قۇنى 2 ملرد تەڭگەگە جۋىقتايتىن جوبا يەسى «بيس گرۋپپ» جشس باسشىلىعى زاۋىت ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەنىن, شىعارىلاتىن ءونىم تولىق ەكسپورتقا باعىتتالاتىنىن ايتىپ جۇرتتى جانە ءبىر قۋانتىپ ەدى. ءتىپتى, ءوندىرىس ورنىنىڭ قىزىل ميا تامىرىنىڭ ەرتىندىسىنەن بولەك, ءتۇرلى مەديتسينالىق پرەپاراتتارعا قاجەتتى شيكىزات دايىنداۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەندىگى دە ايتىلماي قالعان جوق.
وبالى نە كەرەك, زاۋىت قۇرىلىسىندا كىدىرىس بولعان جوق. كەلەسى جىلى-اق اشىلىپ, سوعان وراي سالتاناتتى شارا ۇيىمداستىرىلدى. جوبانىڭ الداعى ۋاقىتتا 156 ادامدى تۇراقتى جانە 500 ادامدى ماۋسىمدىق جۇمىسپەن قامتيتىنىن ەستىگەن جۇرت جيىننان جىلىنا 6 مىڭ توننا ميا تامىرى وڭدەلىپ, ميا وسىمدىگىنىڭ ەكستراكتى, كرەمى, گليتسيريزين قىشقىلىنىڭ ۇنتاعى, پوليساحاريد, فلاۆونويد سەكىلدى 5 ءتۇرلى كومپونەنت الىناتىن ءوندىرىس ورنىنىڭ ەرتەڭىنە ءشۇباسىز سەنىپ قايتقان.
مۇنايعا تاۋەلدى ايماقتىڭ ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جوبا يەلەرى العاشقى جىلى ميا تامىرىن ەگىپ, بىرقاتار شارۋاشىلىقتارمەن كەلىسىم دە جاسادى. جالپى 80 مىڭ گەكتار القاپتىق قىزىل ميا قورى بار وڭىردە جاڭا كاسىپ بىردەن وركەندەپ سالا بەرەردەي كورىنىپ ەدى. بىراق, جۇرت كۇتكەندەي جاڭالىق بولا قويعان جوق.
ارادا ەكى جىل وتكەندە وبلىستىق يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسى بريفينگ وتكىزىپ, وندا جالاعاشتاعى زاۋىت توڭىرەگىندە ورىن الىپ جاتقان جايسىز جاعدايلار جونىندە دە ايتىلدى. باسقارما باسشىسى رينات سۇلتانگەرەەۆ قازاقستاندىق «بيس گرۋپپ» جشس مەن قىتايلىق «بوريحۋندا» كومپانياسى بىرلەسىپ ىسكە قوسقان زاۋىتتىڭ جۇمىسى توقتاپ تۇرعانىن, وعان ەكى كومپانيا اراسىنداعى پايىزدىق مولشەرلەمەگە قاتىستى كەلىسپەۋشىلىك سەبەپ بولىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن. ءالى دە زاۋىتتىڭ جۇمىس ىستەۋىنە تولىق مۇمكىندىك بار ەكەنىن ايتقان باسقارما باسشىسى جوبانى ءارى قاراي جالعاستىرا وتىرىپ, زاۋىت جۇمىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قولعا الىنىپ جاتقاندىعىن جەتكىزگەن.
ايتقانداي, 2017 جىلى «بيس گرۋپپ» جشس مەن قىتايلىق «بوريحۋندا» كومپانياسى اراسىنداعى كەلىسىم نەگىزىندە زاۋىت جۇمىسى قايتا قولعا الىندى. العاشقى 20 توننا ءونىم قىتاي ەلىنە جونەلتىلدى. بىراق, كوپ ۇزاماي زاۋىت جۇمىسى تاعى دا توبەگە ۇرعانداي توقتاپ قالدى. قازىر قۇرىلتايشى ءوز قاراجاتىنا زاۋىتقا گاز تارتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقان كورىنەدى.
قاڭتارىلعان زاۋىت جايلى ساۋالىمىزعا وبلىستىق يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنان جاۋاپ الدىق. وندا مەملەكەتتىك قولداۋ شاراسى رەتىندە زاۋىت قۇرىلىسى ءۇشىن 8,7 جانە ميا ەگۋ ءۇشىن 6 مىڭ گەكتار جەر تەلىمى بەرىلگەنى ايتىلادى. الايدا ميا ەگۋ ءۇشىن بەرىلگەن جەر تەلىمى پايدالانباعانى ءۇشىن مەملەكەت مەنشىگىنە 2018 جىلى قايتارىلىپتى. زاۋىت ورنالاسقان 8,7 گەكتارلىق جەر تەلىمى قازىرگى كەزدە «بيس گرۋپپ» سەرىكتەستىگى يەلىگىندە ەكەن. باسقارما ماماندارى زاۋىت 2017 جىلدان بەرى الەمدىك نارىقتا ءونىم باعاسىنىڭ قۇلدىراپ كەتۋىنە بايلانىستى توقتاپ تۇرعانىن ايتادى.
تاعى ءبىر سەبەپ بار. باسقارما وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ورمان قورلارىنان تىس جەرلەردە قىزىل ميا تامىرىن جيناۋ ءتارتىبى, ونىڭ تولەماقى مولشەرلەمەسى جانە جيناۋعا قويىلاتىن جاۋاپكەرشىلىك تالاپتارى بەكىتىلمەگەنى دە ءىستىڭ العا باسۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان كورىنەدى. كورشىلەس وزبەكستان رەسپۋبليكاسىندا بۇل ماسەلە جولعا قويىلىپ, عاسىرلىق تاريحى بار كاسىپ تۇرىنە اينالعان.
وسى كۇنى ەلىمىزدەن جىلىنا 30 مىڭ تونناعا جۋىق شيكى ميا تامىرى قىتايعا ەكسپورتتالادى. وسىنى وڭدەپ, ەكسپورتقا شىعاراتىن بولساق, وتاندىق ءوندىرىس ورىندارى شامامەن 210 مىڭ اقش دوللارىنا جۋىق تابىس تابار ەدى. زاۋىتتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ميا تامىرىن شيكىزات كۇيىندە شەتەلگە شىعارماۋ نەمەسە قوسىمشا باج سالىعىن بەلگىلەۋ تۋرالى وبلىس اكىمدىگىنىڭ ۇسىنىسى ۇكىمەت دەڭگەيىندە كوتەرىلىپ, قازىر ءتيىستى مينيسترلىكتەردە قارالىپ جاتقان كورىنەدى.
جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى ءوندىرىس ورنىنىڭ جاقىن ارادا قايتا جانداناتىنىنا سەنەدى. قاڭىراعان زاۋىتقا قارايلاپ جۇرگەن جالاعاشتىقتار دا سونداي كۇن جاقىن بولسا ەكەن دەگەن ۇمىتتە.
قىزىلوردا وبلىسى
