ساياسات • 27 قازان, 2020

ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ۋاعدالاستى

307 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردادا قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ تۇركيالىق ارىپتەسى حۋلۋسي اكارمەن كەزدەستى. ەكى ەلدىڭ قورعانىس ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىندە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك, اسكەري جانە اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق, سونىڭ ىشىندە كادرلار دايارلاۋ جانە اسكەري ءبىلىم بەرۋ, جاۋىنگەرلىك دايارلىق, وقۋ-جاتتىعۋلارعا قاتىسۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ۋاعدالاستى

 

– بۇگىن تۇركيانىڭ قورعا­نىس ءمينيسترى حۋلۋسي اكار وسى ۆەدوم­ستۆونىڭ باسشىسى رەتىندە قازاق­ستانعا العاش رەت رەسمي ساپارمەن كەلىپ وتىر. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي تۇركيا ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق ارىپ­تەسىمىز سانالادى. بۇل ستراتە­گيالىق ارىپتەستىكتىڭ بەرىك نەگىزى ەڭ الدىمەن ەكى مەملەكەتتەر باس­شى­لارىنىڭ وتە جاقىن, سەنىم­دى, دوستاستىق قارىم-قاتى­ناسى دەپ بىلەمىز. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ تۇركياعا رەسمي ساپا­رى بارىسىندا ماڭىزدى قۇجات­تارعا قول قويىلدى. اسكە­ري ىن­تىماقتاستىق جونىندە جانە قۇ­پيا مالىمەتتەردى ساقتاۋ جونىندە كەلىسىم جاسالدى. ال ەندى قۇ­قىق­تىق بازانى نىعايتۋ ماقساتىندا ەكى پروتوكول دا­يىندالىپ جاتىر, – دەدى نۇرلان ەرمەكباەۆ.

وسىلايشا قازاقستان مەن تۇر­كيا قورعانىس سالاسىنداعى ءوزارا ىنتى­ماق­تاستىقتى دامى­تۋعا ءازىر ەكەندىگىن راستاپ وتىر. بۇل رەت­تە قازاقستان تۇركيامەن كوپ جوس­پارلى ستراتەگيالىق قاتى­ناس­تاردى نىعايتۋعا ۇلكەن ءمان بەرەدى. ەكىجاق­تى ءوزارا ءىس-قي­مىلدى كەڭەيتۋدە ءبىزدىڭ مەم­لە­­كەت­تەرىمىزدىڭ باسشىلارى اراسىن­داعى دوستىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىك احۋالى شەشۋشى ءرول اتقاراتىنىن دا ايتا كەتكەن ءجون.

– قادىرلى ارىپتەسىم ءارى دوسىم قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆپەن جەمىستى كەزدەسۋ وتكىزدىك. ءبىز ەكى ەل اراسىنداعى قور­عا­نىس ماسەلەسىنە قاتىستى ىنتى­ماق­تاس­تىعىمىزدىڭ اۋقى­مىن ودان ءارى كەڭەيتۋدى جانە نى­عاي­تا ءتۇسۋدى تالقىلادىق. مەملە­كەت­تەر باسشىلارىنىڭ ءوزارا ديا­لوگى مەن تىعىز قارىم-قاتىنا­سى­نىڭ ارقا­سىن­دا ءبىزدىڭ جۇمى­سىمىز اسا جەڭىل ءجۇردى دەپ ايتا الامىن. وسىلايشا ءبىز قول جەت­كىزىل­گەن كەلىسىمدەردى جۇزەگە اسىرۋ ما­سە­لەسىن كەڭەستىك. مەن ەندى يندۋس­­تريا جانە ينفرا­قۇ­رىلىم­دىق دامۋ مينيسترلىگىنە بارىپ, بەيبىت اتامقۇلوۆ مىرزا­­مەن كەزدەسپەكپىن. وندا ءبىز قور­عانىس ونەركاسىبى تۋرالى اڭگى­مە­لە­سەتىن بولامىز. سونداي-اق وسى مۇم­كىندىكتى پايدالانا وتى­رىپ, ماعان جانە مەن باس­تاپ كەلگەن دەلەگاتسياعا زور قۇر­مەت كورسەتىپ جاتقانى ءۇشىن ارىپتەسىم نۇرلان ەرمەك­­باەۆقا شىنايى العىسىمدى بىل­­­دىرەمىن. ەكى ەل اراسىنداعى ىن­تى­­ماق­تاستىقتى نىعاي­تۋعا ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن قور­عانىس ۆەدوم­س­تۆو­­­سىنىڭ باسشى­لى­عىنا, بارشا اسكەري قىزمەتشى­لەرگە العىس ايتامىن, – دەدى ح.اكار.

2018 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە قا­زاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ انكاراعا رەسمي ساپارى بارىسىندا بىرقاتار ماڭىزدى ەكىجاقتى قۇجات­تارعا, سونىڭ ىشىندە اسكەري ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلعان بولاتىن. تۇرىك قا­­رۋلى كۇشتەرى مەن باس شتابى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قا­زاق­ستاننىڭ قارۋلى كۇش­تەرىنە ولار­دىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنىڭ باستاپقى كەزە­ڭ­ىن­دە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتتى.

تۇرىك رەسپۋبليكاسى 1990 جا­نە 2000 جىلداردىڭ باسىندا ۇيىم­داستىرۋ تەحنيكاسىن, كارتو­گرافيالىق جابدىقتاردى, باي­لانىس قۇرالدارىن, ءجۇرىپ ءوتۋ مۇمكىندىگى جوعارى اۆتومو­بيل­دەردى قوسا العاندا, قازاق­ستاندىق قارۋلى كۇشتەر ءۇشىن وتەۋ­سىز نەگىزدە اسكەري م ۇلىك جەت­كىزدى.

بۇدان ءارى تاراپتار كوپماق­ساتتى جەڭىل بروندالعان اۆتو­موبيلدەردى, وپتيكالىق-ەلەك­ترون­دىق قۇرالداردى جەتكىزۋ جانە بىرلەسىپ ءوندىرۋ جولىمەن ءوزارا ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلعا كوشتى. اسكەري ءبىلىم بەرۋ شەڭبەر­ىندە تۇركيانىڭ اسكەري ۋچيليششە­لەرىندە كۋرسانتتاردى وقىتۋ جۇر­گىزىلەدى, سونداي-اق قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري قىز­مەتشىلەرىن ءتۇرلى وقۋ ورتالىق­تارىندا دايارلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى. 2020 جىلعا قازاقستاندىق تا­راپ­تىڭ ءوتىنىشى بويىنشا «كي­بەر­قاۋ­ىپسىزدىك» ماماندىعى بويىن­شا وقىتۋ ءۇشىن كۆوتالار ءبولىندى.

ءوز كەزەگىندە, وتكەن جى­لى قا­­زاقستان قورعانىس مينيس­تر­­لىگى العاش رەت تۇرىك اسكەري قىز­مەت­شىلەرىن ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ بازاسىندا وقى­تۋدى ۇيىم­داستىردى. كەلىس­­سوزدەر بارى­سىندا وسى با­عىت­تاعى ىنتى­ماق­تاستىقتى جال­عاس­­تىرۋ تۋرالى شەشىم قا­بىل­­داندى. جاۋىن­گەرلىك دايارلىق سالاسىنداعى ىنتى­ماق­تاس­­­تىق­تىڭ نەعۇرلىم وزەكتى باعىتتا­رىنىڭ ءبىرى – ارنايى وپە­را­تسيا­لار كۇشتەرىن دايارلاۋ (ديۆەر­سياعا قارسى, تاۋ-كەن, سۇڭ­گۋىرلىك دايارلىق, قالالىق جاع­داي­لارداعى ءىس-قيمىلدار).

قازاقستاندىق اسكەري قىز­مەت­شىلەردىڭ تۇركيا اۋماعىندا قىسقى كەزەڭدە تومەن تەمپەراتۋرالار كەزىندە وتكىزىلەتىن «ەفەس» كوپۇلتتى وقۋ-جات­تىعۋى­نا جانە «كىش» وقۋ-جات­تى­­عۋىنا قاتى­سۋى جاۋىنگەرلىك دايار­لىق دەڭ­گەيىن ارتتىرۋعا, سون­داي-اق ءار­تۇرلى جاعدايلاردا جا­ۋىن­گەرلىك ءىس-قيمىلدار داع­دى­­لارىن پىسىق­تاۋعا مۇم­كىن­دىك بەرەدى.

كەزدەسۋ سوڭىندا قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ تۇركيا قورعانىس ءمينيسترىنىڭ قازاقستانعا ساپارىنىڭ قورى­تىن­دىلارى اسكەري جانە اسكە­ري-تەحنيكالىق سالاداعى ەكى­جاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلعا جاڭا سەرپىن بەرەتىنىن جانە قاۋىپ­سىزدىك مۇد­دەلەرىنە قىزمەت ەتە­تىنىن اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار