بۇل ورايدا «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىپ, وتاندىق ماماندار مەن شەتەلدىك ساراپشىلار وتباسىلىق مەدياتسيا سالاسىنداعى قازىرگى زاڭنامانىڭ كەمشىن تۇستارىن تالقىعا سالىپ, ونى دۇرىس جولعا قويۋ جونىندە ءوز ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى.
جيىنعا كاسىبي مەدياتور, مەدياتسيا جونىندەگى جاتتىقتىرۋشى, پسيحولوگ شىرىن ورازباەۆا, «كەلىسىم» مەدياتسيا جانە قۇقىق حالىقارالىق ورتالىعى» جەكە مەكەمەسىنىڭ قۇرىلتايشىسى, مەدياتسيا جونىندەگى PhD گۇلميرا نارباەۆا, ك.وحريدسكي اتىنداعى سوفيا ۋنيۆەرسيتەتى ساياساتتانۋ كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, «تەرروريزمدى زەرتتەۋ حالىقارالىق قوعامداستىعى» بولگار قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى تاتيانا دروزدينا سىندى 30-دان استام وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلار قاتىستى.
ەسكە سالا كەتەيىك, مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ حالىققا ارناعان جولداۋىندا قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا مەدياتسيانى دامىتۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋدارعان بولاتىن. «رۋحاني جاڭعىرۋ» ققدي باسقارما توراعاسى دانيار ەسيننىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى قوعامدا مەدياتسيا ءوزىنىڭ وزەكتىلىگىن كورسەتىپ وتىر. سونداي-اق قاي سالادا بولسىن ادامگەرشىلىك قاتىناستى كۇشەيتۋ ءۇشىن مەدياتسيانىڭ ينستيتۋت رەتىندەگى ءرولى وتە جوعارى.
«بيىل «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ باستاماسىمەن «قوعامداعى جانجالداردى بەيبىت تۇردە شەشۋ جانە الەۋمەتتىك شيەلەنىسۋشىلىكتى بولدىرماۋ, داۋلاردى بىتىمگەرشىلىكپەن تۇيىندەۋ ماقساتىنداعى مەدياتسيانىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا كەشەندى زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن بولاتىن. راسىمەن دە, قازاقستانداعى مەدياتسيا ينستيتۋتىنىڭ ماسەلەسى مەن جاعدايى مەملەكەت ءۇشىن وتە ماڭىزدى جانە سەنات دەڭگەيىندە تالقىلانۋدا», دەدى د.ەسين.
الايدا ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قوس تاراپ اراسىنداعى قاراما-قايشىلىقتار كەزىندە مەدياتسيا ءاردايىم كومەكتەسە بەرمەيدى. بۇل اسىرەسە «وتباسىلىق بۋللينگكە» قاتىستى. ك.وحريدسكي اتىنداعى سوفيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى تاتيانا دروزدينا مۇنداي جاعدايدا اشۋ-ىزانى ۇستاي ءبىلۋدىڭ وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. «وتباسىلىق بۋللينگ» كەزىندە سابىر ساقتاپ, اشۋعا جانە ەموتسياعا بوي الدىرماعان ءجون. سونداي-اق قارسىلاسىڭىزدىڭ بەتپاقتىعىن جەڭە المايتىنىڭىزدى ءتۇسىنۋ كەرەك. بىراق ءوز ەموتسياڭىزدى باقىلاي الاسىز. سابىر ساقتاڭىز. قارسىلاسىڭىزبەن ايقاسا كەتۋدەن اۋلاق بولىڭىز», دەيدى ت.دروزدينا.
ءوز كەزەگىندە «وتباسىلىق بۋللينگتىڭ» سوڭى اجىراسۋعا اپاراتىنىن, ال سوت پروتسەسى قوس تاراپقا عانا ەمەس, بالالارعا دا اۋىر تيەتىنىن تۇسىنگەن ءجون. مۇندايدا وتباسىلىق مەدياتسيانىڭ جۇمىسى اۋىر بولماق. ماسەلەن, جاعداي سوتقا جەتكەندە ەكى تاراپ تا بالانىڭ جاعدايىن ەمەس, قارا باسىنىڭ قامىن ويلاپ كەتىپ جاتادى. ياعني, كامەلەتتىك جاسقا تولماعان بالا اتا-انالار ءۇشىن «ايىرباس قۇرالىنا» اينالىپ كەتەدى. ساراپشىلار كوبىنە اتا-انالاردىڭ ءوزارا ءتىل تابىسقىسى كەلمەيتىنىن, بالانىڭ تاربيەسىنە كوڭىل ءبولىپ, پىكىرىنە قۇلاق اسۋدىڭ ورنىنا قانداي جاعداي بولسىن, وزىندە قالدىرۋعا تىرىساتىنىن ايتادى. وتباسىلىق مەدياتور جانە پسيحولوگ شىرىن ورازباەۆا وسى ورايدا ەكى وتتىڭ ورتاسىندا قالعان بالانىڭ ويىندا تەك «ۇرىسپاڭىزدارشى», «مەنى جاقسى كورىڭىزدەرشى», «ەكەۋىڭىزدى دە بىردەي جاقسى كورۋگە مۇمكىندىك بەرىڭىزدەرشى» دەگەن جالىنىشتى تىلەكتەر قالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«اتا-اناسى اجىراسۋعا دەيىن بارعاندا بالانىڭ ويى كۇپتى بولىپ, كۇندەلىكتى قامقورلىق, مەيىرىم جانە ماحابباتتان قاعىلۋدان قورقادى. دەگەنمەن, مەدياتوردىڭ بىلىكتىلىگى جانە قوس تاراپتىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتى, ءوز ەموتسيالارىن ۇستاي الۋى, سابىرلىلىقتارى ءبارىن دۇرىس شەشۋگە كەپىل بولادى. مىنە, وتباسىلىق مەدياتسيانىڭ ءساتتى بولۋى وسىعان بايلانىستى. ەگەر مەدياتسيانى جاعداي ۋشىقپاي تۇرىپ, ءوزارا تۇسىنىسپەۋشىلىكتىڭ بەلگىلەرى بىلىنە باستاعان بەتتە قولدانار بولسا, وندا جانجالدىڭ الدىن الىپ, جاعدايدى جاقسى جاققا قاراي شەشۋگە مۇمكىندىك بار», دەيدى ش.ورازباەۆا.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, مەدياتسيا راسىمدەرى اجىراسۋدىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى. ءتىپتى جاعداي اجىراسۋعا جەتكەننىڭ وزىندە ءبارىن جانجالسىز, داۋسىز شەشۋگە جانە قوس تاراپتىڭ كەلەشەكتەگى جاقسى قارىم-قاتىناستارىن ساقتاپ قالۋعا جول اشادى. ماسەلەن, اجىراسۋعا بايلانىستى سوت پروتسەسىمەن سالىستىرعاندا وتباسىلىق مەدياتسيا قوس تاراپتىڭ كوزقاراستارىن انىقتاۋ ارقىلى ءبىر-ءبىرىنىڭ پىكىرىن ءبىلىپ, اراقاتىناستارىن جاقسارتۋمەن جانە بالا تاربيەسىنە بىرگە كوڭىل بولۋگە ۇمتىلدىراتىنىمەن ءتيىمدى.
ونلاين-كونفەرەنتسيا بارىسىندا قازاقستانداعى مەدياتسيانىڭ قۇقىقتىق ماسەلەلەرىن قاراستىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ايتىلدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مەدياتسيانىڭ قۇقىقتىق ماسەلەلەرى وڭ شەشىم تابار بولسا, ەلىمىزدە بۇل سالانىڭ ساپاسى ارتىپ, مەدياتورلار جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرى جاقسارادى. ساراپشىلار وتاندىق مەدياتسيانى اقش جانە ەۋرووداق ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى بويىنشا ماگيسترلىك باعدارلامالار ارقىلى دامىتۋ قاجەتتىگىن العا تارتىپ, مەدياتورلاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى تالاپتاردى الىپ تاستاۋدى ۇسىندى. سونداي-اق «كاسىبي ەمەس مەدياتور» دەگەن تىركەستى «الەۋمەتتىك مەدياتور» دەگەنگە الماستىرىپ, داۋلاردى شەشۋ تۇرعىسىنداعى بىلىمدەرىن ارتتىرىپ وتىرۋعا جول اشۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.
