سيريا, ليۆيا, يراك سەكىلدى الەمنىڭ شيەلەنىسكە تولى نۇكتەلەرىندە سوعىس قيمىلدارى تانكتىڭ قۇرلىقتاعى جاۋىنگەرلىك ارەكەتتەردى ورىنداۋداعى ماڭىزىن انىق اڭعارتتى. جالپى, مۇنداي تەمىر ساۋىتتى ۇرىس كولىكتەرى سوناۋ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا ناتسيستىك گەرمانيانى جەڭۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارعانى بەلگىلى. سودان كەيىن شىعار, سوعىس جەڭىمپازدارى ت-34 تۋرالى ءالى كۇنگە اۋىزىنىڭ سۋى قۇرىپ اڭگىمەلەيدى.
كەيىنگى جىلدارى درون سەكىلدى زاماناۋي قارۋ تۇرلەرى كۇرت دامىدى. سوعان قاراماستان, تانكىلەر قۇرلىقتاعى اسكەري ءىس-قيمىل جۇرگىزۋدە ماڭىزىن جوعالتقان جوق. اسكەري قاقتىعىس كەزىندە تانك ارقىلى جوعارى مانەۆرلىككە قول جەتكىزىلىپ, الىستان سناريادتىق وق اتۋ مۇمكىندىگى تۋادى.
قازىرگى تاڭدا دامىعان ەلدەردە تانكتەر قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ جالپى جۇيەسىندە ۇلەسى ايتارلىقتاي كوپ. كوپتەگەن جاڭا قارۋ-جاراق تۇرلەرىنىڭ, ونىڭ ىشىندە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ كوبەيۋىنە قاراماستان, تانكتەر الەم ەلدەرى ارميالارىنىڭ نەگىزگى جاۋىنگەرلىك قۇرامداس بولىگى سانالادى. ولاردىڭ باستى ارتىقشىلىعى – قاۋىپسىزدىك پەن جاۋىنگەرلىك كۇش.
قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىندە تانك بولىمدەرى مەن بولىمشەلەرى ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى وڭىرلەرىندە ورنالاسقان جانە ۇنەمى جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتە. ماسەلەن, بيىل قارۋلى كۇشتەر قۇرامىنداعى تانك بولىمشەلەرى جاۋىنگەرلىك دايارلىق جوسپارىنا سايكەس 30 مارتە دالالىق جورىققا شىقتى. وسى دايارلىق كەزىندە شامامەن 2500-دەن استام وق اتىلىپتى.
دايارلىق بارىسىندا تانك زەڭبىرەگىنەن شتاتتىق ارتيللەريالىق سناريادپەن وق اتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. سونداي-اق تانك ەكيپاجداردى قارسىلاستىڭ شارتتى اسكەري كۇشىنە جانە اۋە نىساندارىنا تانك زەڭبىرەكتەرىنەن وق جاۋدىرىپ, اتىس جۇرگىزۋ تاسىلدەرىن پىسىقتادى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىلعى «الداسپان-2020» جەدەل-تاكتيكالىق كوماندالىق-شتابتىق وقۋ-جاتتىعۋى بارىسىندا قازاقستاندىق تانكشىلەر جاڭا تاسىلدەردى ۇيرەنىپ, شەبەرلىكتەرىن شىڭدادى. سونىمەن قاتار «تانك كارۋسەلى» ۇرىس جۇرگىزۋ ءادىسىن پىسىقتادى. اتالعان ادىستە ءۇش جاۋىنگەرلىك ماشينا كەزەك-كەزەك, كارۋسەل قاعيداتى بويىنشا قوزعالا وتىرىپ, ۇزدىكسىز وق اتادى. وسىلايشا, قارسىلاسقا وق جوعارى قارقىنمەن, توقتاۋسىز نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى.
بيىل ءبىزدىڭ تانكشىلەر «تانك بياتلونى» سايىسىنا قاتىسىپ, شەبەرلىكتەرىن شىڭداپ قايتتى. ماسكەۋ ماڭىنداعى «الابينو» پوليگونىندا وتكەن دودادا ەلىمىزدىڭ كومانداسى جارتىلاي فينالعا دەيىن جەتىپ, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكىنشى اينالىمدا جارىس قوجايىندارىنان كەيىن ۋاقىت بويىنشا ەكىنشى بولىپ, وزبەكستان مەن قىرعىزستان ەلىنەن كەلگەن قارسىلاستارىنان وزىپ شىقتى.
وسىلايشا, توعىزىنشى تەرريتوريانىڭ وعلاندارى اسكەري دودادا جوعارى ناتيجە كورسەتتى. تانك بياتلونىنا قاتىسۋشىلاردىڭ دايارلىق دەڭگەيى, باسەكەلەستىگى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ تانكشىلەر تارتىستى كۇرەستە 16 قاتىسۋشى ەل اراسىندا بەسىنشى ورىندى يەلەندى. ولار قىسىلتاياڭ جاعدايلاردا وزدەرىنىڭ بەرىك مىنەز, ماقساتقا جەتۋدەگى تاباندىلىق, جەڭىسكە دەگەن ەرىك-جىگەر سىندى قاسيەتتەرىن كورسەتە ءبىلدى.
قۇرلىق اسكەرىندەگى ماڭىزدى ءبولىمنىڭ تاعى ءبىرى – زىمىران اسكەرلەرى مەن ارتيللەريستەرى. تاياۋدا, 19 قاراشادا بۇل قۇرام كاسىبي مەرەكەسىن اتاپ وتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
جالپى, قازاقستانداعى زىمىران اسكەرلەرى قۇرامى كەڭەس وداعى قارۋلى كۇشتەرىندەگى ورتا ازيا اسكەري وكرۋگىنىڭ زىمىران اسكەرلەرى مەن ارتيللەريا شتابىنىڭ بازاسىندا قۇرىلدى. قۇرامنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا گەنەرال-مايور لۇت الشەكەنوۆ پەن رۋسلان شپەكباەۆ, پولكوۆنيك ميحايل شلەيكو, داۋرەن ەسحوجين, نيكولاي ميسيۋرا, ۆيكتور كاشويد جانە عينياتقالي شالاباەۆتار ەلەۋلى ۇلەس قوستى.
ەلىمىزدىڭ زىمىران اسكەرلەرى مەن ارتيللەرياسىنىڭ قۇرامىندا تاكتيكالىق زىمىرانداردىڭ قۇرامالارى, گاۋبيتسالىق, زەڭبىرەكتىك, رەاكتيۆتى جانە تانكىگە قارسى قولدانىلاتىن ارتيللەريا, ارتيللەريالىق بارلاۋ, مينا اتقىش جانە تانكىگە قارسى بولىمشەلەر بار. اسكەرلەر «ۆاسيلەك», «ساني», «پودنوس» جانە «دەۆا» مينومەتتەرى, وزدىگىنەن جۇرەتىن «گۆوزديكا» جانە «اكاتسيا» ارتيللەريالىق قوندىرعىلارى, سۇيرەتىلەتىن «مستا-ب», «گياتسينت» قارۋلارى, د-20 جانە د-30 گاۋبيتسالارى, «گراد», «گراد-1», «پريما», «ۋراگان» جانە «سمەرچ» دۇركىندەتىپ اتۋدىڭ رەاكتيۆتى جۇيەلەرى, «توچكا-ۋ» تاكتيكالىق كەشەندەرى, «راپيرا» زەڭبىرەكتەرى جانە «شتۋرم-س» تانككە قارسى زىمىران كەشەندەرىمەن جاراقتالعان. جوعارى قۋاتتى 240 مم وزدىگىنەن جۇرەتىن «تيۋلپان» مينومەتتەرى بار.
ارتيللەريانى وپتيكالىق جانە راديولوكاتسيالىق بارلاۋ, توپوگەودەزيالىق, مەتەورولوگيالىق جانە بالليستيكالىق قامتاماسىز ەتۋ قۇرالدارىمەن قايتا جاراقتاندىرۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. جاۋىنگەرلىك قولدانۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن اتىستى باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرىن ەنگىزۋ تابىستى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
زىمىران مەن ارتيللەريا ماماندارى وقۋ-جاتتىعۋ بارىسىندا تاجىريبەلىك داعدىلارىن جانە ماشىقتارىن پىسىقتايدى. ماسەلەن, بيىلعى قىركۇيەك ايىندا وتكەن «الداسپان» جەدەل-تاكتيكالىق كوماندالىق-شتابتىق وقۋ-جاتتىعۋىنا «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ جالپى اسكەري قۇرامالارىنىڭ ارتيللەريالىق بولىمشەلەرى جۇمىلدىرىلدى. ءتورت جىل بويى ارميا حالىقارالىق ويىندارىنداعى, «ارتيللەريالىق وق اتۋ شەبەرى» سايىسىندا قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.
قارۋلى كۇشتەردەگى قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتىندا 1993 جىلدان باستاپ جىل سايىن 60 ارتيللەريست وفيتسەر دايارلايتىن ارتيللەريا كافەدراسى جۇمىس ىستەيدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى اتىنداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا 2014 جىلى زىمىران اسكەرلەرى مەن ارتيللەريا كافەدراسى قۇرىلدى. وندا تەرەڭ تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك ءبىلىمى بار ماماندار ساباق بەرەدى. سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنداعى ميحايلوۆ اسكەري ارتيللەريالىق اكادەمياسىندا وسى سالانىڭ ماماندارىن دايارلايدى. جىل سايىن زىمىران جانە ارتيللەريالىق اسكەر قاتارىن قاراعاندى جانە الماتى پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اسكەري كافەدرالار تۇلەكتەرى تولىقتىرادى.
