بىلتىر وبلىس بيۋدجەتى جىل ىشىندە 239,2 ملرد تەڭگەدەن 304,6 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ, وبلىستىڭ ءوز كىرىسى دە ارتتى. ەڭ باستىسى, بيۋدجەت الەۋمەتتىك سيپاتىنان اينىعان جوق. وعان قازىنا قاراجاتىنىڭ 60%-عا جۋىعى باعىتتالدى. بۇل رەتتە وبلىس جان باسىنا شاققانداعى الەۋمەتتىك شىعىستار بويىنشا وڭىرلەر اراسىندا كوش باستاپ تۇرعانىن دا ايتا كەتۋ قاجەت.
2020-2022 جىلدارعا ارنالعان وبلىستىق بيۋدجەت جوباسىن قالىپتاستىرۋ كەزىندە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا, ونىڭ ىشىندە ازاماتتاردىڭ بارلىق ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءارى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋعا باسا نازار اۋدارىلدى.
بىلتىر جىل سوڭىندا 254,7 ملرد تەڭگە بولىپ بەلگىلەنگەن بيۋدجەت كولەمىنە ءىشىنارا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, ءتۇرلى الەۋمەتتىك شارالارعا باعىتتالاتىن قارجى ارتتى. مىسالى, بيىل ءساۋىر ايىندا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ 44-سەسسياسى ءوتىپ, وندا ۇشجىلدىق بيۋدجەت 34,8 ملرد تەڭگە بولىپ ناقتىلاندى. بۇل قارجىنىڭ 2,6 ملرد تەڭگەسى مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋگە, 1,5 ملرد تەڭگە الەۋمەتتىك كەپىلدەندىرىلگەن پاكەتكە, سونىڭ ىشىندە توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى از قامتىلعان وتباسىلاردى ازىق-ت ۇلىك جانە تۇرمىستىق جيىنتىقپەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالدى. ال ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ, سونىڭ ىشىندە جالاقىنى ءىشىنارا سۋبسيديالاۋ, جاستار پراكتيكاسىنا, NEET ساناتىنداعى جاستارعا, تابىسى تومەن كوپبالالى وتباسىلارعا, ەڭبەككە قابىلەتتى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا, جاڭا بيزنەس يدەيالارعا بەرىلەتىن گرانتتارعا جانە قوعامدىق جۇمىستارعا 4,3 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى.
اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا 22 جوباعا 3 ملرد تەڭگە ءبولىندى. سونىمەن قاتار «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە نەسيەنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس نەسيەلەرىن كەپىلدەندىرۋگە 1,7 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى.
سونىمەن قاتار وبلىستىق بيۋدجەتتەن اۋداندار مەن قىزىلوردا قالاسىنىڭ بيۋدجەتتەرىنە مۇقتاج ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا الەۋمەتتىك كومەك بەرۋگە, سونداي-اق قىزىلوردا قالاسىنداعى «باقىتتى وتباسى» وتباسىلاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىن قولداۋعا 982,6 ملن تەڭگە ءبولىندى. وسى جىلى تامىزدا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ كەزەكتى 47-سەسسياسى ءوتتى. وندا وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ كىرىس 9 ملرد تەڭگەگە ۇلعايدى. سونداي-اق وبلىستىق بيۋدجەتتىك باعدارلاما اكىمشىلەرىنىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسىنان ۇنەمدەلگەن 4,9 ملرد تەڭگەسى قايتا باعىتتالدى. وسىلايشا وبلىستىق بيۋدجەت 13,9 ملرد تەڭگەگە ناقتىلانىپ, «قىزىلوردا قالاسىندا ەت وڭدەۋ كەشەن قۇرىلىسى» ينۆەستيتسيالىق جوباسىنا 466 827 مىڭ تەڭگە جانە «التىن قامبا» اگروونەركاسىپ كومبيناتى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ «قۇراما-ءمودۋلدى 10 دۇكەن قۇرىلىسى» ينۆەستيتسيالىق جوباسىنا 38686,4 مىڭ تەڭگە ءبولىندى.
«ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ» بيۋدجەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 1814 ستۋدەنتتىڭ 2020 جىلى وقۋىن جالعاستىرۋعا جانە قىركۇيەك ايىنان باستاپ 1515 ستۋدەنتتى جاڭادان قابىلداۋعا 1 425 518 مىڭ تەڭگە قارالدى.
مۇگەدەكتەرگە ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعىن كۇتىپ ۇستاۋعا, سونىڭ ىشىندە كوممۋنالدىق شىعىندارعا 37569 مىڭ تەڭگە ءبولىندى. 2019 جىلى وبلىس اكىمىنىڭ گرانتى تاعايىندالعان 126 ستۋدەنتتىڭ 2020-2021 وقۋ جىلىنداعى وقۋ اقىسى مەن تاماقتانۋ, تۇرۋ شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋگە 78212 مىڭ تەڭگە جانە 2020-2022 وقۋ جىلىنا جاڭادان 150 گرانت تاعايىنداۋعا 97885 مىڭ تەڭگە قارالىپ وتىر.
وسى ناقتىلاۋدا دەپۋتاتتار قىزىلوردا قالاسىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا, از قامتىلعان كوپبالالى وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە, نەسيەلىك تۇرعىن ۇيلەر سالۋعا, سول جاعالاۋداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا, جاڭاقورعان اۋدانىندا كوپبالالى جانە الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىلارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز ارەندالىق تۇرعىن ۇيلەر ساتىپ الۋعا, ارال اۋدانى سەكسەۋىل كەنتىندە 40 توسەكتىك اۋىلدىق اۋرۋحانا, قىزىلوردا قالاسى سىرداريا وزەنىنىڭ سول جاعالاۋىندا 200 توسەكتىك جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنىڭ قۇرىلىسىنا قارجى ءبولۋدى قولدادى.
قازىنا قارجىسىنىڭ جۇمسالۋى وبلىستاعى تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ ۇدايى باقىلاۋىندا تۇر. كوميسسيا توراعاسى ساۋلە ق ۇلىمبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا «مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ ەسەبىنە قورىتىندى بولاتىن بىلتىرعى بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى قۇجات ازىرلەنگەن.
بىلتىر بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن «بايقوڭىر الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ۇلعايتۋعا بولىنگەن 2100 409,0 مىڭ تەڭگە قاراجاتتىڭ تىكەلەي جانە تۇپكىلىكتى ناتيجە كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋى 18 پايىز عانا قۇراپ وتىر.
2017 جانە 2018 جىلدارداعى وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىنا جاسالعان ەسەپتە تەكسەرۋ كوميسسياسى تاراپىنان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا «سوت شەشىمدەرى شىعارىلعان وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ دەبيتورلىق جانە كرەديتورلىق بەرەشەكتەرى بويىنشا مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ» جونىندەگى ۇسىنىستار ەكى جىل قاتارىنان بەرىلگەنىمەن, 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن دە دەبيتورلىق بەرەشەك بيۋدجەتكە وندىرىلمەگەن.
مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك جوبالارى بويىنشا جاسالعان شارت سوماسى 12828594,0 مىڭ تەڭگە بولسا, 2019 جىلى 3284720,0 مىڭ تەڭگە (26 %) تولەنگەن. مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ مەرزىمدەرى 3-10 جىل ەكەنىن جانە وبلىستىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 2019 جىلى 35 جوبا ازىرلەنگەنىن ەسكەرسەك, قابىلدانعان مىندەتتەمەلەردى ساپالى ورىنداۋدا بيۋدجەتتىڭ مۇمكىندىگىن, الدىڭعى قارجى جىلدارىنداعى ىقتيمال جۇكتەمەلەردى مۇقيات ەسەپكە الۋ قاجەتتىگىن بىلدىرەدى.
جۇرگىزىلگەن مەملەكەتتىك اۋديت قورىتىندىسىندا «قىزىلوردا وبلىسى جالاعاش اۋدانى اقسۋ اۋىلدىق وكرۋگىندەگى دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ قۇرىلىسى» جوباسىنىڭ قۇنى 126,6 ملن تەڭگە بولا تۇرا, 130 ملن تەڭگەنىڭ شىعىندارى وتەلىپ, 3,4 ملن تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى ارتىق جۇمسالعانى انىقتالدى. تەكسەرۋ كوميسسياسى وسىعان بايلانىستى «جەكەلەگەن جەرگىلىكتى جوبالار بويىنشا شىعىنداردى وتەۋ ولاردىڭ قۇنىنان اسىپ ءتۇسىپ, بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمسىز پايدالانىلۋىنا اكەپ سوعۋدا», دەگەن تۇجىرىم جاساعان.
تەكسەرۋ كوميسسياسى وتكەن جىلى 21 اۋديتورلىق ءىس-شارا جۇرگىزىپ, 131 نىسانعا بولىنگەن 189 224 804,7 مىڭ تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى مەن مەملەكەت اكتيۆتەرىنە اۋديت جاسالدى. اۋديت وبەكتىلەرىنە 54 ۇسىنىم مەن 216 تاپسىرما بەرىلىپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا 3 اۋديت ماتەريالى جولدانعان.
– اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بەلگىلەرى بايقالعان 137 ماتەريال ۋاكىلەتتى ورگاندارعا جولدانىپ, ونىڭ 42-ءسى بويىنشا 3 368,3 مىڭ تەڭگە ايىپپۇل سالىندى. 89 ماتەريال بويىنشا اۋديت وبەكتىلەرىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى ەسكەرتۋ تۇرىندەگى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلسا, 6 ماتەريال بويىنشا اكىمشىلىك ءىس قوزعاۋدان باس تارتىلىپ, كەرى قايتارىلعان, – دەيدى كوميسسيا توراعاسى.
تەكسەرۋ كوميسسياسى وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ بىلتىرعى اتقارىلۋىن باعالاۋدا وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىنىڭ وڭىردەگى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالارىنىڭ سالىقتارىنا تاۋەلدىلىگى ءالى دە ساقتالىپ وتىرعانىن ايقىنداعان. قارجى ەكونوميكالىق نەگىزدەمەلەرىندە كوزدەلگەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرى جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ تومەندىگى بەلگىلى بولعان.
تەكسەرۋ كوميسسياسى بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتتىڭ ءتيىمدى پايدالانىلىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ كەپىلىنە اينالۋىنا كۇش سالادى.
قىزىلوردا
