قوعام • 25 قىركۇيەك، 2020

جاڭا جوبالار ءوندىرىستى وركەندەتىپ، ينۆەستيتسيا تارتۋعا جول اشتى

16 رەت كورسەتىلدى

بيىل الماتى وبلىسىندا «2020-2025 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جالپى سوماسى 104،1ملرد تەڭگە بولاتىن 12 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ناتيجەسىندە 2400 ادامعا جۇمىس ورنى اشىلماق. ال جىل باسىنان بەرى قۇنى 14،1 ملرد تەڭگە بولاتىن 3 جوبا پايدالانۋعا بەرىلىپ، 578 تۇرعىن جۇمىسپەن قامتىلعان.

مۇنان بولەك، جىل سوڭىنا دەيىن وسى باعدارلاما اياسىندا 1800 ادامدى قامتيتىن جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلىپ، بۇعان جالپى قۇنى 90 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 9 جوبا ەنگىزىلەدى. يندۋستريالاندىرۋ جو­با­لارى بويىنشا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلا­ما­سى شەڭبەرىندە قاجەتتى ينفرا­قۇرىلىمدى قورىتىندىلاۋ تۇرىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى تۇراقتى نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى. وسى ماقساتقا 1،4 ملرد تەڭگە قار­جى ءبولىندى. ال «2020-2025 جىل­دارعا ارنالعان يندۋستريالىق-ين­نو­ۆاتسيالىق دامۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جاقىندا جۇزەگە اساتىن بىرنەشە ءىرى جوبا بار. اتاپ ايتقاندا، كەربۇلاق اۋدانىندا «Alacem» زاۋىتى ىسكە قوسىلماق. بۇل ءوندىرىستىڭ قۋاتى جىلىنا 1،2 ملن تونناعا دەيىن تسەمەنت وندىرۋگە جەتەدى. جال­پى قۇنى 47 ملن تەڭگە ينۆەستي­تسيا جۇمسالعان زاۋىت 400 ادامدى تۇراق­تى جۇمىسپەن قامتىماق. ال پان­فيلوۆ اۋدانىنداعى «SSA Feed Mills سەرىكتەستىگى ىسكە قوساتىن زاۋىت قۇراما جەم دايىنداماق. قازىر­گە دەيىن 5 800 ملن تەڭگە قار­جى قۇيىلىپ، 87 ادامدى تۇراق­­تى جۇمىسقا قابىلداعان ءوندىرىس­تىڭ قۋاتى جىلىنا 60 مىڭ تون­نا­عا دەيىن دايىن مال ازىعىن شى­عا­رۋعا قاۋقارلى. سونداي-اق «OTAN GreenFood» جشس ۇيعىر اۋدا­نىن­داعى قۇس فابريكاسىنا ينۆەستيتسيا سالىپ، ءوندىرىستى قايتا اياعىنان تۇرعىزۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. جوبا ىسكە قوسىلعاندا 500 ادامعا جۇمىس بەرمەك. قازىر بۇل ىسكە 10 496،5 ملن تەڭگە قارجى سالىنعان.

بۇل باعىت بويىنشا تالدىقور­عان قالاسىندا جىلىنا 82 مىڭ تون­ناعا دەيىن وسىمدىك مايىن شى­عا­راتىن زاۋىتتىڭ ەكىنشى كەزە­ڭى دە ىسكە قوسىلماق. بۇعان 8 ملرد 600 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇ­يىل­عان، قوسىمشا 110 ادام جۇمىس­پەن قامتىلماق. نەگىزىندە، تالدى­قور­عانداعى زاۋىتتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن ىسكە قوسۋ ءۇشىن 4،4 ملرد تەڭگە جۇم­سالعان بولاتىن. قازىر جۇمىس ىستەپ تۇرعان زاۋىتتا 50 ادام ءوز ناپاقاسىن تاۋىپ ءجۇر. ءوندىرىس ىستىقتاي سى­عىم­داۋ تاسىلىمەن وسىمدىك مايىن شى­عار­ادى. تاۋلىگىنە 500 توننا راپس جانە 400 توننا كۇنباعىس وڭ­دەي­دى، سونىڭ ناتيجەسىندە وسىمدىك مايى مەن جوم وندىرىلەدى. ءوندىرىس شي­كى­زاتپەن 100 پايىز قامتىلعان. دا­يىن ءونىم جەرگىلىكتى نارىققا شىعا­رى­لۋدا. قىتايعا ەكسپورتتاۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپقان كورىنەدى.

جالپى، ەلىمىزدە جاڭا يندۋس­تريالاندىرۋ باعدارلاماسى باستاۋ العان جىلدار ارالىعىندا جەمىستى ناتيجەگە قول جەتكىزگەن ايماق­تاردىڭ كوش باسىندا الماتى وبلىسى تۇر دەپ ايتۋعا ابدەن بولادى. ماسەلەن، 2010 جىل مەن 2019 جىل ارالىعىندا جەتىسۋدا جالپى قۇنى 344،2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 64 نىسان پايدالانۋعا بەرىلگەن. بۇل دەگەنىڭىز 10 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعانىن بىلدىرەدى. ال ىسكە قوسىلعان ءوندىرىس ورىندارىندا 307،6 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى دايىندالعان. ناقتى تاۋاردىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ۇلەسى 9،1 پا­يىزدى قۇرايدى.

ايتپاقشى، يندۋستريالاندىرۋ باعدار­لاماسى اياسىندا ىسكە قوسىل­عان ءوندىرىستىڭ ءبىرى – 2014 جىلى ىرگەسى بەكىگەن «Kelun-Kaz­pharm» فار­­ماتسەۆتيكا زاۋىتى بولاتىن. ءون­دىرىس قاراساي اۋدانىنداعى ەل­تاي اۋىلىندا ورنالاسقان. جو­باعا 7،5 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سا­لىن­عان. قازىر «Kelun-Kaz­pharm» فار­ماتسەۆتيكالىق زاۋىتى ءوز ءوندى­رىسىن ەكى باعىتتا دامىتىپ وتىر. بۇل زاۋىت دۇنيە جۇزىندەگى مەديتسي­نالىق پرەپاراتتار ءوندىرىسىنىڭ ساپاسىن قاداعالايتىن GMP تالابىنا تولىقتاي ساي كەلەتىن قازاقستانداعى العاشقى كاسىپورىننىڭ ءبىرى.

جالپى، ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا يندۋستريالاندىرۋ باع­دار­لاماسىنىڭ يگى اسەرى ءتيىپ وتىر­عانىن ماقتانىشپەن ايتۋ كەرەك. اسىرەسە ايماقتىڭ اگر­وونەر­كاسىپ كەشەنىن دامىتۋعا باعدارلا­مانىڭ سەپتىگى مولىنان تيگەنى انىق. ما­سە­لەن، بيىلعى 6 ايدا عانا الماتى وبلىسىندا قارجىلاي قۇنى 89،3 ملرد تەڭگە بولاتىن ازىق-ت ۇلىك ءونىمى ءون­دى­رىلىپتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ساي­كەس مەرزىممەن سالىستىرعاندا 114،2 پا­يىزعا ارتىق. ال جالپى، ونەركا­سىپ­تەگى وڭدەۋ سەكتورىنداعى ۇلەس 86،6 پايىزعا جەتىپ، رەسپۋبليكا بو­يىنشا ۇزدىك كورسەتكىشكە قول جەت­تى. ياعني بۇل تۇتاس قازاقستان اۋ­ما­عىندا شىعارىلعان ازىق-تۇ­لىك­تىڭ 40 پايىزدان استامى جەتى­سۋ­دا دايىندالعان دەگەن ءسوز. ال ءوڭىر­دىڭ ونەركاسىپ سالاسىندا مىڭنان اس­تام كاسىپورىن جۇمىس ىستەپ تۇر. وندا 70 مىڭنان استام ادام تۇ­­راق­­تى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ءوز كە­زە­­گىن­دە ەكس­پورتقا ءونىم جونەل­تۋگە دە كە­ڭى­نەن جول اشىپ وتىر. اتاپ ايت­­قاندا، ەت وڭدەيتىن «يم­پە­­ريا فۋد» كاسىپورنى قىتاي، يران ەلى­نە دا­يىن ءونىم جونەلتسە، «ازيااگروفۋد» سەرىك­تەستىگى قىر­عىز­­ستان مەن وزبەك­ستاندى ساپالى ۇن­­مەن قام­تۋدا. ال جاركەنت كراح­مال-سىر­نە زاۋىتى­نىڭ دايىن ونى­مىنە قى­تاي، قىر­عىزستان، وزبەك­ستان، تاجىك­ستان، رەسەي ەلىنىڭ نا­رىعى تاۋەلدى بولا باس­تادى. كون­ديتەرلىك ءونىم شىعا­را­تىن «حاملە كوم­پاني لتد» سەرىك­تەستىگى دە قىر­عىزستان، رەسەي، وزبەك­ستان تۇتىنۋ­شىلارىنا دايىن ءونىم ەكسپورت­تاپ وتىر. ياعني، ين­­دۋس­ت­ريا­لان­دىرۋ باع­دار­­لا­ما­سى­نىڭ جەتىسۋداعى جەمىستى نا­تي­جە­سى دەگەندە وسى مىسالدارعا جۇگىنگەن ءجون.

وسى تۇستا مەملەكەتتىك باعدار­لاما­لاردىڭ ناتيجەلى بولۋى ايماق­تىڭ ەكونوميكاسىن وركەن­دەتىپ قا­نا قويماي، شەتەل ينۆەس­تور­لارى­نىڭ نازارىن اۋدارىپ وتىر­عانىن اي­تۋىمىز كەرەك. بۇل تۇر­عىدان العان­دا دا الماتى وبلىسى­نىڭ ينۆەس­تيتسيالىق تارتىمدىلىعى جو­عارى دەڭگەيدە. قازىر وبلىستىڭ ينۆەس­تيتسيالىق پورتفەلىندە 2029 جىلعا دەيىن جۇزەگە اساتىن 469 جوبا بار ەكەن. ناتيجەسىندە 4،9 ترلن تەڭگە شاماسىنداعى قارجى قازاقستان نارىعىن دامىتۋعا باعىتتالىپ، جەرگىلىكتى ءوندىرىستىڭ كەڭەيۋىنە ىق­پال ەتەتىنى ايان. قازىردىڭ وزىندە قازاق­ستانعا قارجى سالعان 19 ترانس­ۇلتتىق كومپانيانىڭ 9-ى جەتىسۋ تورىندە جۇمىس ىستەپ جاتىر.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار