پارلامەنت • 19 قاراشا, 2020

جولداۋدى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان زاڭ جوبالارى

200 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە ءماجىلىس سپيكەرى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جال­پى وتىرىسى ءوتتى. وندا ءماجىلىس بىرقاتار زاڭ جوباسىن تالقىلادى. ءبىرىنشى وقى­لىمدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2020 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى قازاقستان حالقىنا جول­داۋىنىڭ جەكەلەگەن ەرەجەلەرىن ىسكە اسىرۋعا قاتىستى زاڭ جوبالارىن ماقۇلدادى.

جولداۋدى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان زاڭ جوبالارى

 

جاۋاپتى حاتشى ينستيتۋتى جويىلادى

ۇكىمەتى تۋرالى زاڭ جوباسىنىڭ نە­گىزگى ماقساتى – مەملەكەتتىك قىزمەت جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىنداعى زاڭ­نامانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ.  زاڭ جوباسىندا جاۋاپتى حاتشىلار ينستيتۋتى جويىلادى. جاۋاپتى حاتشىلار ينستيتۋتى جويىلعان كەزدە ولاردىڭ مىندەتتەرى مينيسترلىكتەر اپپاراتتارىنىڭ باسشىلارىنا جۇكتەلەدى. زاڭ جوبالارىن دەپۋتاتتارعا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى انار جايىلعانوۆا تانىستىردى.

«جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى مينيسترلىكتەر اپپاراتتارىنىڭ باسشىلارىنا مىندەتتەرىن جۇكتەي وتىرىپ, جا­ۋاپتى حاتشىلار ينستيتۋتىن جويۋعا ناقتى تاپسىرما بەردى. وسى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا اپپارات باسشىسى مەن مينيستر اراسىنداعى لاۋازىمدىق وكىلەت­تىكتەر مەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ اراجىگىن اجىراتۋ بويىنشا ءتيىستى زاڭنامالىق تۇزە­تۋلەر ەنگىزىلەدى. بۇدان باسقا, اپپارات باسشىسىنىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىكتەرىن رەتتەيتىن نورمالاردى قايتا قاراۋ, سونداي-اق ونىڭ تىكەلەي مەملەكەتتىك ورگان باسشىسىنا باعىنۋىن بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى», دەدى ا.جايىلعانوۆا.

سونداي-اق زاڭ جوباسىندا سۇيىتىلعان مۇناي گازى ساۋدا-ساتتىعىنىڭ كولەمىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعايتۋ قاراستىرىلعان. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنىڭ سالدارىنان تۋىنداعان جاعدايدى ەسكەرىپ, سۇيىتىلعان مۇناي گازىن ساتۋدى 2021 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن ەلەكتروندى ساۋدا الاڭدارىنا اۋىستىرۋدى كوزدەپ وتىر. 

ا.جايىلعانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ۇسى­نىل­عان تۇزەتۋلەردە سۇيىتىلعان گازدى وسى ساۋدا الاڭدارى ارقىلى وتكىزۋگە تولىق شىعۋ مەرزىمىن قولدانىستاعى زاڭ­نامادا كوزدەلگەن 2020 جىلدىڭ ورنىنا 2023 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن ۇزارتۋ بولجانىپ وتىر. سەبەبى نارىقتىق باعالار بو­يىن­شا ساۋ­دا-ساتتىققا بىردەن كوشۋ تۇپكى تۇ­تى­نۋشىلار ءۇشىن سۇيىتىلعان گاز با­عا­سىنىڭ ايتارلىقتاي وسۋىنە اكەلۋى مۇم­كىن.

سونىمەن قاتار زاڭ جوباسىندا كا­مە­لەتكە تولماعاندارعا قاتىستى سەكسۋال­دىق سيپاتتاعى قىلمىستار ءۇشىن جازانى قاتاڭ­داتۋ, ولاردى قاۋىپسىزدىگى بارىنشا جوعا­رى مەكەمەلەردە ۇستاۋدى, تاعايىن­دال­عان مەرزىمدى كەشىرىم جاساۋ جانە مەر­زى­مىنەن بۇرىن بوساتۋ قۇقىعىنسىز وتەۋ قاراستىرىلعان.

«كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى سەك­سۋالدىق سيپاتتاعى قىلمىستار ءۇشىن جاز­انى قاتاڭداتۋ قاراستىرىلعان. وسى تارماق بويىنشا قىلمىستىق جانە قىل­مىس­تىق-پروتسەستىك كودەكستەرگە, «باس بوس­تاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بو­ساتىلعان ادامداردى اكىمشىلىك قاداعالاۋ تۋرالى» زاڭىنا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردىڭ كەشەنى ازىرلەندى.

تۇزەتۋلەر كەلەسى تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان. كامەلەتكە تول­ما­­­عان­­دارعا قاتىستى سەكسۋالدىق سي­پات­­تاعى قىلمىستار ءۇشىن جازانى قاتاڭ­داتۋ, پە­دو­فيلدەردى قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيە­­سى­نىڭ قاۋىپسىزدىگى بارىنشا جوعارى مە­كە­­­مە­لەرىندە ۇستاۋدى بەلگىلەۋ, ولارعا را­قىم­­شىلىق جاساۋدى جانە مەرزى­مىنەن بۇرىن بوساتۋدى بولدىرماۋعا باعىت­تالادى.

ازىرلەنگەن تۇزەتۋلەر مىناداي ەرەجەلەردەن تۇرادى. بىرىنشىدەن, كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى جىنىستىق قىلمىستاردى جاساعاندارعا سانكتسيالار كۇ­شەيتىلدى. ەكىنشىدەن, كامەلەتكە تولما­عاندارعا جىنىستىق قىسىم كورسەتۋگە جاتاتىن قىلمىستاردىڭ شەڭبەرى كەڭەيتىلدى», دەدى ا.جايىلعانوۆا.

سونىمەن قاتار كامەلەتكە تولما­عان­دارعا جىنىستىق قىسىم كورسەتكەندەرگە بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە, پەدوگوگيكالىق قىزمەت اتقارۋعا ءومىر بويىنا تىيىم سالىنباق.

«ۇشىنشىدەن, كامەلەتكە تولماعان جاستا قىلمىس جاساعان ادامداردى قوسپاعاندا, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ جىنىستىق تيىسپەۋشىلىگىنە قارسى قىلمىستار ءۇشىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتالعان ادامداردى مەرزىمىن قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ورتاشا قاۋىپسىز مەكەمەلەرىندە وتەۋدى تاعايىنداۋعا تىكەلەي تىيىم سالىندى جانە قىلمىستار سۋبەكتىلەرىنىڭ باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن قاۋىپسىزدىگى بارىنشا جوعارى مەكەمەلەردە وتەۋدى تاعايىنداۋ تۋرالى تالاپ كوزدەلگەن.

تورتىنشىدەن, كامەلەتكە تولما­عان­داردىڭ جىنىستىق تيىسپەۋشىلىگىنە قارسى قىلمىستىق تۋرالى ىستەر بويىنشا قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىق ءۇشىن كوزدەلگەن جازادان گورى نەعۇرلىم جەڭiل جازا تاعايىنداۋعا, جازانىڭ وتەلمەگەن بولiگiن قىسقارتۋعا, راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى اكتىنى قولدانۋعا تىيىم سالىندى.

بەسىنشىدەن, سوتتىڭ مەديتسينالىق سيپاتتاعى ماجبۇرلەۋ شارالارىن ايقىن­داۋ كەزىندە حيميالىق كاستراتسيالاۋمەن قا­تار سەكسۋالدىق زورلىق-زومبىلىققا بەيىم­دىلىكتى جانە سەكسۋالدىق ۇناتۋدىڭ بۇزۋ­شى­لىقتارىن ەمدەۋدى تاعايىنداۋ قۇقىعى كوزدەلگەن. تۇزەتۋ پەدوفيلدەرگە قا­تىستى ءتان جانە پسيحيكا تۇرعىسىنان مەديتسينالىق ىقپال ەتۋدىڭ كەشەندى تاسىلدەرىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن قام­تاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكستەن ال­قا­بيلەردىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن سوتتىڭ قۇزى­رە­تىنەن كامەلەتكە تولماعانداردىڭ جى­­نىستىق تيىسپەۋشىلىگىنە قارسى اسا اۋىر قىل­مىستار تۋرالى ىستەردى قاراۋ الىپ تاس­تالدى.

تۇزەتۋ القابيلەردىڭ ەموتسيالىق فاك­تورعا نە­گىزدەلگەن شەشىم شىعارا­تى­نىنا باي­لانىستى بالالارعا قاتىستى اسا اۋىر قىلمىس جاساعان ادامدارعا جاۋاپ­كەرشىلىكتى نەگىزسىز جەڭىلدە­تۋگە مۇم­كىندىك بەرەتىن سوت پراكتي­كا­سىنىڭ پرەتسە­دەنت­تەرىن بولدىرماۋعا باعىت­تالعان», دەپ ءتۇسىندىردى ا.جايىلعانوۆا.

بۇدان بولەك, زاڭ جوباسىندا سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستارىنا جول بەرگەن ادامدارعا قاتىستى كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردا جۇمىس ىستەۋىنە ءومىر بويى تىيىم سالۋدى ەنگىزۋ جانە قوس ازاماتتىعى بار مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى نەمەسە كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمداردىڭ باسشىلارىن جۇمىستان شىعارۋ قاراستىرىلعان.

 

ءتۋريزمدى دامىتۋ مۇمكىندىگى

جالپى وتىرىستا تۋريستىك قىزمەت ماسە­لەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. اتالعان ماسەلە جونىندە مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا بايانداما جاسادى. ۆەدموستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى ەلدىڭ قابىلدانعان ستراتەگيالىق قۇجاتتارىنا سايكەس تۋريستىك سالانى مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جەتىلدىرۋگە, سونداي-اق ۇزاق مەرزىمدى كەزەڭگە ارنالعان قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق دامۋ باسىم­دىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇقىقتىق بازا قۇرۋعا باعىتتالعان.

«مەملەكەتتىك رەتتەۋ, اتاۋلى مەملە­كەتتىك قولداۋدى جۇزەگە اسىرۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ  ءبىرى – تۋريستىك قىزمەتتىڭ قازىرگى تۇرلەرى مەن باعىتتارىن ناقتى جىكتەۋ جوق. وسىعان بايلانىس­تى تۋريستىك كلاستەرلەردى دامىتۋدىڭ سترا­تەگيالىق جوسپارلارىن, سونداي-اق تۋريستىك قىزمەتتىڭ جەكەلەگەن باعىتتارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا زاڭ جوباسىندا ءتۋريزم­دى جىكتەۋ كوزدەلگەن.

باسىم تۋريستىك اۋماق ۇعىمىن ەنگىزۋ – زاڭ  جوباسىنىڭ نەگىزگى نوۆەللاسى. ونى قۇ­رۋ ماقساتى – سينەرگەتيكالىق اسەر ەسەبىنەن تۋريستىك نارىقتا اۋماقتىڭ باسەكەگە قابىلەتىن, تۋريستىك كلاستەرگە كىرە­تىن تۋريستىك ۇيىمدار جۇمىسىنىڭ تيىم­­دى­لىگىن ارتتىرۋ, رەسۋرستاردى (ماتە­ريال­­دىق, زياتكەرلىك) ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ نە­عۇرلىم پەرسپەكتيۆالى نۇكتەلەرىنە شوعىرلاندىرۋ.

باسىم تۋريستىك اۋماق – تۋريستىك سالاعا ينۆەستيتسيالار مەن حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەنگىزۋدى كوزدەيتىن ءىس-شارالار كەشەنى. اۋماقتى (گەوگرافيالىق شەكارالاردى) ۇكىمەت ايقىندايدى.

زاڭ جوباسىندا بۇل ارتىقشىلىقتار قولدانىستاعى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن
2 ملن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە قارسى ەڭ تومەنگى ينۆەستيتسيالىق شەگى بار 200 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتى قۇرعان باسىم تۋريستىك اۋماقتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇسىنىلادى», دەدى مينيستر.

سونىمەن قاتار زاڭ جوباسىندا تۋريزم سالاسىنداعى سۋبەكتىلەردىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلمەك. سوعان سايكەس تۋريستىك قىزمەت سۋبەكتىلەرىنىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىكتەرى مەن سيپاتتامالارى, ولاردىڭ تۋريستىك قىزمەتتەردى كورسەتۋگە جانە تۋريستىك ونىمدەردى قالىپتاستىرۋعا قاتىسۋى ايقىندالادى. زاڭ جوباسىندا تۋريستىك وپەراتور مەن تۋريستىك اگەنت, سونداي-اق گيد, ەكسكۋرسوۆود, تۋريزم نۇسقاۋشىلارى تەر­ميندەرىنە انىقتاما بەرىلگەن. بۇدان بولەك تۋريزم سالاسىنداعى ۇلتتىق كومپا­نيانىڭ فۋنكتسيالارى بەكىتىلمەك.

«ۇلتتىق كومپانيانىڭ مارتەبەسىن, قىزمەتىنىڭ باعىتتارى مەن وكىلەتتىكتەرىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەلگىلەۋ ورىندى بولىپ تابىلادى جانە ونىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنىڭ تەتىگى جانە زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك جونىندە. شىعۋ تۋريزمىندە تۋريستەردى قورعاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار كەشەنىن قابىلداۋ, تۋروپەراتورلار ۇيىمداستىرعان شىعۋ ءتۋريزمى شەڭبەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىنا تۋريستىك كود بەرۋ تەتىگىن ەنگىزۋ, سونداي-اق كەپىلدىك بەرۋ سومالارىن جيناۋ جانە قايتارۋ ءتارتىبىن رەگلامەنتتەۋ ەنگىزۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

ولجالىق اڭ اۋلاۋدى دامىتۋ, فەر­مەر­لىك اڭشىلىق شارۋاشىلىعىنىڭ كاسىپ­كەر­لىگىن قولداۋ قاراستىرىلعان. الەمدىك تاجىريبە كارى جانۋارلاردى جويۋدىڭ عى­لىمي نەگىزدەلگەن ءليميتى پوپۋلياتسياعا دەپ­رەسسيالىق اسەر ەتپەيتىنىن, ال كەيبىر جاع­دايلاردا ونىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرا­تىندىعىن دالەلدەدى.

قازاقستاندا كوپتەگەن سيرەك كەزدەسەتىن تۇرلەر پوپۋلياتسياسىنىڭ قازىرگى جاعدايى تۇراقتاندى جانە اڭ اۋلاۋ ماقساتىندا كارى داراقتار تۇراقتى پايدالانىلادى.

تۋريزم سالاسىنداعى رەتتەۋ ساياساتىن جەتىلدىرۋ جونىندە. وسى ۋاقىتقا دەيىن تۋروپەراتورلىق قىزمەتكە ليتسەنزيا قىزمەت باعىتتارىنا قاراماستان بەرىل­دى. قىزمەتتى جۇرگىزۋدى وڭايلاتۋ جانە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ ماقسا­تىندا زاڭ جوباسىمەن مىناداي شارالار ۇسى­نىلادى. ولار: كەلۋ جانە ىشكى تۋريزم سالاسىنداعى تۋروپەراتورلىق قىزمەت­تى ليتسەنزيالاۋدى حابارلاما جاساۋ تار­تىبى­نە اۋىستىرۋ, جانۋارلاردىڭ ءوسىمىن مولاي­تۋ جانە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماق­ساتىندا جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ تۋرالى زاڭناما شەڭبەرىندە رۇقسات بەرۋ راسىمدەرىن وڭتايلاندىرۋ, پروفي­لاك­تيكالىق باقىلاۋدى رەگلامەنتتەۋ», دەدى ا.رايىمقۇلوۆا.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسىندا ۇكىمەتكە, تۋريزم سالا­سىن­داعى ۋاكىلەتتى ورگانعا جانە وزگە دە مەم­لەكەتتىك ورگاندارعا ءتيىستى قۇزىرەت­تىلىكتەردى ءبولۋ كوزدەلگەن.

زاڭ جوباسى تۋرالى پىكىر بىلدىرگەن ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ, ونىڭ ىشىندە زاڭنامالىق دەڭگەيدە ەلدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن اشۋعا جانە وسى سالانى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

«تۋريزم – ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىندا ەرەكشە ورنى بار سالالاردىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ مۇمكىندىگى وتە زور. ەڭ الدىمەن, كەڭ-بايتاق قازاقستانىمىزدىڭ تابيعاتى كەرەمەت. ءبىز, وسى زالدا وتىرعان ءار دەپۋتات ءوزىنىڭ تۋعان جەرىن ەسكە السا, نە بولماسا استانامىزدىڭ, قازىرگى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ توڭىرەگىندە, بۋرابايدى, وڭتۇستىك ءوڭىردى الساق ەش­قانداي شەتەلدىڭ كەرەگى جوق. ەڭ الدىمەن, حالقىمىزدىڭ باۋىرمال, قوناقجاي ءداستۇرى دە ەرەكشە. ول دا ءبىزدىڭ تۋريزمگە جول اشادى. ۇلى دالامىزدا شەتەلدىكتەر قىزىعاتىن تاريحي-مادەني مۇرالار دا كوپ. سول ءۇشىن ەلىمىزدە ءتۋريزمدى دامىتۋعا باسا كوڭىل ءبولىنىپ, ناقتى شارالار قولعا الىندى. باستى ماقسات – 2023 جىلعا دەيىن تۋريزم سالاسى ەكونوميكانىڭ 8 پايىزىن قۇراۋعا ءتيىس. بۇل ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى. ول بۇگىن زاڭ جاعىنان قولداۋ تاۋىپ وتىر», دەدى.

جالپى, زاڭ جوباسى تۋريستىك قىزمەت سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماق­ساتىندا ازىرلەندى جانە باسىم تۋريستىك اۋماقتار ۇعىمىن بەكىتۋدى كوزدەيدى. اۋماقتاردا تۋريستىك قىزمەت وبەكتىلەرىن قۇرۋ كەزىندە ينۆەستيتسيالىق پرەفەرەنتسيا­لار بەرۋدى, تۋروپەراتورلىق قىزمەتتى شى­عۋ, كەلۋ جانە ىشكى تۋريزم سالالارىنا ءبولۋدى قاراستىرادى. سونداي-اق شىعۋ ءتۋريزمى سالاسىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىق­تارى­نا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋدى «ترو­فەيلىك اڭ اۋلاۋ» ۇعىمىن ەنگىزۋ ۇسىنىلعان.

 

قوعامدىق كەڭەستىڭ قۇزىرەتى ارتادى

سونىمەن قاتار پالاتا ءبىرىنشى وقى­لىم­دا نورماشىعارماشىلىقتى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەر جانە ادۆو­كاتتىق قىزمەت پەن زاڭ كومەگىنە قاتىستى دەپۋتاتتىق زاڭ جوبالارىن ماقۇلدادى.

بۇل زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجە­لە­رىنىڭ ءبىرى – زاڭناما الدىنداعى تالداۋ نىسانى رەتىندە زاڭ جوباسىنىڭ تۇجى­رىم­داماسى ماسەلەسىن شەشۋ. زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ور­گاننىڭ كونسۋلتاتيۆتىك قۇجاتتى وعان ءتيىستى تالدامالىق ماتەريالداردى قوسا بەرە وتىرىپ قالىپتاستىرۋ جانە ونى جۇرت­شىلىقپەن تالقىلاۋ مىندەتى بەلگى­­لەنەدى. تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىن­­شا مەم­لەكەتتىك ورگاندار پروبلەمالار­دى جانە ولاردى شەشۋ جولدارىن پىسىق­تايدى.

ال ادۆوكاتتىق قىزمەت پەن زاڭ كومە­گىنە قاتىستى دەپۋتاتتىق زاڭ جوبالارى قول­دانىستاعى زاڭناما مەن قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىنىڭ مونيتورينگى, سونداي-اق دەپۋتاتتاردىڭ ادۆوكاتتارمەن, زاڭگەرلەرمەن, سۋديالارمەن جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر كەزىندە كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستار نەگىزىندە ازىرلەندى.

«تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قىلمىستىق, ازاماتتىق ىستەر جانە اكىم­شىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى  ىستەر بويىنشا مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن زاڭ كومەگىن كورسەتۋ شەڭبەرىندە ادۆوكاتتاردى تاعايىنداۋ ءتارتىبىن اۆتوماتتاندىرۋ ۇسىنىلىپ وتىر.

بۇل رەتتە قورعالۋعا كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەۋ ماق­ساتىندا اۆتوماتتاندىرۋمەن قاتار ادۆوكاتتاردى تاعايىنداۋدىڭ قولدانىستاعى ءتارتىبى ساقتالادى.

جالپى وتىرىستا ورتالىق جانە جەر­گى­لىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىندا اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋدى سۋبسيديالاۋ جو­نىندەگى وكىلەتتىكتەردىڭ اراجىگىن اجىراتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا دەپۋتاتتىق زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.

زاڭ جوباسىندا بالاماسىز سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرى بولىپ سانالاتىن اسا ماڭىزدى جەرگىلىكتى سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىنىڭ تىزبەسىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ جونىندەگى فۋنكتسيالاردى ۋاكىلەتتى ورگاننان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بەرۋ كوزدەلەدى. بۇل رەتتە جاڭادان سالىنعان جەرگىلىكتى سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىنىڭ تىزبەسىنە ەنگىزۋ ءراسىمى جەرگىلىكتى دەڭگەيدە جۇرگىزىلەتىن بولادى, بۇل وڭىرلەردىڭ اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋعا سۋبسيديالار الۋىن جىلدامداتادى.

سونىمەن قاتار ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ەكىنشى وقىلىمدا بىرقاتار ەكولوگيالىق جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارىن ما­قۇل­دادى. ەكولوگيا كودەكستىڭ جوباسى بويىن­شا ەكىنشى وقىلىمعا دايىندىق بارىسىندا جۇمىس توبى ەڭ ۇزدىك قولجەتىمدى تەح­نيكالاردىڭ نەعۇرلىم قاتاڭ انىق­تا­مالىقتارىن قابىلداۋ كەزىندە بۇرىن بەرىلگەن كەشەندى ەكولوگيالىق رۇقسات­تاردى قايتا قاراۋدى پىسىقتادى. سون­داي-اق ازىرلەۋ ءتارتىبىن ەندى ۇلتتىق ستان­دارتتار تۇرىندە ەمەس, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىن ەڭ ۇزدىك قولجەتىمدى تەحنيكالار جونىندەگى انىقتامالىقتاردى بەكىتۋدى جانە ەميسسيا­لار مونيتورينگتىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ مەرزىمدەرى ماسەلەلەرى بو­يىنشا تۇزەتۋلەردى قارادى.

جالپى وتىرىستا پالاتا دەپۋتاتتارى ەكىنشى وقىلىمدا قارالاتىندار قاتارىندا قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قىزمەتى تۋرالى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. وسى زاڭ جوباسىنا قاتىستى ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين پىكىر ءبىلدىردى.

 «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» العاشقى زاڭ وسىدان 5 جىل بۇرىن قابىلدانعان بولاتىن. بىراق قازىرگى ۋاقىت تالابىنا ساي, وسى زاڭ جوباسىنا بىرقاتار ماڭىزدى وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ وتىر. مىسالى, ەندى مەملەكەتتىك ورگانداردا عانا ەمەس, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورلاردا دا وسى قوعامدىق كەڭەستەر قۇرىلادى. سونىمەن بىرگە قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇمىستارىنا قاتىسادى. وسى سياقتى باسقا دا كوپتەگەن كەرەكتى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. ونىڭ بار­لىعى, بيلىك جانە قوعام اراسىنداعى بايلانىستى, ديالوگتى ودان ءارى كۇشەيتىپ, جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز», دەدى ن.نىعماتۋلين.

جالپى «قوعامدىق قىزمەت تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا دەپۋتاتتار قوعامدىق كەڭەستىڭ قىزمەتىن جەرگىلىكتى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ تۇرعىسىنان قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى فۋنكتسيانى اكىمدىكتەردىڭ قۇزىرەتىنەن الىپ تاستاۋدى جانە ونى ماسليحاتتارعا بەكىتىپ بەرۋدى ۇسىندى. وسىنى نەگىزگە الا وتىرىپ, ءماسليحات حاتشىسى ەڭبەك زاڭناماسىنا سايكەس ەڭبەك شارتى بويىنشا تارتىلاتىن قىزمەتكەردى دەربەس ايقىندايدى, ول قوعامدىق كەڭەس حاتشىسىنىڭ مىندەتتەرىن اتقارادى.

سونداي-اق جيىن بارىسىندا دەپۋتاتتار وزدەرى ازىرلەگەن كۇزەت قىزمەتى ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭ جوبالارىن, ادامداردى قازاقستان شەگىنەن تىس جەرگە شىعارىپ جىبەرۋگە جانە بيۋدجەت زاڭناماسىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى زاڭ جوبالارىن ماقۇلدادى. بۇدان بولەك, جالپى وتىرىستا پالاتا ديپلوماتيالىق قىزمەت تۋرالى زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الدى.

وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى زاعيپا باليەۆا, ازات پەرۋاشەۆ مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى.

سوڭعى جاڭالىقتار