ادەبيەت • 08 قازان, 2020

تولستوي «مەنسىنبەگەن» نوبەل (بۇگىن – لەۆ تولستوي نوبەل سىيلىعىنان باس تارتقان كۇن)

460 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ءبىر عاسىر بۇرىن, ياعني 1906 جىلدىڭ 8 قازانىندا ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى لەۆ تولستوي ايگىلى نوبەل سىيلىعىنان باس تارتىپتى. ءھام «الدەقانداي كەروسين ساتۋشى نوبەل سىيلىعىن ۇسىنادى, بۇل قالاي بولدى؟» دەپ مىسقىلداپتى-مىس.

تولستوي «مەنسىنبەگەن» نوبەل (بۇگىن – لەۆ تولستوي نوبەل سىيلىعىنان باس تارتقان كۇن)

1906 جىلى رەسەي اكادەمياسى تولستويدى نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىپ, ستوكگولمعا حات جىبەرەدى. سوندا لەۆ نيكولاەۆيچ بۇل «ىڭعايسىزدىقتىڭ» الدىن الۋ ءۇشىن شىعارمالارىن فين تىلىنە اۋداراتىن جاقىن دوسى – ارۆيد يارنافەلدكە قولقا سالىپتى. ودان شۆە­تسياداعى تانىستارى ارقىلى سىي­لىقتى وزىنە بەرمەۋىن سۇراۋدى وتىنەدى. سىيلىق بەرىلىپ قويعان جاعدايدا باس تارتۋدىڭ ىڭعايسىز بولاتىنىن دا ايتا­دى. ال يارنافەلد بۇل ءوتىنىشتى ورىن­داپ, 1906 جىلعى نوبەل سىيلىعى يتا­ليان اقىنى دجوزۋە كاد­دۋچيگە بۇيى­رادى.

«1901 جىلى ەندى عانا بەرىلىپ جات­قان, ءالى اينالاسىندا داۋ باستالىپ ۇلگەرمەگەن سىيلىق جايىندا «قاريا­نىڭ» قۇلاعدار بولۋى دا كۇماندى جاع­داي. شۆەتسيا حاتشىسى كارل ۆيرسەن تولستويدىڭ ولمەيتىن شىعارمالار تۋدىرعانىن مويىنداي وتىرىپ, ونىڭ سىيلىقتى يەلەنۋىنە مۇلدەم قارسى بولعانى» تۋرالى جازادى حۋسان ەرما­توۆ ءوزىنىڭ «نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەر­لەرى» اتتى كىتابىندا.

تولستوي اقساقال الەمدەگى ەڭ « ۇلىق» سىيلىقتان سانالى تۇردە باس تارتقان سوڭ ادەبي ورتا قىزۋ تالقىعا سالىپ, بۇل كۇتپەگەن شەشىمنىڭ جىرى بىرازعا دەيىن باسىلمادى. وقىرمان حاتتارى دا لەك-لەگىمەن اعىلدى. ءبارى دە «ياسنايا پوليانالىق» جازۋشىنى نوبەلگە لايىق كورەتىندەرىن جەتكىزەدى. وسىنداي حاتتار اعىمىنان سوڭ لەۆ تولستوي: «قادىرلى دە قۇرمەتتى, باۋىرلار! نوبەل سىيلىعى ماعان بەرىلمەگەنىنە قۋانىشتىمىن. بۇل بىرىنشىدەن, ز ۇلىمدىق كەلتىرۋى مۇمكىن بولعان اقشالاردى سارپ ەتەتىندەي اۋىر جۇمىستان بوساتتى, ەكىنشىدەن, مۇلدە بەيتانىس, بىراق وتە قادىرلى وسىنشاما ادامداردان جىلى لەبىزدى حاتتار الۋ – مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە!» دەپ حات جازادى.

نوبەل سىيلىعىنىڭ تاريحىندا كلاسسيك جازۋشىنىڭ بۇل قادامىن ودان كەيىن, سانالى تۇردە (بالكي, ءماجبۇر بولعاندار دا بار شىعار) تاعى سەگىز اۆتور قايتالاعان.

سوڭعى جاڭالىقتار