زەرتتەۋشىلەر اينالاداعى زاتتاردى تانۋ ءۇشىن درونداردا قولدانىلاتىن جۇيەنى نەگىزگە الادى. جۇيەگە ارنايى لازەر ورنالاستىرىلىپ, قولدانىستاعى جابدىققا ءۇش ولشەمدى جاسىرىن نىسانداردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەرەكشە الگوريتم قوسىلعان. الگوريتم بويىنشا جۇيەدە شاعىلىسقان جارىق بولشەكتەرىن قولدانا وتىرىپ, عالىمدار شاعىلىسقان زاتتاردىڭ سۋرەتتەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە قول جەتكىزگەن.
وسى ورايدا قوندىرعىنىڭ ومىرشەڭدىگىن بايقاۋعا بولادى. سەبەبى زەرتتەۋشىلەر قالىڭدىعى 5 مم بولاتىن فوتون ارقىلى اينالاداعى زاتتاردى باقىلاپ, ولاردىڭ ءتۇر-ءتۇسىن انىقتاعان. ماسەلەن, لازەردىڭ ساۋلەسى كەدەرگىدەن ءوتىپ, وبەكتىگە جەتەدى. ال ودان شاعىلىسىپ شىققان بىرنەشە فوتون قايتىپ ورالادى.
قوندىرعى – اۆتوكولىكتەرگە جول جۇرگەندە, اسىرەسە, نوسەرلى جاڭبىردا نەمەسە تۇماندى اۋا رايىندا كومەكتەسۋگە ارنالعان. مۇنىڭ ءبارىن مەديتسينالىق زەرتتەۋلەر ءۇشىن دە قولدانۋعا بولادى.
قازىرگى ۋاقىتتا تەحنولوگيا ءالى جەتىلمەگەن جانە كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتۋى ءتيىس. وسىعان وراي زەرتتەۋشىلەر ولاردىڭ جاڭا جۇيەسى اۆتونومدى كولىكتەردى قاۋىپسىز ەتە الادى دەپ سانايدى. اتالعان شەشىم كەڭ كولەمدە پايدا بولماس بۇرىن, ونى تاعى بىرنەشە سىناق كۇتەدى.
بۇدان بولەك, MIT Media Lab-تىڭ زەرتتەۋشىلەر توبى دا تۇمان ارقىلى نىسانداردى تانۋعا قابىلەتتى بەينەلەۋ جۇيەسىن ۇسىندى. اتالعان قوندىرعى ۇشقىشسىز ۇشاتىن اۆتوكولىكتەردىڭ ناۆيگاتسيالىق جۇيەسىنە ورنالاستىرىلعان. ءتىپتى ادامدار ولاردى كورە الماسا دا, قاشىقتىقتى انىقتاي الادى. سوعان سايكەس زەرتتەۋشىلەر ToF (time-of-flight) كامەراسى مەن ماتەماتيكالىق ستاتيستيكا ادىستەرىن قولداندى. شاعىلىسقان جارىق قايتىپ كەلەتىن ۋاقىتتى بەلگىلەيدى جانە ساۋلەلەر تۇماندى سەيىلتەدى. دەگەنمەن, زەرتتەۋشىلەر تۇمانمەن شاعىلىسقان جارىقتىڭ ءجۇرۋ ۋاقىتى گامما تارالۋىنىڭ ستاتيستيكالىق مودەلىن ۇستاناتىنىن انىقتادى.
سول سەبەپتى جوبا جەتەكشىلەرى جۇيەنىڭ جۇمىسىن باعالاۋدا جارىقتىڭ مولشەرىن سيپاتتايتىن وپتيكالىق قالىڭدىقتى ولشەدى. بۇل ءمان قاشىقتىققا تاۋەلدى ەمەس, سوندىقتان 1 مەتر قاشىقتىقتان 30 مەتر قاشىقتىققا دەيىن وپتيكالىق قالىڭدىقتى كورە الادى.
MIT Media Lab-تىڭ اسپيرانتى, جوبا جەتەكشىسى گاي ساتات: «قوندىرعى وتە قاراپايىم نەگىزدە ازىرلەنگەن. ەگەر ءسىز ەسەپتەۋلەر مەن تەحنيكانى كوزبە-كوز الىپ قاراساڭىز, ونىڭ ءتيىمدى قوندىرعى ەكەنىن بىلە الاسىز. ول تۇمان مەن ونىڭ تىعىزدىعى تۋرالى الدىن الا مالىمەتتەردى قاجەت ەتپەيدى. كەرىسىنشە, ونى قالىڭ تۇماندى كەزدەردە ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ول.
