اباي • 05 قاراشا، 2020

كورمەدە – حاكىم مۇرالارى

79 رەت كورسەتىلدى

جۋىردا ۇلتتىق مۋ­زەي­دە اباي قۇنان­باي­ ۇلى­­نىڭ 175 جىل­دىق مە­­رەي­تويىنا ارنالعان «اباي جانە رۋحاني مۇرا» اتتى يل­ليۋس­ترا­تسيالىق-كىتاپ كورمەسى اشىلدى. اتال­عان شارا م­ا­­دە­نيەت جانە سپورت مي­نيس­ترلىگىنىڭ قول­دا­ۋىمەن ءھام ۇلت­تىق اكا­­دە­­ميالىق كىتاپ­حا­نا­نىڭ ۇيىم­داس­تى­رۋى­مەن ءوتىپ وتىر.

ۇلى اقىننىڭ شىعار­ما­شىلىق مۇراسىن قازاق حالقىنىڭ رۋحاني قازىناسى جانە ۇلتىمىزدىڭ مادەني كاپيتالى رەتىندە ناسيحاتتاپ، جاڭا قازاقستاننىڭ برەندى رەتىندە الەم جۇرتشىلىعىنا كەڭىنەن تانىستىرۋدى ماقسات تۇتقان كورمەنىڭ ەلوردالىقتار ءۇشىن ءبىر اي بويى ەسىگى اشىق.

ءۇش بولىمنەن تۇراتىن كورمەنىڭ العاشقى ءبولىمى اباي­دىڭ ءومىر جولىنا ارنال­عان. مۇندا «اباي ەلى» كىتاپ البومى قويىلىپ، اقىننىڭ تۋعان جەرى جيدەباي شاتقالى ينستاللياتسيا ارقىلى (قازىرگى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اباي اۋدانى) بەينەلەنەدى. سونداي-اق «اباي جانە زەرە» وبرازدارى ساحنالانىپ، سول كەز­دەگى تۇرمىس بەلگىلەرى بار كيىز ءۇيدىڭ ەدەنى، اقىننىڭ ءسۇ­يىپ وينايتىن توعىزقۇمالاق ويىنى ۇسىنىلعان. اشىلۋ را­سىمىندە اقىننىڭ توعىز جا­سىندا جازعان «كىم؟» اتتى ساتيرالىق شىعارماسى وقىل­دى. ال «اباي وقىعان كىتاپ­تار» كىتاپ كورمەسىندە ناۋاي، نيزامي، ساادي، ءجامي، حافيز، فيردوۋسي جانە ا.پۋشكين، م.لەرمونتوۆ، ي.كرىلوۆ، شيل­لەر، گەتە، بايرون، گەينە، ميتسكەۆيچ جانە ت.ب. تۋرا­لى اقپاراتتار بەرىلىپ، «قۇ­نان­باي» جانە «اباي جولى» اتتى كوركەم فيلم­دە­رىنەن ءۇزىندى كور­سەتىلدى. سونىمەن قاتار «اباي جولى» رو­مانى بو­يىن­­شا ءبىر كىتاپتىڭ كورمەسى قو­يىل­عان.

كورمەنىڭ ەكىنشى ءبولىمى «اباي شىعارماشىلىعى جانە اباي­تانۋ» دەپ اتالىپتى. مۇندا سيرەك كىتاپتار مەن قۇ­جاتتاردان تۇراتىن « ۇلى ابايدىڭ العاشقى باسىلىمدارى» جيناقتالىپ، «قارا سوزدەرى» بويىنشا ءبىر كىتاپتىڭ كورمەسى قويىلدى. ابايدى العاشقى تانىتقان تۇلعالار – ءا.بوكەيحان، ي.بوروگانسكي، م.اۋەزوۆ، ق.مۇحامەدحانوۆ جانە ت.ب. كىتاپتارى مەن قۇجات­تا­رى دا ۇمىت قالماعان. ال ابايدىڭ تانىمدىق جانە كور­كەم مۇرالارى ينستاللياتسيا ار­قىلى بەينەلەنىپتى.

«اباي جانە قازىرگى زامان» دەپ اتالعان ءۇشىنشى بو­لىم­­دە 10 تامىز – اباي كۇنى­نە بايلانىس­تى ماتەريالدار ۇسىنىلعان.

ايتا كەتەيىك اقىننىڭ ءومى­رى مەن شىعارماشىلىق مۇ­را­­سىن ورىس وقىرماندارىنا العاش تانىستىرعان قوعام قاي­­رات­كەرى، جۋرناليست، ەتنوگراف ءاليحان بوكەيحان بولاتىن. ونىڭ ءبىرىنشى ماقالاسى («اباي (يبراھيم) كۋنانباەۆ – ءمۇناھيب (نەكرولوگ)») 1905 جىل­دىڭ قاراشا ايىندا «سە­مي­­پالاتينسكي ليستوك» گازە­­تىنىڭ 250-252 ساندارىندا جا­ريا­لاندى. ءبىر جىلدان سوڭ، «سەميپالاتينسكيە وبلاستنىە ۆەدوموستي» گازەتىنە قايتا باسىلىپ، كەيىن 1907 جىلى «زا­پيس­كي سەميپالاتينسكوگو پو­دوتدەلا ي.ر.گ.و.» اتتى كىتاپ­قا دا شىقتى. ال 1991 جىلى تۇرسىن جۇرتبايدىڭ اۋدار­ماسىمەن «جۇلدىز» جۋرنا­لىنا جاريالانعان ەدى.

يگى شاراعا ۇلتتىق اكادە­ميا­لىق كىتاپحانا باسشىسى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا، ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورى ارىستانبەك مۇحا­­مەدي ۇلى، تۇركولوگ، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى شاكىر يبراەۆ، اقىن، قازاقستان جازۋ­شىلار وداعى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى قاتىستى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭبەكتىڭ ەلەنگەنى جاقسى

پىكىر • بۇگىن، 20:33

«رولان گارروس» باستالدى

سپورت • بۇگىن، 20:26

ءالجاننىڭ كىسە بەلبەۋى

تاريح • بۇگىن، 20:23

ۇقساس جاڭالىقتار