گيپەررەاليزمنىڭ باستى ەرەكشەلىگى فوتوسۋرەت دالدىگىن قايتا جاڭعىرتۋ ارقىلى, ۆيزۋالدى بەكىتۋدىڭ اۆتوماتيزمدىك قاعيداسىنا سۇيەنەدى. ايدوستىڭ ايتۋىنشا ابايدىڭ ءمۇسىنىن جاساپ شىعۋعا تولىق ءتورت اي ۋاقىت جۇمساعان.
– كەسكىندى جاساۋدىڭ اناۋ ايتقانداي قيىندىعى بولعان جوق. نەگىزگى ماتەريال رەتىندە سيليكون مەن بالاۋىزدى قولداندىم. جىلتىراتقىش, اەروگرافيالىق, ەمۋلسيالىق جابىنداردىڭ كومەگىمەن تۇستەر, كولەمدەر, تەكستۋرالاردى بەردىم. اباي مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا قولىمنان كەلگەنشە ۇلەس قوسۋدى ءجون كوردىم, باعا بەرەتىن حالىق, – دەيدى ول.
ءمۇسىن وبرازىنا نەگىز ەتىپ 1896 جىلى سەمەيدەگى كۋزنەتسوۆتىڭ فوتوسالونىندا تۇسىرىلگەن ابايدىڭ العاشقى سۋرەتىن پايدالانعان. سۋرەتتە اباي ءدىلدادان تۋعان ۇلكەن ۇلى اقىلباي, ايگەرىمنەن تۋعان ۇلى تۋراعۇلمەن بىرگە تۇسكەن. اتالعان سۋرەتتى 1941 جىلى اكادەميك-جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ سەمەيدەگى اقىن مۋزەيىنە ءوزى اكەلىپ تاپسىرعان ەدى. 9ح13 سانتيمەترلىك سۋرەتتەگى اقىن بەينەسى ابايدىڭ تولىق شىعارمالار جيناعىنان باستاپ, الدىڭعى تولقىن, كەيىنگى بۋىن سۋرەتشىلەردىڭ ەڭبەگىنەن كەڭ كورىنىس تاپتى.
– ءمۇسىن جاساۋ يدەياسى مادام تيۋسسو مۋزەيىنەن كەيىن تۋىندادى. ازىرگە, ونداي ورىنداردى ارالاپ كورگەم جوق. بىردە تەلەديداردان وبامانىڭ جاڭا سيليكون ءمۇسىنىن كورىپ قالعان سوڭ, قىزىعۋشىلىعىم ارتىپ, وسى جۇمىستى قولعا الدىم, – دەيدى ايدوس. ول كاسىبي ءبىلىم جولىن ى.التىنسارين اتىنداعى ارقالىق مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋىندا «بەينەلەۋ ونەرى مەن سىزۋ» ماماندىعىندا باستاعان. ەڭبەكقور جاستىڭ ونەرگە دەگەن تالپىنىسى بالا كەزىنەن بايقالعان. اكەسىنىڭ دە سۋرەتكە ەبى بولسا, اناسى مۋزىكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى. ايدوستىڭ العاشقى جۇمىسى ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ بەينەسىنە ارنالعان. ودان كەيىن ابىلاي حاننىڭ, گەنەرال-پولكوۆنيك ساعادات نۇرماعامبەتوۆ پەن اقش-تىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى باراك وباما سىندى تۇلعالاردىڭ ءمۇسىنىن جاساپ شىققان. شەبەر جۇمىسىنا كەرەكتى ماتەريالداردى ارنايى اقش-تان الدىرادى. ونىڭ قۇنى دا ارزان ەمەس كورىنەدى.
– مەنىڭ جۇمىستارىم مادام تيۋسسوداعى فيگۋرالاردان ەرەكشەلەنەدى. ولاردا تولىق ءبىر كوماندا جۇمىس ىستەيدى. سوسىن جاسالۋى جوسپارلانعان ءمۇسىننىڭ يەسىن ارنايى شاقىرتادى. ال مەن جالعىز ءوزىم كىرىسەمىن. سول سياقتى تەك فوتوگرافياسى ارقىلى عانا ازىرلەپ شىعامىن. ءبىر ءمۇسىندى تولىق اياقتاۋ ءۇشىن شامامەن 4-5 ايدان ءبىر جىلعا دەيىنگى ۋاقىتىم كەتەدى. ونىڭ ءار تال شاشىن جەكە-جەكە قويامىن. شىدامدى تالاپ ەتەتىن جۇمىس, – دەيدى ءمۇسىنشى.
اباي بەينەسىنە قالام تارتىپ جۇرگەن سۋرەتشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «قازاق ەلى» مونۋمەنتىنىڭ اۆتورى سەمبىعالي سماعۇلوۆ جاس سۋرەتشىلەردىڭ قازىرگى قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ وركەندەۋ باعىتىنداعى جۇمىسى جايىنا توقتالا كەلىپ, سۋرەتشىنى شىڭدايتىن ىزدەنىسى مەن تاباندى ەڭبەگى ەكەنىن ايتادى.
– ابايعا قالام تارتپاعان, ونەرىن ارناماعان سۋرەتشىلەر كەم دە كەم. ايدوستىڭ ابايعا ارنالعان جۇمىسى وتە تاماشا. سۋرەتشىلەر ءوزىمىز جاساعان وبرازعا قايتا-قايتا ورالامىز. ويتكەنى ءمۇسىن دەگەن دۇنيە قاتەلىكتى كەشىرمەيدى. سوندىقتان ايدوس ءالى دە بولسا وسى تاراپتا جۇمىس ىستەيدى دەپ ويلايمىن. سۋرەتشى جاقسى جەردە جۇرسە داميدى. ايدوستىڭ كەلەشەگى الدا, جاڭا تەحنولوگيا سۋرەتشىگە جاڭا مۇمكىنشىلىكتەر تۋعىزادى. بالاۋىزبەن ءمۇسىن جاساۋ بويىنشا قازاقستاندا كوش باستاپ جۇرگەن بالامىزدىڭ ءبىرى. ەشكىم ونى باۋلىعان جوق, ءوزى تالپىنىپ ءجۇر. حالىق سۋرەتشىلەرى كۇندە تۋا بەرمەيدى, ءوز ۋاقىتىمەن وقشاۋلاپ شىعارىپ وتىرادى. پاسسيونارلىق ۇعىم بولعاندىقتان, ونەرى بيىكتەگەن سۋرەتشى شىعارمالارىن حالىق تۇسىنۋگە تىرىسادى. حالىققا تۇسىنىكتى بولامىن دەگەن سۋرەتشىنىڭ دەڭگەيى ءتۇسىپ قالادى,– دەيدى ول.
ءمۇسىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان «قازاقكونتسەرت» ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى جەڭىس سەيدۋللا ۇلى سوڭعى جىلدارى بەينەلەۋ ونەرىندەگى كرەاتيۆتى يدەيالار مەن باعىتتار جونىندە ايتا كەلىپ, جاس سۋرەتشىلەردى قولداۋ, ولاردىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەلەسى جىلى ايدوس ەسماعامبەتتىڭ جەكە مۋزەيىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر.
حاكىمنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى رۋحانياتىمىزدىڭ قۋانىشىنا اينالىپ, اقىل-ويدىڭ اسقار شىڭىنا دەگەن حالىق ماحابباتى مەن ىقىلاسى تولاستاماي كەلەدى. «ەل ءىشى – ونەر كەنىشى» دەمەكشى, حالىق شەبەرلەرى ۇلى ويشىلداردىڭ وزىق بەينەسىن بۇگىنگى زاماناۋي تەحنيكا تىلىنە يكەمدەپ, حالىق مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا ۇلەس قوسىپ-اق كەلەدى.
