قوعام • 06 قاراشا, 2020

تاپسىرمالار ىسكە اسىرىلۋىمەن قۇندى

180 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ اپتالىق ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ۆەدومستۆو باسشىسى ەرلان تۇرعىمباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى باياندادى. سونداي-اق مينيستر ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ وسى جىلدىڭ توعىز ايىنداعى قىزمەتىن قورىتىندىلادى.

تاپسىرمالار ىسكە اسىرىلۋىمەن قۇندى

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى قىلمىس سانى 37%-عا ازايىپ, اۋىر قىلمىستاردىڭ ىشىندە دەنساۋلىققا زيان كەلتىرۋ قىلمىستارى – 12%-عا, زورلىق – 39%-عا, قاراقشىلىق – 52%-عا, توناۋ – 50%-عا, بۇزاقىلىق فاكتىلەرى 45%-عا تومەندەپتى.

– جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىس ازايدى. كوشەدە جاسالاتىن قىلمىس – 51%-عا, ماس كۇيدە جاسالاتىن قىلمىس – 16%-عا ازايىپ وتىر. قىلمىستى اشۋ كورسەتكىشى جاقساردى. اۋىر قىلمىستاردىڭ 64%-ى, اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ 94%-ى اشىلدى. سونىمەن قاتار كارانتين كەزىندە ۇيدە وتىرىپ, الكوگولدىك ىشىمدىكتەر ءىشۋ فاكتىلەرى كوبەيگەن. سونىڭ سالدارىنان تۇرمىستىق قىلمىستاردىڭ سانى ءوستى. ىشىمدىك اسەرىنەن ادام ءولتىرۋ فاكتىلەرى – 12%-عا, جاسوسپىرىمدەرگە قاتىستى زور­لىق فاكتىلەرى 19%-عا ارتىپ وتىر. كوپ جاع­دايدا جابىرلەنۋشىنىڭ جاقىن تانىسى نەمەسە تۋىسى زورلاعانى انىقتالىپ وتىر. ولار – اكەسى, وگەي اكەسى, كورشىسى نەمە­سە تانىستارى. مۇنداي ءاربىر فاكتى – وتبا­سى ءۇشىن ۇلكەن تراگەديا. جاعدايدى دۇرىس­تاۋ ءۇشىن پروفيلاكتيكالىق شارالار كۇشەيتىلىپ, ەسەپتە تۇرعان ازاماتتارمەن جۇمىس جۇرگىزىلدى, – دەدى ە.تۇرعىمباەۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وتباسىن قورعاۋ ءۇشىن ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار 61 000 قورعاۋ نۇسقاماسىن شىعارىپتى. سونداي-اق ەلىمىزدەگى قىلمىستىق جاعداي 29 قازاندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ القا وتىرىسىندا باياندالدى. اتالعان وتىرىستا پرەزيدەنت قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى ساق­تاۋدا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇ­مىسى ماڭىزدى ەكەنىن ايتىپ, ۆەدومستۆونىڭ الدىنا ناقتى تاپسىرمالار قويعان بولاتىن.

– مەملەكەت باسشىسى ەڭ الدىمەن قوعامداعى ءتارتىپتىڭ ساقتالۋىن تاپسىردى. پرەزيدەنت ۇلتارالىق كەلىسىم مەن قوعامداعى تۇراقتىلىق – ەڭ باستى قۇندىلىق ەكەنىن العا تارتتى. ادامدار ءوز قاۋىپسىزدىكتەرى ءۇشىن الاڭداماۋى كەرەك. بۇگىندە ىشكى ىستەر مينيسترلىگى الەۋمەتتىك داۋ-دامايلار مەن قوعامدىق تىنىشتىقتى بۇزۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتى شارالاردى قابىلداپ جاتىر. قىزمەتتىڭ سەرۆيستىك مودەلى ەنگىزىلۋدە. تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە جولعا قويىلدى. پاترۋلدىك پوليتسيانىڭ جۇمىسى كوشەلەردە, باقتاردا, اۋلالاردا, ادامدار كوپ جينالاتىن ورىنداردا قاۋىپسىزدىكتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالىپ وتىر. اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ كريمينوگەندى اۋدانداردا جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا جانە سينگاپۋر ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى بويىنشا ارنايى ستاتسيونارلىق بەكەتتەر قويىلىپ جاتىر. ول جەردە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تاۋلىك بويى قىلمىستاردىڭ الدىن الىپ, ازاماتتاردى قابىلداي الاتىنداي جاعداي جاسالعان. بۇگىندە ايماقتاردا وسىنداي 44 بەكەت ورناتىلعان. الداعى ەكى جىلدا ءدال وسىنداي 176 بەكەت ورناتۋ كوزدەلىپ وتىر, – دەدى ە.تۇرعىمباەۆ.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ مارتەبەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدا كوتەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. پرەزيدەنت ءوز سوزىندە «قىل­مىستىڭ الدىن الاتىن نەگىزگى تۇلعا – ۋچاس­كەلىك ينسپەكتور» دەپ اتاپ وتكەن بولا­تىن. ول جەرگىلىكتى حالىقتىڭ پروب­لەما­لارىن شەشىپ, قىلمىستاردىڭ جولىن كەسىپ, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىز بولۋىن قام­تاماسىز ەتۋى كەرەك. سوندىقتان ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ قۇزىرەتىن ارتتىرۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاساتىن بولادى.

– ولارعا زاڭنامالىق تۇرعىدا وزدىگى­مەن تىيىم سالۋعا, ءتارتىپ بۇزعان ازا­مات­تارعا شەكتەۋ قويۋعا قۇزىرەت بەرۋ جوس­پار­لانۋدا. ماسەلەن, ۋچاسكەلىك ينسپەكتور جانجال شىعارعان وتباسى مۇشەسىن ۇيدەن شىعارىپ جىبەرە الادى. سونداي-اق ۋچاسكەلىك ينسپەكتور شەشىم قابىلداي الاتىنداي باپتاردىڭ سانىن ارتتىرۋ كوزدەلۋدە, – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار