جىل باسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى كۇرمەۋى شەشىلمەگەن كۇردەلى ماسەلەگە توقتالىپ, قۇقىق قورعاۋ قۇرىلىمدارى مەن قارجى نارىعىن قاداعالايتىن جانە باقىلاۋ جۇرگىزەتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارىمەن كەڭەس وتكىزگەن بولاتىن. بۇل كەڭەستە پرەزيدەنت ەل ازاماتتارىنا ايتارلىقتاي ماتەريالدىق شىعىن كەلتىرگەن قارجى-نەسيە ۇيىمدارىنىڭ زاڭسىز قىزمەتىنە توسقاۋىل قويۋ ماسەلەلەرىن ايتقان ەدى. مەملەكەت باسشىسى قوعامدا نارازىلىق تۋدىرعان جاعدايدى ەگجەي-تەگجەيلى تەكسەرۋدى, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋدى جانە كىنالىلەردى جاۋاپقا تارتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق بولاشاقتا مۇنداي جاعدايعا جول بەرمەۋ كەرەكتىگىن جانە حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ جۇمىستارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەنى ەسىمىزدە.
ەندىگى كۇنى ەلىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مۇنداي نيەتى بۇرىس ۇيىمدارمەن كۇرەسۋدى مىقتاپ قولعا الا باستادى. قارجى پيراميداسىنا قاتىستى ىستەردى تەرگەۋ جۇمىسى كۇشەيىپ, ايلاكەرلەردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان بىرقاتار قادامدار جاسالىپ جاتىر. ءوز كەزەگىندە, پوليتسەيلەردىڭ اۋقىمدى جۇمىسى اۋىز تولىتىرىپ ايتۋعا بولاتىن ناتيجەلەر بارىن ايعاقتاپ وتىر.
«قارجى پيراميداسىن قۇرۋعا قاتىستى قىلمىستار قاشان دا كەڭ قوعامدىق پىكىر تۋدىرادى. سول سەبەپتى, ىشكى ىستەر ورگاندارىندا وسى جاعىمسىز قۇبىلىسقا قارسى تۇرۋ ماسەلەسىنە ايرىقشا باسىمدىق بەرىلەدى. جىل باسىنان بەرى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ تەرگەۋ بولىمشەلەرى 250 قىلمىستىق ءىس تەرگەدى. بۇگىندە سونىڭ 120-سى سوتقا جىبەرىلگەن. قارجى پيراميداسىن قۇرۋ جانە وعان قاتىسۋ ماسەلەسى بويىنشا 98 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا. سونىمەن قاتار 63 ادام سوت سانكتسياسىنا سايكەس قاماۋعا الىنعان», دەيدى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, پوليتسيا پولكوۆنيگى سانجار ءادىلوۆ.
وسى كۇنى ەلىمىزدە قارجى پيراميداسىنا قاتىستى قىلمىستىق ىستەردەن زارداپ شەككەن ادامداردىڭ سانى 25 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. كەلتىرىلگەن زالالدىڭ جالپى سوماسى 33 ملرد 250 ملن تەڭگەدەن اسادى. الاياقتاردان جاپا شەككەندەردىڭ باسىم بولىگى ەلىمىزدىڭ باتىس جانە وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ تۇرعىندارى كورىنەدى. اتالعان وڭىرلەردە «گارانت-24» جشس, ء«تيىمدى زايم», «ESTATE لومبارد», «Indigo-24 Evolution», «Gold Company LTD» جشس, «HomeAutoInvest» سىندى ءىرى قارجى پيراميداسى ۇيىمدارى بارىنشا بەلسەندى ارەكەت ەتكەنى انىقتالىپ وتىر. قارجى پيراميدالارىنىڭ كەسىرىنەن كوپ شىعىنعا باتقان وتانداستارىمىزدىڭ باسىم بولىگى اقتوبە, تۇركىستان, باتىس قازاقستان, پاۆلودار, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ وبلىستارىنىڭ, شىمكەنت, نۇر-سۇلتان قالالارىنىڭ تۇرعىندارى.
«ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ تەرگەۋ دەپارتامەنتى «گارانت-24» جشس قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىستى تەرگەۋ امالدارىن اياقتادى. وسى قىلمىستىق ىستەن جاپا شەككەن 18 مىڭنان استام ادام ارىزداندى. اتالعان ۇيىمنىڭ كەلتىرگەن ماتەريالدىق شىعىن كولەمى 22 ملرد تەڭگەدەن اسادى. بۇل قىلمىستىق ءىستى تەرگەۋ ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ارنايى جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلدى. بۇل توپتىڭ قۇرامىنا 150-دەن استام تەرگەۋشى مەن انىقتاۋشى كىردى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ ەل اۋماعىنداعى بارلىق ايماقتىق بولىمشەلەرىندە اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. سونىمەن قاتار, وسى قىلمىستىق ءىستى تەرگەۋ بارىسىندا ءبىز 33 قىلمىستىق ارەكەتتى تىركەدىك. بۇگىندە 56 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا. سونىڭ ىشىندە 30 ادام قاماۋعا الىنعان. اتالعان 30 ادامنىڭ قاتارىندا قارجى پيراميداسىنىڭ قۇرىلتايشىلارى اۋماقتىق باسشى جانە مەنەدجەرلەر بار. بۇدان بولەك, 5 ادامعا ىزدەۋ جاريالاندى», دەيدى دەپارتامەنت باستىعى.
بۇعان دەيىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جەدەل-ىزدەستىرۋ شاراسىن وتكىزگەن بولاتىن. ىزدەۋ سالىنعان تۇلعالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قازاقستان اۋماعىنان تىس جەرلەردە انىقتالىپ, قولعا تۇسىرىلگەن ەدى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ كومەگىمەن مولدوۆا, تۇركيا, قىرعىزستان مەملەكەتتەرىنە ارنايى ۇشۋ ساپارلارى جاسالىپ, مەملەكەتارالىق جانە حالىقارالىق ىزدەستىرۋگە جاريالانعان تۇلعالار قازاقستانعا جەتكىزىلدى. كۇدىكتىلەردەن 70 ملن تەڭگەدەن استام قاراجات تاركىلەندى. قىلمىستىق ارەكەتتەرى بارىسىندا ساتىپ العان 15 اۆتوكولىك, 2 ءوزى اۋدارعىش جۇك كولىگى, 2 اۆتوكران, قاردا جۇرەتىن تەحنيكا, 29 پاتەر مەن تۇرعىن ءۇي, 3 جەر ۋچاسكەسى, 5 اۆتوكولىك تۇراعىنىڭ ورنى, 1 كافە-بيليارد كەشەنى سىندى ءارتۇرلى م ۇلىكتەرىن پايدالانۋعا تىيىم سالىندى. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, تىيىم سالىنعان م ۇلىكتەردىڭ جالپى قۇنى 22 ملرد تەڭگەدەن اساتىن كورىنەدى.
«سونىمەن قاتار وسى «گارانت-24» جشس قىلمىستىق ىسىنە قاتىستى 4 تۇرعىن ءۇيدى, 140 پاتەردى, 1572 اۆتوكولىكتى پايدالانۋعا تىيىم سالىندى. اتالعان كومپانيانىڭ بارلىق كەڭسەلەرىندە ءتىنتۋ جۇرگىزىپ, بارلىق قۇجاتتامالار مەن زاتتاي ايعاقتاردى تاركىلەدىك. بۇگىندە بارلىق كۇدىكتى تۇلعالارعا قاتىستى تەرگەۋ امالدارى تولىق اياقتالدى. وندىرىستەگى قىلمىستىق ءىس توقتادى. جاپا شەككەندەر مەن كۇدىكتىلەر قىلمىستىق ءىستىڭ ماتەريالدارىمەن تانىسۋ جۇمىسىنا كىرىستى», دەيدى س.ءادىلوۆ.
تەرگەۋ دەپارتامەنتى اقتوبە وبلىسىنداعى «Gold Company LTD» جشس-ءنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىستى دە اياقتادى. اتالعان ۇيىم ازاماتتاردىڭ قارجىسىن تارتۋمەن جانە ونى قايتا بولۋمەن اينالىسىپ كەلگەن بولاتىن. وسى قىلمىستىق ءىس بويىنشا 2,5 مىڭعا جۋىق جاپا شەگۋشىدەن ارىز كەلىپ ءتۇسىپتى. زالال كولەمى 1,5 ملرد تەڭگەدەن اسىپ وتىر. «Gold Company LTD» جشس قىلمىستىق ءىسى بويىنشا ءتىنتۋ كەزىندە 32 ملن تەڭگەدەن استام قاراجات, ءارتۇرلى كەڭسە تەحنيكاسى تاركىلەندى. قازاقستانعا قىلمىستىق ارەكەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ارنايى كەلگەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ 2 ازاماتى قاماۋعا الىندى.
سونىمەن قاتار تەرگەۋ دەپارتامەنتى «Questra World», «TeleTrade Central Asia», «Indigo Evolution», «Ailin forever» سىندى وزگە دە قارجى پيراميدالارى بويىنشا تەرگەۋ امالدارىن جۇرگىزىپ جاتىر. ەڭ الدىمەن وتانداستارىمىزدى كەلتىرىلگەن شىعىننىڭ قالاي قايتارىلاتىنى الاڭداتادى. سوندىقتان وسى كۇنى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بارلىق ارەكەتى قىلمىستىق جولمەن ۇرلانعان قاراجات پەن م ۇلىكتىڭ, سالىمشىلاردىڭ اكتيۆىن انىقتاۋعا, ونى ۋاقىتىلى بۇعاتتاۋعا باعىتتالىپ وتىر. ال شىعىننىڭ ورنىن تولتىرۋ مەن پايدالانۋعا تىيىم سالىنعان م ۇلىكتىڭ تيىستىلىگىن انىقتاۋ ماسەلەلەرىن سوت قاراستىراتىن بولادى. ارينە, كۇدىكتىلەردىڭ بارلىق م ۇلىكتەرى سوت ۇيعارىمى بويىنشا جاپا شەككەندەردىڭ ماتەريالدىق شىعىنىنىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالادى.
قىلمىستىق ىستەردى تەرگەۋ تاجىريبەلەرى قارجى پيراميدالارى – تەز بايىپ كەتكىسى كەلەتىن وتانداستارىمىزدىڭ كوزسىز سەنىمدىلىگىنىڭ جانە سالىمنىڭ جوعارى تابىس اكەلەتىنىنە كەپىلدىك بەرەتىن تارتىمدى جارنامالاردان باس تارتا المايتىندىعىنىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ايعاقتاپ وتىر. ء«بىز وتانداستارىمىزعا باق ارقىلى ۇنەمى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز. تۇرعىنداردى قارجى پيراميدالارىنىڭ ارەكەتى تۋرالى ەسكەرتەمىز. سونىڭ ءوزى ازدىق ەتىپ وتىر. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ اۋقىمدى جۇمىسى – تۇرعىندار الدىندا قارجى پيراميدالارىنىڭ بەت-بەينەسىن اشۋعا, ونىڭ قاۋپىن تۇسىندىرۋگە باعىتتالۋى ءتيىس. وتانداستارىمىز مۇنداي ۇيىمدارعا قارجى سالۋ – اقىر سوڭى ماتەريالدىق شىعىنعا باتىراتىنىن ءتۇسىنۋى كەرەك», دەيدى پوليتسيا پولكوۆنيگى.
ارينە, ءار ازامات ءوزىنىڭ ماتەريالدىق قورىن, قاراجاتىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋعا تىرىسادى. ونىڭ وسكەنىن, ەسەلەپ پايدا اكەلگەنىن قالايدى. وسى ماقساتپەن ءتۇرلى قارجىلىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتىنە كوز جۇگىرتىپ, بارىنشا تيىمدىسىنە, قاۋىپسىز ءارى ۇتىمدىسىنا سالىم جاساۋعا شەشىم قابىلدايدى. الايدا اڭداپ باساتىنداردىڭ ءوزى كوپ جاعدايدا ايلاكەرلەردىڭ الداپ-سوعۋىنا سەنىپ, قاراجاتىنان قاعىلىپ جاتاتىنى ءمالىم. سوندىقتان ۇتۋدىڭ ورنىنا ۇتىلىپ, پايداعا كەنەلۋدىڭ ورنىنا تۇتىلىپ قالماۋ ءۇشىن نەنى ءبىلۋ كەرەك؟ سالىم سالعىڭىز كەلگەن ۇيىمنىڭ قارجى پيراميداسى ەكەنىن قانداي بەلگىلەرگە قاراپ بىلۋگە بولادى؟
«قىلمىستىق ىستەردى تەرگەۋ امالدارى بارىسىندا انىقتاعان, ءوزىمىز ءۇشىن قانداي دا ءبىر قورىتىندى شىعارعان قارجى پيراميدالارىنىڭ باستى بەلگىلەرىنە توقتالايىن. ەڭ الدىمەن, مۇنداي قارجى ۇيىمدارى ءوز سالىمشىلارىن ەش نەگىزسىز بىردەن جوعارى پايداعا كەنەلتەمىز دەپ ۋادە بەرەدى. ماسەلەن, قۇيعان قاراجاتتى 25, 30, 50 جانە ودان دا جوعارى پايىزدىق ۇستەمەلەرمەن قايتارىپ الۋعا بولاتىنىن ايتادى. قازىرگى ەكونوميكالىق جاعدايعا قاراپ-اق مۇنداي پايداعا كەنەلۋدىڭ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. ۇيىمنىڭ قارجى پيراميداسى ەكەنىن ايعاقتايتىن كەلەسى بەلگى – تارتىلعان ءار قاتىسۋشى ءۇشىن بونۋستىڭ تولەنۋى. ياعني قارجى پيراميداسىنىڭ وكىلدەرى «سوڭىڭىزدان تاعى ەكى-ءۇش ادامدى شاقىرىڭىز» دەپ ۇگىتتەيدى», دەيدى س.ءادىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءۇشىنشى بەلگى رەتىندە, ۇيىمعا قاتىسۋشىلارعا پايىزدىق ۇستەمەنى كەيىن قوسىلعان قاتىسۋشىلاردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن تولەۋدى ايتۋعا بولادى. مۇنداي ۇيىمدارعا قاتىسۋشى تارتساڭىز سونىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن پايداعا كەنەلەسىز دەگەن ءسوز. ءتورتىنشى بەلگىسى – قارجى پيراميدالارى ەشقانداي دا زاڭدى قارجىلىق ۇيىمعا جاتپايدى. مۇنداي ۇيىمداردىڭ جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىن قابىلداۋعا, بانك شوتتارىن اشۋعا جانە جۇرگىزۋگە رەتتەۋشى بەرگەن رۇقساتى (ليتسەنزيالارى) جوق. ياعني قارجىلىق ۇيىمدا جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىن قابىلداۋعا, قارجى نارىعىن رەتتەۋگە جانە ونى دامىتۋعا رۇقساتى بولماسا بىردەن كۇدىكتەنۋ كەرەك.
قارجى قۇيعىڭىز كەلگەن ۇيىمنىڭ قارجى پيراميداسى ەكەنىن ايعاقتايىن سوڭعى بەلگى – ونىڭ ناقتى قىزمەت باعىتىنىڭ بولماۋى. ياعني كەز كەلگەن قارجىلىق ينستيتۋت نە بولماسا ينۆەستيتسيالىق كومپانيا ءوزىنىڭ قۇرىلتاي شارتتارىن, قۇقىق بەلگىلەۋشى قۇجاتتارىن كورسەتۋى كەرەك. بۇل شارتتار مەن قۇجاتتاردىڭ بارلىعىن قارجى قۇيماي تۇرىپ وڭاي تەكسەرۋگە بولادى.
