البەتتە, مالدىڭ سانىن تۇگەندەپ, جاننىڭ سانى مەن ساۋلىعىن سۇراۋدى ەكىنشى كەزەككە ىسىرىپ تاستايتىن ادەتتەن دە قۇرالاقان ەمەس ەكەنىمىزدى جاسىرىپ قايتەمىز. وسى ورايدا سوڭعى جىلدارى جاباساق اۋىلىنداعى تۇرعىنداردىڭ سانى تابيعي ءوسىم ەسەبىنەن تولىعىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى اكىمگەرەي اقمۋرزيننىڭ ايتۋىنشا, جاباساقتىق جاس وتباسىلاردىڭ ارقايسىسى 4-5 بالا تاربيەلەيدى. تەك بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا شاعىن اۋىلدا 22 بالدىرعاننىڭ دايارلىق توبىنا بارۋى اۋىل باسشىسى ايتقان اڭگىمە شىندىقتان الىس ەمەس ەكەنىن ايعاقتايدى.
بۇعان قوسا مەكتەپ جانىنداعى ينتەرناتتا 25 بالا وقىپ جۇرگەن كورىنەدى. ءزاۋلىم دە ءساندى كلۋب پەن كىتاپحاناعا كەلىپ, رۋحاني تۇرعىدان وي-ءورىسىن بايىتىپ جۇرگەن اۋىل ازاماتتارى دا از ەمەس. بۇگىندە ينتەللەكتىنى دامىتۋدىڭ باستى كوزىنىڭ ءبىرى – عالامتور. وسى ورايدا اۋىلداعى ينتەرنەت جەلىسى جىلدامدىعىنىڭ تومەندىگى ەل مەن جەر, الەم تىنىسىن بىلمەككە قۇمار اۋىل جاستارى مەن زيالىلارىنىڭ جىگەرىن جاسىتىپ جۇرگەندەي كورىنەدى. جاباساق اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ تۋعان اۋىلىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى, تۇرمىس مادەنيەتى جوعارى دەڭگەيدە ەكەنى اڭعارىلادى. ايتالىق, گاز قۇبىرى وتكىزىلمەگەن, كۇن سايىن كومىر, قي جاعىپ وتىرعان اۋىلدا كۇل-قوقىستىڭ كورىنبەگەنى تاڭعالدىردى. مۇنىڭ سىرى – ارنايى پوليگون جاساقتالىپ, قاجەتسىز تۇرمىستىق قالدىقتار سول جەرگە اپارىلىپ جويىلادى ەكەن.
جاباساقتا اۋىز سۋ ماسەلەسى تولىق شەشىمىن تاۋىپ, سۋ قۇبىرى وتكىزىلگەن. ونىڭ ساپاسى وتە جوعارى ەكەنىن تۇرعىندار ريزا كەيىپتە اڭگىمەلەپ بەردى. سونىمەن بىرگە جەرگىلىكتى جولداردىڭ جوندەلگەنىنە جانە وعان ورتاشا دەڭگەيدە كۇتىم جاسالعانىنا كۋا بولدىق. مۇنىڭ باستى دالەلى – قاتقىل تاباندى گرەيدەرمەن جولعا قيىرشىق تاس توسەلگەن. اۋدان اكىمى دارحان ەرماعانبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەرگىلىكتى قۇرىلىس ماتەريالى كورشىلەس حرومتاۋ اۋدانىنان جەتكىزىلگەن ەكەن.
اۋىل تۇرعىندارى مەن شارۋا قوجالىقتارى يەلەرىنىڭ باستى كاسىبى – مال ءوسىرۋ, ونىڭ ونىمدەرىن ءوندىرۋ. بۇل ماسەلەدە تۇيتكىل تۋعىزىپ جۇرگەن تۇستار دا جەتكىلىكتى. ماسەلەن, جاباساق اۋىلىندا شاعىن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ كوپ بولۋى اتالعان ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ ەڭبەكقور كەيپىن كورسەتەدى. بۇل تالاس جوق, قولداۋعا تۇرارلىق وڭ قۇبىلىس. ءارى بۇل كورىنىس جاستاردى اتا كاسىبىمىز مال شارۋاشىلىعىنا يكەمدەۋدىڭ تاپتىرماس جولى دا, تۇپتەي كەلگەندە ەڭبەك تاربيەسى دەگەنىمىزدىڭ ءوزى دە – وسى. ال ەكىنشى ءبىر قىرىنان قاراستىرعاندا, ۇساق شارۋا قوجالىقتارىنىڭ ليزينگكە تەحنيكا ساتىپ الۋعا, مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ مەن سەلەكتسيالىق جۇمىستاردى جۇيەلى جۇرگىزۋگە الەۋەتى بولا بەرمەيتىنى دە باسى اشىق ماسەلە. بۇل رەتتە ۇساق تا بولسا وزىنە تيەسىلى شارۋانى شاشاۋ شىعارماي قامداستىرىپ كەلگەن قوجالىق يەلەرىنىڭ كووپەراتيۆكە بىرىگە قويۋىنىڭ دا وزىندىك يىرىمدەرى از ەمەس. ءبىز بارعان كەزدە جاباساق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى اكىمگەرەي اقمۋرزين وسى ماسەلەنىڭ كىلتىن ىزدەپ جۇرگەنىن جەتكىزدى.
شارۋا قوجالىقتارى جەتەكشىلەرىمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە ولار نەسيەلىك قارجى ينستيتۋتتارىنا قاتىستى سوزبۇيداعا سالىنىپ جۇرگەن جايتتاردى جىلىكتەپ بەردى. مۇنىڭ ەڭ باستىسى, قۇجات جيناقتاۋ مەن جاساقتاۋ كەزىندە ورىن الاتىن اكىمشىلىك كەدەرگىلەر. سونىڭ سالدارىنان بۇل ۇدەرىس تىم ۇزاققا سوزىلادى. سونىڭ ىشىندە «دامۋ» نەسيەلىك قۇرىلىمىنان نەسيەگە قول جەتكىزۋ اسپانداعى ايدى الىپ بەرۋمەن بىردەي قيىن ءىس بولىپ كەتكەنگە ۇقسايدى.
اڭگىمەمىزدى تۇيىندەي كەلە, ادال ەڭبەگىنىڭ قۇنىن ءوز دەڭگەيىندە پۇلداي الماۋ, ءجۇن مەن تەرىنىڭ ەشكىمگە كەرەكسىز بولىپ قالۋى, مال وسىرۋگە كەتكەن شىعىننىڭ اقتالماۋى – جاباساقتاعى مال وسىرۋشىلەردىڭ قابىرعالارىنا قارا تاستاي باتىپ جۇرگەنىن ايتا كەتكىمىز كەلەدى. ءارى بۇل كورىنىس ءبىر جاباساق اۋىلىنا عانا ەمەس, وبلىستىڭ بىرقاتار مال وسىرەتىن ۇساق قۇرىلىمدارىنا ءتان قۇبىلىس دەسەك, ءتيىستى وكىلەتتى ورگاندار بۇل ماسەلەنى شەشۋ مەن رەتتەۋ تەتىگىن قاراستىرعانىن قالار ەدىك. ىزدەستىرە بىلسە, ونىڭ جولدارى جەتكىلىكتى دەۋگە بولادى. بۇل ماسەلەنىڭ تۇتقاسى تابىلسا, جاباساق اۋىلىنىڭ ەڭبەكقور جاندارىنىڭ مال وسىرۋگە دەگەن قۇلشىنىسى ودان ءارى ارتا تۇسەتىنىنە سەنىم مول.
«جاباساعىم – جاس ولكەم,
تۇلەپ قايتا جاساپ جاڭارعان.
بولاشاعىڭ اسەم – ءان ولكەم, تاڭ نۇرىنداي تارالعان.
ماقتان ەتىپ ءوزىڭدى, انگە قوسسىن ۇل-قىزىڭ,
وتانىمنىڭ تورىندە, جايناي بەرسىن جۇلدىزىڭ», دەپ جەرگىلىكتى اقىن قۋانىش التىنباەۆ جىرعا قوسقانداي, جاباساقتىق جاستاردىڭ جۇلدىزى جوعارى بولا بەرسىن دەمەكپىز.
اقتوبە وبلىسى,
ايتەكە بي اۋدانى,
جاباساق اۋىلى
