قازاقستان • 20 قاراشا، 2020

قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ القا وتىرىسىندا جىل قورىتىندىسى شىعارىلدى

23 رەت كورسەتىلدى

ەل پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن قورعانىس مينيسترلىگىندە 19-شى قاراشادا وتكەن القا وتىرىسىندا 2020 جىلداعى ارميا قىزمەتىنىڭ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

قورعانىس ءمينيسترى گەنەرال-لەيتەنانت نۇرلان ەرمەكباەۆ ءوز بايانداماسىندا قارۋلى كۇشتەردىڭ بارلىق باعىتتا دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

بارىنەن بۇرىن، مەملەكەتتىڭ قارجى مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ، ارميا قۇرىلىمىنا جانە جاۋىنگەرلىك دايارلىعىنا قازىرگى زامانعى قارۋلى قاقتىعىستار بارىسىندا بارىنشا قاجەتتى جانە قولدانىپ جۇرگەن كومپونەنتتەر ەنگىزىلەدى.

 العاش رەت بىرىڭعاي كەشەندى ستراتەگيالىق تاپسىرمالار فورماتىندا وقۋ-جاتتىعۋلار مەن جاتتىقتىرۋلار وتكىزۋ ەنگىزىلدى. اسكەرلەردى وقىتۋ ورىن الۋى ىقتيمال توتەنشە جاعدايلار، ءتۇرلى تاۋەكەلدەر كەشەنى مەن احۋالدىڭ كۇردەلەنۋى اياسىندا وتەدى.

اسكەرلەردە سوققى بەرۋدى بارلاۋ جانە اتىس نۇسقاسىن بارلاۋدى قولدانۋ پىسىقتالۋدا. وسى ماقساتتا، اتاپ ايتساق، ۇشقىشسىز ۇشۋ قۇرىلعىلارىنىڭ، ارتيللەريا توپتارىنىڭ، مايدان جانە ارميا اۆياتسيالارىنىڭ، زاماناۋي راديولوكاتسيالىق بارلاۋ جانە باسقارۋ قۇرالدارىنىڭ قاجەتتى كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ ءوزارا ءىس-ارەكەتى قالپىنا كەلتىرىلدى.

باستاپقى نازاردا، ارنايى وپەراتسيالار كۇشتەرىن دامىتۋ تۇر. قازىرگى كەزدە ولاردى باسقارۋدىڭ ۇيلەستىرۋ ۇلگىسى بار. الداعى جىلى وپەراتسيالىق مودۋلگە ءوتۋ جوسپارلانۋدا، وندا ولاردىڭ قۇرامىندا اناعۇرلىم ماڭىزدى مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن ارنايى بولىمدەر مەن سالالىق دايارلاۋ ورتالىقتارى قۇرىلادى.

وسىلايشا، ارنايى وپەراتسيالار كۇشتەرىن دامىتۋ كەزەڭ-كەزەڭمەن جانە جوسپارلى تۇردە ىسكە اسىرىلادى، سونداي-اق جىل سايىن ولاردى تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى.

قازىرگى كەزدەگى قاقتىعىستاردى زەردەلەۋ جاقىننان ۇرىس جۇرگىزۋ كەزىندەگى جەكە ساپانى جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن كورسەتتى. وسى ماقساتتا ءبىرىنشى رەت جاۋىنگەرلىك دايارلىق باعدارلاماسىنا ارميانىڭ تاكتيكالىق اتىسى ەنگىزىلدى.

اسكەري قىزمەتشىلەر ءتۇرلى احۋالداردا، ءار ءتۇرلى قارۋدان ۋاقىتتى شەكتەۋ جاعدايىندا اتۋدى ۇيرەنۋدى باستادى.

وسىمەن ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا ارميانىڭ قويان-قولتىق كۇرەسىنەن ساباقتار كەڭىنەن قامتىلدى. بۇل قىزمەتكە قىزىعۋشىلىقتى جانە وزىنە دەگەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرادى.

اسكەرلەرگە جاڭا قارۋ-جاراقتار كەلىپ تۇسۋدە. بيىلعى جىلى اسكەري تەحنيكانىڭ 370-تەن استام بىرلىگى ساتىپ الىنىپ، 200-دەن استامى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ، جاڭارتىلدى. قازىرگى زامانعى اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس جانە ۇشقىشسىز ۇشۋ قۇرىلعىلارى ەرەكشە نازارعا الىندى.

قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرىنە بيىل العاش رەت «بۋك» زىمىراندى-راكەتالىق كەشەنى كەلىپ ءتۇستى. بۇدان وزگە، ەلىمىزدىڭ اۋە كەڭىستىگىن باقىلاۋدى شاعىن بيىكتىكتەگى نىسانداردى ايقىندايتىن «روسا» راديولوكاتسيالىق ستانتسيالارى مەن وتاندىق ءونىم «نۇر» رلق ىسكە اسىرادى.  اسكەرلەرگە سونىمەن قاتار سۋ-30سم ۇشاقتارى، مي-35 تىكۇشاقتارى، بارلاۋ ۇشقىشسىز ۇشۋ قۇرىلعىلارى كەلىپ ءتۇستى. قوزعالىستاعى نىسانداردى بارلايتىن جانە باتارەيالىق كۇرەستى باقىلايتىن «پلاتفورما» راديولوكاتسيالىق ستانتسياسى قارۋ-جاراق قۇرامىن تولىقتىردى.

«ساندىق ارميا» قۇرۋدا جەكە اۆتوماتتاندىرىلعان قىزمەتكە كوشۋ، اقپاراتتىق جۇيەلەردى، تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەردى جانە مالىمەتتەردى پىسىقتاۋ ورتالىقتارىن ودان ءارى دامىتۋ وزەكتى بولىپ وتىر.

قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ جوو-لارى گرانتتىق جانە باعدارلامالىق-ماقساتتىق قارجىلاندىرۋ اياسىندا، ونىڭ ىشىندە روبوتتەحنيكالارى مەن راديوەلەكتروندىق كۇرەس اۋقىمىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەردى ورىندايدى.

سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس جونىندە جۇيەلى شارالار قابىلدانۋدا. اسكەري پوليتسيا باس باسقارماسىنىڭ قۇرىلىمىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى باسقارما قالپىنا كەلتىرىلدى. اتالعان باسقارما بۇزۋشىلىقتاردىڭ العىشارتتارىن تالداۋمەن جانە ولاردى جويۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋمەن اينالىسادى.

جۇيەلى شارالار سىبايلاس جەمقورلىقپەن قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ سانىن عانا ەمەس، ول ءۇشىن سوتتالعاندىڭ دا ازايۋىنا مۇمكىندىك بەردى. بيۋدجەت قاراجاتىن قىمقىرۋعا جول بەرىلمەدى، ال سىبايلاس جەمقورلىقپەن قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى  تۇرمىستىق تۇلعا ارالىق سيپاتقا يە.

 تاربيە جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋعا دا ءداستۇرلى ادىستەرمەن قاتار، جاڭا نىساندار جانە ادىستەر ەنگىزىلۋدە.

اسكەرلەردە تىنىس-تىرشىلىكتىڭ بارلىق اسپەكتىلەرىن قامتيتىن 50-گە جۋىق وقۋ ءمودۋلى ازىرلەنىپ، قازىرگى كەزدە  قولدانىسقا ەنگىزىلدى. اتالعان مودۋلدەردىڭ باستى ءمانى مەن ماقساتى – وي-ءورىستى كەڭەيتۋ، ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋ، ينتەللەكتۋالدىق دەڭگەيدى ارتتىرۋ مەن پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ. 

اسكەري قىزمەتشىلەر جىگەرلەندىرۋدىڭ جاڭا فورماتى – «اسكەر تارلانى» ۇزدىك اسكەري مامان بايقاۋى ەنگىزىلدى. جىل سايىن تانكيست، ارتيللەريست، بايلانىسشى، بارلاۋشى جانە ب. ءوز مامانىنىڭ ۇزدىكتەرى انىقتالىپ، ماراپاتتالادى.

اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە جەتىلدىرىلۋدە. ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2019 جىلدىڭ قاراشاسىندا بارلىق وڭىردە ءتورت جۇزگە جۋىق «Smart سارباز» ۇيىرمەسى اشىلدى، وندا 6 مىڭنان استام تاربيەلەنۋشى جاڭالىقتاردى مەڭگەرىپ، وزدەرىنىڭ تەحنيكالىق يدەيالارىن ىسكە اسىرادى. بيىل ونلاين رەجيمدە «ايبىن» التىنشى اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنى وتۋدە.

قورعانىس مينيسترلىگى ورىن العان ەكونوميكالىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ التەرناتيۆتى قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن ىزدەيدى، مەملەكەتتىك-جەكە سەرىكتەستىك مەحانيزمىن جاساۋدا، قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرىلىمىن وڭتايلاندىرۋ ەسەبىنەن ۇنەمدەۋگە قول جەتكىزۋدە. قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باستاماسى بويىنشا ەرەكشە ءتارتىپتى قولدانۋ ارقىلى مەملەكەتتىك تاپسىرىستى جۇزەگە اسىرۋ ەرەجەسىنە تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. بۇل بيۋدجەت قاراجاتىنان 9 ملرد-تان استام تەڭگەنى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ، ۇنەمدەلگەن قاراجات باسىم باعىتتارعا جىبەرىلدى.

پرەزيدەنتتىڭ اكىمشىلىك رەفورما جانە جۇرگىزىلگەن فۋنكتسيونالدىق تالداۋ تۋرالى جارلىعىنىڭ ارقاسىندا ءبىرىنشى رەت اسكەرلەرگە توقساندىق سىيلىقاقى بەرۋ پراكتيكاسى قولدانىلدى. سونىمەن قاتار، سىيلىقاقىنىڭ كولەمى ءار اسكەري قىزمەتشىنىڭ اتقارعان قىزمەتىنىڭ ناتيجەسىنە قاتىستى سارالانادى.

ىشكى قورلار ەسەبىنەن، اتاپ ايتقاندا – اسكەري جۇرگىزۋشىلەر جانە ۇلكەن جۇك كولىكتەرىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى، اتىس قارۋلارى مەن وق-دارىلەر ساقتاۋ جانە قويما باستىقتارى اناعۇرلىم تاپشى مامانداردىڭ، ياعني 4 مىڭ اسكەري قىزمەتشىنىڭ تاريفتىك رازريادى ۇلعايتىلدى.

قويمالاردا ساقتالعان پايدالانىلمايتىن اسكەري م ۇلىكتەن جويۋ باعىتى قولعا الىندى. پايدالانىلمايتىن اسكەري م ۇلىكتىڭ تىزبەسى انىقتالدى. ول ۋاكىلەتتى ورگان – يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلىمدارىنا بەرىلەدى. سونىمەن قاتار، بولىنەتىن بيۋدجەت قاراجاتى شەڭبەرىندە وق-دارىلەر قورلارىن جاڭارتۋ جانە جيناقتاۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

كوروناۆيرۋستىق پاندەميانىڭ ورىن الۋى ىقتيمال ەكىنشى تولقىنىنا قارۋلى كۇشتەردى دايىنداۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. بۇل رەتتە ارميانىڭ توتەنشە جاعداي رەجيمىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ءىس-شارالارعا قاتىسۋ تاجىريبەسى ەسكەرىلەدى.

باس اسكەري-مەديتسينالىق باسقارما قارۋلى كۇشتەر قۇرىلىمىندا جەكە، دەربەس ورگان رەتىندە شىعارىلدى. اسكەري مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ شتاتىنا ينفەكتسيونيست-دارىگەرلەر، ەپيدەميولوگتار، ۆيرۋسولوگتار قوسىمشا لاۋازىمدار ەنگىزىلگەن.

نۇر-سۇلتان مەن الماتىدا بيۋدجەت قاراجاتىنسىز ەكى پتر-زەرتحانا ىسكە قوسىلدى. يفت-دياگنوستيكانىڭ ەكى ۇتقىر زەرتحاناسىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. وسىنىڭ بارلىعى ۆيرۋس جۇقتىرعانداردى ەسەپكە الۋ دالدىگىن ارتتىرۋعا جانە ساپالى ۆاكتسيناتسيالاۋ ءۇشىن قاجەت انتيدەنەلەردىڭ بولۋىنا تەست جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇرىن مۇنداي مۇمكىندىكتەر بولماعان.

رادياتسيالىق، حيميالىق جانە بيولوگيالىق قورعانىس اسكەرلەرى دەپارتامەنتى قۇرىلدى. ول رحب قورعانىس اسكەرلەرىن دامىتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەپ، جۇزەگە اسىرۋدى، ارنايى بولىمشەلەردى دايىنداۋدى جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋدى ورىندايدى.

اعىمداعى جىلى پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىنا سايكەس توتەنشە جاعداي رەجيمىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن العاش رەت اسكەري مىندەتتىلەرمەن ارنايى اسكەري جيىندار وتكىزىلدى. ولار تەك قانا جۇمىلدىرۋ رەزەرۆىن جاتتىقتىرۋعا، اكىمدىكتەردىڭ جەرگىلىكتى اسكەري باسقارۋ ورگاندارىمەن ناقتى ءوزارا ءىس-قيمىلىن ۇيىمداستىرۋعا عانا ەمەس، سونداي-اق جاستاردىڭ پاتريوتتىق دەڭگەيىن جانە اسكەري بورىشىن ورىنداۋعا دايىندىعىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەردى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ 16 قاراشادا ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيادا بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن قارۋلى كۇشتەردى جەدەل ورىستەتۋگە دايىندىق بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلدى. تارازدا دالالىق گوسپيتال، اقتوبەدە مەديتسينالىق كەشەن، اسكەري لازارەتتەردە ەكى ءموبيلدى بولىمشە جانە 23 دارىگەرلىك-مەيىرگەرلىك بريگادا قۇرىلدى. بۇل بولىمشەلەر حالىققا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن ەلدىڭ كەز كەلگەن وڭىرىنە جەدەل بارۋعا دايىن.

جالپى، القا وتىرىسىندا قارۋلى كۇشتەر پاندەمياعا بايلانىستى شەكتەۋلەرگە قاراماستان، 2020 جىلدىڭ نەگىزگى شارالارىن ورىندادى، جانە دە ەلدىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن قورعاۋ ءۇشىن قاجەتتى جاۋىنگەرلىك دايىندىق دەڭگەيىن ساقتاپ وتىرعانى اتاپ ءوتىلدى.

اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ اتىنان ەل پرەزيدەنتىنە تانك بريگاداسىنىڭ كومانديرى تابىلدى يساليەۆ پەن ارنايى ماقساتتاعى ۆزۆود سەرجانتى ازات شايحى ءسوز سويلەدى.

پودپولكوۆنيك تابىلدى يساليەۆ اسكەري قىزمەتشىلەر الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايلارىنىڭ ايتارلىقتاي جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى: «بۇگىنگى كۇنى اسكەري قالاشىقتا جاڭا تۇرعىن ۇيلەر، ساۋدا ورتالىقتارى بوي كوتەرىپ، بالالارعا ارنالعان ۇيىرمەلەر مەن ورتالىقتارى بار سپورت كەشەنى، گارنيزوندا وفيتسەرلەر ءۇيى جۇمىس ىستەۋدە. اعىمداعى جىلى جاۋىنگەرلىك دايارلىقتا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى ءۇشىن ءبىز كوپ جىلدار ىشىندە العاش رەت توقساندىق سىيلىق الدىق، پاندەميامەن كۇرەس جونىندەگى ءىس-شارالارعا قاتىسۋشىلار قوسىمشا كوتەرمەلەندى».

بۇدان باسقا، وفيتسەر كەيدە اسكەري قىزمەتتەن حابارى جوق بلوگەرلەر ارميا تۋرالى تەرىس پىكىر ءبىلدىرىپ جاتاتىنان اتاپ ءوتتى. «ول شىندىققا جاناسپايدى دەپ ايتا الامىن. اسكەري ماماندىق – بۇل تەك قانا كۇندەلىكتى جاۋىنگەرلىك وقۋ مەن ساپتىق دايىندىق ەمەس، ول كۇردەلى ماماندىقتاردى تەز ارادا مەڭگەرۋ. بۇل تاۋەكەلمەن، قارۋ-جاراقپەن بايلانىستى قىزمەت»، - دەدى پودپولكوۆنيك تابىلدى يساليەۆ.

سەرجانت ازات شايحى جوعارى باس قولباسشىمەن «التىن جەبە» ارنايى وپەراتسيالار كۇشتەرىن تەكسەرۋ بارىسىنداعى بولىمشەسىنىڭ جەتىستىكتەرىمەن ءبولىستى: «بارلاۋشىلاردى باسشىلىق جوعارى باعالادى. جوعارى مورالدىق-پسيحولوگيالىق جاي-كۇيى، تەمىردەي مىقتى اسكەري ءتارتىپ پەن ۇجىمنىڭ ۇيلەسىمدىلىگى وقۋ-جاۋىنگەرلىك تاپسىرمانى تولىق كولەمدە جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەردى دەپ سانايمىن».

 
سوڭعى جاڭالىقتار

سقو «قىزىل ايماققا» ەندى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار