قازاقستان • 29 قازان, 2020

سەناتور: اكادەميك زيمانوۆتىڭ 100 جىلدىعى ەلەۋسىز قالماۋى كەرەك

360 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اكادەميك سالىق زيمانوۆتىڭ تۋعانىنا كەلەسى جىلدىڭ اقپان ايىندا 100 جىل تولادى. الايدا, وسى ءبىر ايتۋلى داتا ۇكىمەتتىڭ الداعى جىلى اتاپ وتەتىن مەرەيتويلار تىزبەسىنەن تىس قالعان. وسىعان وراي مۇحتار قۇل-مۇحاممەد باستاعان ءبىر توپ سەناتور پرەمەر-ءمينيستردىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

سەناتور: اكادەميك زيمانوۆتىڭ 100 جىلدىعى ەلەۋسىز قالماۋى كەرەك

ساۋالدا اكادەميك زيمانوۆتىڭ وتاندىق زاڭ عىلىمىنىڭ دامۋىنا سىڭىرگەن وراسان زور ەڭبەگى جانە ەلىمىزدە بىلىكتى زاڭگەرلەر دايارلاۋدىڭ نەگىزىن قالىپتاستىرعان ۇستازدىق قىزمەتى جان-جاقتى باياندالعان.

"ول 1961 جىلى ماسكەۋدە دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن قورعاعاننان كەيىنگى بار عۇمىرىن قازاقستاندىق زاڭ عىلىمىنىڭ دامۋىنا ارنادى. قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ فيلوسوفيا جانە پراۆو ينستيتۋتتارىن باسقارىپ, مىڭداعان شاكىر تاربيەلەپ, 30-دان استام عىلىم دوكتورى مەن كانديداتتارىن دايارلادى. ونىڭ شاكىرتتەرى قازاقستاندا عانا ەمەس, تمد ەلدەرىندە كوپتەپ سانالادى", دەگەن مۇحتار قۇل-مۇحاممەد اكادەميك كوزىنىڭ تىرىسىندە-اق «قازاق زاڭ عىلىمىنىڭ پاتريارحى» دەگەن بەيرەسمي اتاققا يە بولعانىن ايتتى.

شىن مانىندە, سالىق زيمانوۆ مەملەكەت تەورياسى مەن تاريحى, ساياسي جانە قۇقىقتىق ىلىمدەر تاريحى, كونستيتۋتسيالىق قۇقىق, قازاقتىڭ اتا زاڭدارى جانە زاڭ عىلىمىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان كوپتەگەن مونوگرافيالار مەن عىلىمي ەڭبەكتەر جازىپ, سوڭىنا 10 تومدىق مول عىلىمي-شىعارماشىلىق مۇرا قالدىرعان تۇلعا.

سالىق زيمانوۆ دەسە, ەڭ الدىمەن, ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى ەسكە تۇسەدى. ويتكەنى, قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىنە داڭعىل جول سالىپ بەرگەن باستى قادام 1990 جىلدىڭ 25 قازانىندا قابىلدانعان قازاق كسر-ءنىڭ "مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى" دەكلاراتسياسى ەدى. ونىڭ جوباسىن دايىنداعان دەپۋتاتتىق كوميسسيانىڭ باسشىسى ءدال وسى زيمانوۆ بولاتىن. كەيىن 1991 جىلى 14-16 جەلتوقساندا "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى" كونستيتۋتسيالىق زاڭىن قابىلداۋ بارىسىندا ماسەلە تىعىرىققا تىرەلگەندە تاعى دا كەلىسىم كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا كىرىپ, تاريحي قۇجاتتىڭ قابىلدانۋىنا جوعارعى كەڭەستىڭ زاڭگەر دەپۋتاتى رەتىندە زور ۇلەس قوستى.

"ونىڭ سول كەزدە سويلەگەن سوزدەرى مەن تەگەۋرىندى پىكىرلەرى پارلامەنت مۇراعاتىندا سايراپ تۇر. ول 1994 جىلى جوعارعى كەڭەسكە ەكىنشى مارتە دەپۋتات رەتىندە سايلانىپ, ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعالاردىڭ بارىنە دەرلىك ابىز اقساقال رەتىندە بەلسەنە ارالاستى. سەنات پەن ءماجىلىس توراعالارى, پرەمەر-مينيستر جانە رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق ورگان باسشىلارىنا ۇدايى ءوزىنىڭ تولىمدى ۇسىنىس, تاعىلىمدى پىكىرلەرىن جولداپ وتىردى. ەلباسىنىڭ ساياسي-قۇقىقتىق رەفورمالارىنا ۇنەمى قولداۋ كورسەتتى", دەدى سەناتور.

ساۋالدا سالىق زيمانوۆتىڭ ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان مايدانگەر عانا ەمەس, ناعىز قاھارمان ەكەنىنە دە نازار اۋدارىلعان. اسىرەسە, ونىڭ ء"ى دارەجەلى وتان سوعىسى" وردەنىمەن ماراپاتتالعانى, داڭقتى قولباسشى, مارشال ك.ك.روكوسسوۆسكيدىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن شايقاسقانى جانە سوعىستى اڭىزعا اينالعان باتىر باۋىرجان مومىش ۇلىمەن بىردەي اسكەري شەندە – پولكوۆنيك دارەجەسىندە اياقتاعانى ەرەكشە ايتىلعان.

مۇحتار قۇل-مۇحاممەد اكادەميكتىڭ عاسىرلىق مەرەيتويىن لايىقتى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋدىڭ ۇلتتىق جانە ەلدىك مۇددە تۇرعىسىنان ماڭىزى وتە زور ەكەنىن ايتىپ, ۇكىمەتكە وسى باعىتتاعى بىرقاتار ۇسىنىستارىن جولدادى. ناقتى ايتقاندا, سەناتور قاھارمان عالىمنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا, تانىم-تاعىلىمدىق شارالار وتكىزۋ, ونىڭ ەسىمىن اتىراۋ مەن الماتى قالالارىنىڭ كوشەلەرىنە جانە نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى جاڭادان سالىنعان مەكتەپتەردىڭ بىرىنە بەرۋ, تۋعان جەرىندە ەڭسەلى ەسكەرتكىشىن ورناتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى سۇرايدى.

سوڭعى جاڭالىقتار