ول بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتشى مەن ونىڭ وتباسىنا سىيلىق بەرۋگە بولمايدى. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى جاڭا ەرەجەنىڭ قالاي جۇزەگە اساتىنىن ءتۇسىندىرىپ بەرگەن ەدى. بۇل نورما 6 قازاندا پرەزيدەنت قول قويعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىندا قاراستىرىلعان. «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭدا وسىعان دەيىن دە قىزمەتى ءۇشىن سىيلىق الۋعا بولمايتىنى ناقتى كورسەتىلگەن ەدى. ال ازاماتتىق كودەكستە قۇنى 10 اەك-تەن اساتىن سىيلىق بەرۋگە بولمايدى دەگەن تۇجىرىم بولدى. تۇسىنبەستىك تۋدىرعان ءدال وسى نارسە ەدى.
مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دارحان جازىقباەۆ زاڭ نورماسىنىڭ سالاداعى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋعا باعىتتالعانىن ايتادى.
«مەملەكەت باسشىسى قىركۇيەك ايىنداعى حالىققا جولداۋىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جاۋاپقا تارتىلۋدان قورىققان شەنەۋنىكتەردى دەربەستىك, باستاماشىلدىق جانە جەدەل ارەكەت ەتۋ قاسيەتتەرىنەن ايىرماۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەسۋگە قاتىستى ناقتى تاپسىرمالار بەرگەن بولاتىن. وسى ورايدا جاريالانعان زاڭنىڭ قولدانىسقا ءالى ەنگىزىلمەگەنىنە قاراماستان, ونىڭ جالپى العاندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولدانىلىپ جاتقان ءىس-شارالاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعانىن ەسكەرە وتىرىپ, وسى زاڭنىڭ ماڭىزىن, ونىڭ قويىپ وتىرعان تالاپتارىن حالىق اراسىندا بەلسەندى ءتۇسىندىرۋ ورىندى», دەدى د.جازىقباەۆ.
مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە جانە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە كەلىپ تۇسكەن بارلىق سىيلىقتار, ءتىپتى ولاردىڭ حابارىنسىز كەلگەن سىيلىقتار دا جەتى كۇن ىشىندە مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋشى ورگانعا بەرىلۋى ءتيىس. بۇل سىيلىقتاردى بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگى دە ساقتالادى. الايدا بۇل تىيىمدى جۇمىستاعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن زاڭدى جولمەن بەرىلگەن سىيلىقتارمەن شاتاستىرىپ الماۋ ماڭىزدى.
زاڭدا سىيلىقتاردى مەملەكەتتىك م ۇلىكتى باسقارۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگانعا بەرۋ, سىيلىقتاردى باعالاۋ جانە ساتۋ ماسەلەلەرى دە ناقتىلانعان. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەندى بۇل ماسەلەلەرمەن اينالىسپايدى. قىزمەتشىنىڭ نەمەسە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ حابارىنسىز شوتقا تۇسكەن اقشا انىقتالعاننان كەيىن 2 اپتا ىشىندە ءمان-جايدى تۇسىندىرە وتىرىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە اۋدارىلۋى ءتيىس ەكەن.
دارحان جازىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتىق كودەكستىڭ 509-بابىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىسكە سايكەس مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە كەز كەلگەن قۇندى سىيلىقتاردى سىيعا تارتۋعا تىيىم سالىنادى. ياعني ازاماتتىق كودەكستىڭ اتالعان بابىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە قاتىستى سىيعا تارتۋ ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن ەرەجەلەرى قايتا قارالىپ, ونىڭ تالاپتارى وزگە زاڭنامالارمەن, ونىڭ ىشىندە, قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك كودەكستەرمەن سايكەستەندىرىلگەن. ەندى وسىعان بايلانىستى, قىلمىستىق كودەكستىڭ «پارا بەرۋ» 367-بابىنا سايكەس مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى اتقارۋعا ۋاكىلەتتى تۇلعالارعا, ولارعا تەڭەستىرىلگەن تۇلعالارعا, جاۋاپتى مەملەكەتتىك لاۋازىمدى اتقاراتىن تۇلعالارعا نەمەسە لاۋازىمدى تۇلعالارعا بۇرىن جاساعان زاڭدى ارەكەتتەرى ءۇشىن قۇنى 2 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اساتىن سىيلىقتار تارتۋ ەتۋ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە جاتادى. بۇعان قوسا سىيلىق بەرۋ نەمەسە الۋ اكىمشىلىك سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىقبۇزۋشىلىق بولۋىنا بايلانىستى كودەكستىڭ 676, 677, 678-باپتارىنا سايكەس اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
«اگەنتتىك مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان رەتىندە اتالعان زاڭ نورمالارىنىڭ ورىندالۋى بويىنشا پروفيلاكتيكالىق جانە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرا بەرەدى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە قانداي دا ءبىر سىيلىق بەرۋدىڭ زاڭعا قايشى ەكەنىن قوعامدا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ قاجەت», دەدى اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
سىيلىقتار قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتىنە جانە ونىڭ اۋماقتىق ورگاندارىنا تاپسىرىلادى. ال كوميتەت المايتىن كەي سىيلىقتاردى اۋدانداردىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى قابىلداي الادى. مۇنداي سىيلار قاتارىنا جەر ۋچاسكەلەرى, ءتورت ت ۇلىك مال, جەمشوپ, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى, استىق, اعاش ماتەريالدارى, ءدارى-دارمەك, مينەرالدىق شيكىزات, پايدالى قازبالار, پەستيتسيدتەر جاتادى. ال جىلجىمايتىن م ۇلىك, كولىك, ەتيل ءسپيرتى جانە الكوگول ءونىمى, تەمەكى ونىمدەرى, ونەركاسىپ تاۋارلارى, مۇناي جانە ونى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرى, باعالى قاعازدار, جارعىلىق كاپيتالعا قاتىسۋ ۇلەستەرى, تەحنيكالىق قۇرىلعىلار, باعالى مەتالدار, اسىل تاستار جانە ولاردان جاسالعان بۇيىمدار قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارىنا تاپسىرىلۋى كەرەك.
بۇل زاڭنامالىق شەكتەۋلەر مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ جەكە ومىرىندەگى وتباسىلىق سالتاناتتى ءىس-شارالاردا جاقىندارى مەن تۋىستارى بەرگەن سىيلىقتارعا قاتىستى ەمەس, ارينە.
زاڭناماعا ەنگىزىلگەن تاعى ءبىر جاڭالىق – تۋىس ادامداردىڭ بىرگە جۇمىس ىستەۋىنە جول بەرىلمەۋى. بۇل تۋرالى اگەنتتىكتىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ماقسات مۋسين ءتۇسىندىرىپ بەردى. «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» جانە «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭدارعا سايكەس مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جاقىن تۋىستارى, جۇبايلارى نەمەسە جەكجاتتارى ءبىر-بىرىنە باعىناتىن لاۋازىمداردا قىزمەت ەتە المايدى. سونداي-اق كەز كەلگەن ادام مەملەكەتتىك جۇمىسقا ورنالاساردا سول مەكەمەدە جاقىن تۋىستارىنىڭ بارىن جازباشا حابارلاۋى كەرەك ەكەن.
جاڭادان قابىلدانعان زاڭ نورمالارى مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرمەۋدى كوزدەپ وتىر. بۇل ق.توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا ايتقان مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندەگى رەفورمالاردىڭ باستاماسى بولسا كەرەك. پرەزيدەنتتىڭ «ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىك باسقارۋعا, كادر ساياساتىنا, شەشىم قابىلداۋ جۇيەسىنە جانە ولاردى ورىنداۋ جاۋاپكەرشىلىگىنە دەگەن كوزقاراستى وزگەرتۋدەن باستاۋىمىز كەرەك» دەگەنى جىلدار بويى قالىپتاسقان جۇيەدەن شىعىپ, جاڭا زاماناۋي تاسىلدەردى قولدانۋعا قىزمەتكەرلەردىڭ جانە حالىقتىڭ اشىق بولۋىن مەڭزەيدى. ويتكەنى سالاداعى ەسكى كوزقاراستاعى ۇستانىمدار جاڭا رەفورمالاردىڭ بىرەۋىن دە ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەيتىنى ءسوزسىز. بۇل جولدا ەڭ الدىمەن, قوردالانعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ باستى مىندەتكە اينالدى.
بارلىعى ءبىر كۇندە وزگەرە قويمايتىنى سەكىلدى, جاڭا وزگەرىستەردىڭ زاڭ شەڭبەرىندە قاداعالانىپ قويماي, قىزمەتشىلەردىڭ كۇندەلىكتى ەتيكالىق ۇستانىمىنا اينالاتىن كۇنى دە الىس ەمەس بولار. بۇل رەتتە تەك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى وزگەرتۋگە تىرىسۋ – اۋرەشىلىك. رەفورمانىڭ حالىق پەن قىزمەتشىلەر اراسىندا ەكىجاقتى ورىندالۋى اسا ماڭىزدى. سول سەبەپتى دە قوعامدا تۇرعىندارعا مەملەكەتتىك قىزمەت ءۇشىن سىيلىق بەرۋدىڭ قالىپتى جاعداي ەمەس ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ, مۇنىڭ سالدارى زاڭ شەڭبەرىندە قارالاتىنىن كەڭىنەن ناسيحاتتاعان ءجون. كۇرمەۋى قيىن ماسەلەردى شەشۋگە كەتكەن ۋاقىت ەمەس, ءارامشوپ سەكىلدى قوعامدى جايلاعان پروبلەمانى تامىرىمەن شابۋعا باسىمدىق بەرىلگەنى قۇپتارلىق.
