اباي • 01 قازان، 2020

مىندەتىمىز – حاكىم ابايدى ءححىى عاسىرعا جەتكىزۋ

42 رەت كورسەتىلدى

«حاكىم ابايدىڭ يدەيالارى – ءححى عاسىردا» تاقىرىبىندا وربىگەن ونلاين وتىرىستا الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن اباي مۇراسىن زەرتتەۋشى عالىمدار باس قوستى.

ايتا كەتەيىك، «اكمە» حالىقارالىق اعار­تۋشىلار كلۋبى 2017 جىلى قۇرىلىپ، كۇنى بۇگىنگە دەيىن اشىق سۇح­بات الاڭىنا اينالىپ كەلەدى. كلۋب مۇشە­لەرىنىڭ الدىنا قويعان ماقساتى – احمەت بايتۇرسىن ۇلى باستاعان الاش زيالىلارىنىڭ ءىسىن جال­عاس­تىرۋ. بۇگىندە القالى جيىندارعا الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى زيالى قاۋىم وكىل­دەرى، عالىمدار، پروفەسسورلار ءوز ويلارىن ءبىل­دىرىپ جاتىر. جاستار  دا قالىس قالىپ جاتقان جوق.

اباي يدەيالارىن، ويشىل مۇراسىن جاستار اراسىندا ودان ءارى دارىپتەۋ ماقساتىندا وتكەن شاراعا ونلاين قاتىسقان حالىقارالىق تۇركى اكا­دەمياسىنىڭ پرە­زيدەنتى دارحان قىدىرالى «اباي مۇراسىنىڭ تۇركى ەلدەرىندە تانىلۋى» تۋرالى بايانداما جاساسا، دۇنيەجۇزىلىك يسلام اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى مۋنيف زوۋبي «اباي مۇراسى جانە يسلام وركەنيەتى» تاقىرىبىندا وي قوزعادى.

– اباي – قازاق حالقىنىڭ عانا ەمەس، تۇ­گەل تۇركىلەردىڭ، تامىرلاس، تۋىستاس حالىق­تاردىڭ ورتاق اقىنى. 1934 جىلى «جاس تۇركىستان» گازەتىندە مۇستافا شوقايدىڭ ارىپ­تەسى، پروفەسسور تاحير شاعاتايدىڭ اباي­عا بايلانىستى «تۇركىستاننىڭ باس اقىنى» اتتى ماقالاسى جارىق كورگەن ەكەن. راس، ءوز داۋىرىندە اباي تۇركىستاننىڭ باس اقى­نى رەتىندە مويىندالعان، – دەيدى حالى­قارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى.

سونداي-اق شاراعا ارنايى كەلگەن ەۋروپا قازاقتارى فەدەراتسياسى پرەزي­دەنتى (شۆەتسيا) مۇرات ەرميش «اباي مۇ­راسى جانە شەتەلدەگى قانداس باۋىرلار» تاقىرىبىندا وي ءوربىتتى. تۇركيادان تىكە­لەي ەفيرگە شىققان پروفەسسور گۇل­جانات ەرجۋلاسۋن اباي مۇراسىنىڭ تۇر­كيادا، حاشاتريان شۋشان (ارمەنيا) ارمە­نيادا ناسيحاتتالۋىن ايتىپ، حاكىم شىعارمالارىنىڭ شەتەل تىلدەرىندەگى اۋدار­مالارىمەن تانىستىردى.

ال ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى عاريفوللا ەسىم «اباي – حاكىم»، پروفەسسور اراپ ەسپەنبەتوۆ «اباي مۇرا­سى جايلى»، اباي ينس­تيتۋتىنىڭ ديرەكتو­رى جاندوس ابۋبا­كىر «اباي مۇراسى جانە ور­كەنيەت» تاقى­رىبىن قاۋزادى. ۇلى ويشىل­دىڭ شى­عارماشىلىعى مەن قا­زاق مادەنيەتىنە قوسقان ۇلەسىن ايتتى.

شارا بارىسىندا ياسنايا پولياناداعى ل.تولس­توي مۋزەيىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى گەن­نا­دي وپارين «اباي جانە تولس­توي» تاقىرىبىن قوزعاسا، ابايدىڭ جيدەباي-ءبورىلى مەملەكەتتىك قورىق-مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى تۇردىقۇل شاڭباي مۋزەي­دەگى اتقارىلعان ءىس-شارالارعا توقتالدى.

سونىمەن قاتار شەنچجەن ۋني­ۆەر­­سي­تەتى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ دي­­­رەك­تورى (قىتاي) پرو­فەسسور تاو يتاو، ەكو­­نوميكا جانە مەنەدجمەنت بو­يىن­شا شۆەي­تساريالىق قولدانبالى عىلىمدار مەكتەبىنىڭ رەكتورى (شۆەي­تساريا) دومينيك دجوردان جانە لەشنو قالاسىنىڭ يان اموس كومەنسكي  اتىن­داعى مەملەكەتتىك جوعارى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ مەكتەبىنىڭ پروفەسسورى (پول­شا) ماچەي پەتشاك ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەي­تويىمەن قۇتتىقتادى. 

شارا سوڭىندا ابايدىڭ ەسىمىن، شىعار­ماشىلىعىن ودان ءارى دارىپتەۋ شارالارى تالقىلانىپ، مەرەيتويعا ارنايى كىتاپتار شىعارۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتىلدى.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تارازدان كەلگەن ۇرى ۇستالدى

ايماقتار • بۇگىن، 20:35

زاڭسىز اڭ اۋلاۋ تيىلماي تۇر

ايماقتار • بۇگىن، 17:22

باستاما باياندىلىعىمەن قۇندى

ايماقتار • بۇگىن، 13:56

ۇقساس جاڭالىقتار