دۇكەنگە كەلۋشىلەر تۇسىنبەي, وزدەرىڭە قاجەت زاتتاردى جيناپ الادى ەكەنسىڭدەر دەپ ايىپتايدى. سىندى دا قابىلداي بىلەمىز», دەيدى جوبانىڭ بارلىق ماشاقاتىن كورگەن قىزمەتكەرلەر.

بيىلعى پاندەميانىڭ وتباسىلاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا اسەر ەتكەنى بەل­گىلى. تابىسسىز, مۇلدەم جۇمىسسىز قالعان­دا­رى دا كوپ. كارانتين كەزىندە كەلگەن كىسىلەردىڭ 70 پايىزى ازىق-ت ۇلىك, بالا­لارعا ارنالعان تاعام سۇراعان ەكەن. مۇنداي كەزدە دۇكەندەگىلەر قولدان كەلگەنشە تاۋىپ بەرۋگە تىرىستىق دەيدى. ودان بولەك SanaMed مەديتسينالىق كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, №2 قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىنا COVID-19 ىندەتىن انىقتايتىن 300 دانا تەست تابىستاعان.

جوبانىڭ جابىلىپ قالماۋىنا قول ۇشىن سوزىپ وتىرعان «ترانستەلەكوم» سەكىلدى كومپانيالار دا بار. قالالىق اكىمدىك تە سوڭعى جارتى جىلدا جوباعا وڭ باعا بەرىپ, مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىپ وتىرعان كورىنەدى. ۇيىمداستىرۋشىلار وسى سەكىلدى قايىرىمدى جوبالاردىڭ عۇمىرى ۇزاق بولعانىن قالايتىن جۇرت وزىنەن ارتىلعان دۇنيەسىن تاسۋدان شارشاماسا دەيدى. «جاقسىلىق جاساپ جارىسايىق» دەگەن بەرىك ۇستانىمعا سەنەتىن ماديارعا دۇكەندەر جەلىسىنىڭ كوبەيىپ, جالپىحالىقتىق قوزعالىسقا اينالۋىن شىن جۇرەكتەن تىلەدىك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار