ء«ۇش اۋىلدىڭ تۇرعىندارىنا قىستان شىعۋ ءۇشىن ورتا ەسەپپەن 258 توننا كومىر كەرەك بولسا, قازىرگى كەزدە 160 تونناسى جەتكىزىلدى. قالعانىن قاراشاعا دەيىن تاسىپ الامىز دەپ وتىرمىز. نەگىزىنەن, ءبىزدىڭ اۋىلعا قاراعاندى كومىرىنىڭ ءار تونناسى اقتوبەدەن 20-22 مىڭ تەڭگەدەن جەتكىزىلەدى. ەگەر سىيىمدىلىعى 5-6 توننا بولاتىن جۇك كولىگى اكەلگەن كومىرىن ءبىر ۇيگە اكەپ تۇسىرسە, وندا تونناسىن 20 مىڭ تەڭگەدەن ساتادى. ال بەس توننا كومىردى ەكى ءۇي ءبولىپ السا, وندا 22 مىڭ تەڭگەدەن شىعادى. شامامەن ءار ءۇيدى جىلىتۋعا قىستاي 4-5 توننا كومىر كەرەك, – دەيدى قۇدىقساي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى قاسىم جۇماباي.
اۋىلدىق وكرۋگ تۇرعىندارىنىڭ سانى 300 ادامعا تولار-تولماس بولعاندىقتان دا, اۋىلعا گاز جەتكىزىلمەي وتىر. ايتپەسە, اۋدان ورتالىعى حرومتاۋدان 50 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان قۇدىقساي اۋىلىنا ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋ جەتكىزىلگەن, شارۋاعا جايلى, مال وسىرۋگە دە, ەگىن ەگۋگە دە قولايلى جەر. ويسىلقارا وزەنىنىڭ جيەگىندە وتىرعان تۇرعىلىقتى حالىق ەجەلدەن قۇس وسىرەدى, باقشا ەگەدى. مەديتسينالىق امبۋلاتورياسى, مەكتەبى, كىتاپحاناسى بار.
از قامتىلعان وتباسىلار, الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلارعا وسى توڭىرەكتەگى شارۋا قوجالىقتارى تامىزىق اعاشپەن دە اۋىلعا كومەكتەسىپ وتىر.
كەزىندە ادامدارى باسقا جاققا كوشىپ كەتىپ, جەتىمسىرەپ قالعان اۋىلداردىڭ ءبىرى – ويسىلقارا. بۇگىندە بۇل اۋىلدا 14 وتباسى عانا قالعان. الدىڭعى جىلى ءتىپتى 5-6 ءۇي قالىپ جابىلىپ قالاتىن جاعداي تۋعاندا, حرومتاۋ اۋدانى باسشىلىعى جان-جاقتان جاستاردى شاقىرىپ, تاستاپ كەتكەن ەسكى ۇيلەردى جوندەۋگە قۇرىلىس ماتەريالدارىن, مالىن, قىستىق وتىنىن بەرىپ كومەكتەستى. سوڭعى جىلدارى كوشىپ كەتكەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جان-جاققا كەتكەن بالالارى قايتىپ كەلىپ, مال ءوسىرىپ, ەگىن ەگىپ, اكەلەرىنىڭ ەسكى ۇيلەرىنىڭ ورنىنا جاڭادان ءۇي سالىپ, شارۋامەن اينالىسۋعا كىرىسكەن. اقتوبە قالاسىنان, ايتەكە بي جانە ىرعىز اۋداندارىنان كوشىپ كەلۋشىلەر قاتارى جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى.
«مەن كەشە عانا 4 بالاسى بار ەكى جاس وتباسىمەن سويلەسىپ, اۋىلعا شاقىردىم. بوس تۇرعان ۇيلەر بار, شامامىز كەلگەنشە كومىر ءتۇسىرىپ بەرىپ, كومەكتەسەمىز دەدىم. اۋىلدا ارينە, دايىن جۇمىس جوق. بىراق مال ءوسىرىپ, ەگىن ەكسە, نە وسى جەردەگى شارۋا قوجالىقتارىنا جۇمىسقا كىرسە, تۇرمىستارىن تۇزەپ الۋىنا ابدەن بولادى. وسى جاعىنان العاندا, اۋىلىمىزدىڭ جانىنداعى شارۋا قوجالىقتارى كوپ كومەگىن تيگىزىپ كەلەدى. ماسەلەن, «نۇر» شارۋا قوجالىعى اۋىل ادامدارىن مالشىلىق جۇمىسقا الىپ, 100 مىڭ تەڭگە جالاقىسىن بەرىپ, قىستىق سوعىمدارىنا دەيىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر», دەيدى اۋىل اكىمى.
بۇل جاقتىڭ قىسى قاتتى. اقپاننىڭ اقتۇتەك بوراندارى جولدى جاۋىپ تاستاعاندا, بىرنەشە كۇن قاتىناسسىز قالىپ جاتادى. مۇندايدا ويسىلقارانىڭ بويىنا بىرنەشە ءۇي, مال بازدارىن سالىپ, قاتارلاسا قونىپ جاتقان قوجالىقتاردىڭ اۋىر تەحنيكاسى اۋىل جولدارىن قاردان تازالايدى. جاعدايى تومەن وتباسىلارعا دا قىستىق تامىزىق اعاشتى ءتۇسىرىپ بەرىپ, كومەكتەسەدى. ماسەلەن, وسى جەردە جوڭىشقا, بيداي, ارپا ەگىپ, تابىس تاۋىپ وتىرعان «ديقان» شارۋا قوجالىعىنىڭ يەسى ۆيكتور مۋراۆەۆ اۋىر كولىكتەرىمەن قىس بويى ويسىلقارا – كەڭوي – قۇدىقساي اۋىلدارىنىڭ اراسىنداعى جولدى بىرنەشە جىلدان بەرى تازالاپ ءجۇر. شارۋا قوجالىقتارى سانىنىڭ كوبەيۋى ناتيجەسىندە اۋىل ادامدارىنا جۇمىس تابىلعان. الايدا نەگە ەكەنى بەلگىسىز, جۇمىسىنا جاۋاپتى مالشى مەن قويشىلاردى تابۋ ءالى كۇنگە دەيىن قيىن ەكەن.
اقتوبە وبلىسى