قوعام • 24 قىركۇيەك، 2020

كەدەندىك قۇندى باقىلاۋ نەلىكتەن كۇشەيتىلدى؟

2 رەت كورسەتىلدى

lsm.kz پورتالىندا «قا­زاق­ستان­دىق كەدەنشىلەردىڭ جۇ­مىس­تارىنا كاسىپكەرلەر شا­عىم­داندى» اتتى ماقالا جاريا­لانعان. اتاپ ايتقاندا، ماقالادا «كەدەنشىلەردىڭ قازاقستانعا يمپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ باعاسىن 18 ەسەگە دەيىن كوتەرۋى» تۋرالى ايتىلادى. وسىعان بايلانىستى، مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى تۇسىنىكتەمە بەردى.

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كەدەندىك تولەمدەر مەن سالىقتاردىڭ ءتۇسۋىن جوس­پارلاۋ مەملەكەتتىك كىرىستەر ور­گاند­ا­رىنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىن­دە­تى جانە بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىن قالىپتاستىرۋ كوزى بولىپ تابىلادى. دەمەك، يمپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ كەدەندىك قۇنىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ بيۋد­جەتتىڭ اتقارىلۋىن قام­تا­ما­سىز ەتۋگە، سونداي-اق قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسى مەن قحر ءوزارا ساۋ­دا­سىن­دا­عى الشاقتىقتاردى قىسقارتۋعا با­عىت­تال­عان.

اعىمداعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى 1698 تاۋار پوزيتسيالارى بويىنشا تاۋەكەلدىڭ قۇندىق بەيىندەرىن وزەكتەندىردى، ولاردى وزەكتەندىرۋ كەزىندە اقپارات الماسۋ شەڭبەرىندە قحر كەدەن ورگاندارىنان الىناتىن اقپارات پايدالانىلدى. بۇل ويىنشىقتار، كيىم، تۇرمىستىق تاۋارلار، اۆتو بولشەكتەر، پلاستيكتەن جاسالعان بۇيىمدار، ماتالار، كەڭسە تاۋارلارى جانە ت.ب. سياقتى تاۋارلارعا قاتىستى بولدى، ال ءوسىم 2-دەن 5 ەسەگە دەيىن بولدى.

مىسالى، ماتاداعى تاۋەكەلدىڭ قۇندىق ينديكاتورلارى 2 ەسەگە، ويىن­شىق­تار – 4 ەسەگە، كيىم-كەشەك – 2 ەسەگە، كەڭسە تاۋارلارى – 2،5 ەسەگە، بەي­نە ويىندارعا ارنالعان جابدىقتار 5 ەسەگە ۇلعايدى.

تاۋارلاردى كەدەندىك باعا­لاۋ­دىڭ قولدانىستاعى پراكتيكاسى جوسىق­سىز يمپورتتاۋشىلارعا جال­عان قۇ­جات­تار­دى ۇسىنۋ ارقىلى تومەن­دەتىلگەن كەدەندىك قۇندى دەكلارا­تسيا­لاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. وسىعان بايلانىستى، مەم­لەكەت­تىك كىرىستەر ورگاندارى يمپورت­تاۋشىلار مالىمدەگەن تاۋارلار­دىڭ كەدەندىك قۇنىن دۇرىس باقىلاۋى قاجەت.

مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى تاۋارلاردىڭ كەدەندىك قۇنىن باقىلاۋ ءۇشىن پايدالاناتىن قۇرالداردىڭ ءبىرى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى. كە­دەن­دىك قۇن بويىنشا تاۋەكەل بەيىن­دەرى (تاۋەكەلدىڭ قۇندىق ينديكا­تور­لارى) تاۋاردىڭ كەدەندىك قۇنىن تو­مەندەتۋ مۇمكىندىگىن كور­سەتەتىن وزىن­دىك ءبىر كورسەتكىش. تاۋە­كەل بەيىندەرىن وزەكتەندىرۋ كە­زىندە ەاەو اۋماعىنا يمپورت كەزىندە تاۋارلاردىڭ كەدەندىك قۇنى دەڭ­گەي­لە­رىنىڭ اعىمداعى وزگە­رىس­تە­رى، نارىق كونيۋنكتۋراسى، بيرجالىق باعا بەل­گى­لەنىمدەرى، شيكىزات قۇنى جانە ت.ب. ەسكەرىلەدى.

قحر كەدەن ورگاندارىنىڭ قحر-دان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەكسپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ قۇنى تۋرالى اقپاراتتى جەدەل ۇسىنۋى سا­لىق سالىناتىن بازانى ازايتۋ ماق­سا­تىن­دا ونى قازاقستاندا دەكلاراتسيا­لاۋ كەزىندە تاۋارلاردىڭ كەدەندىك قۇ­نىن تومەندەتكەن سەق جوسىقسىز قا­تى­سۋ­شى­لاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى. دەگەنمەن، 2020 جىلدىڭ 8 ايىندا يمپورت كەزىندە تاۋارلارعا ارنالعان دەكلاراتسيالاردىڭ 74%-ى اكەلىنەتىن تاۋارلارمەن مامىلە قۇنى بويىنشا ءادىس قولدانىلا وتىرىپ (1-ءادىس)، ياعني تاۋارلاردىڭ مالىمدەلگەن كەدەندىك قۇنى بويىنشا شىعارىلدى.

سىبايلاس جەمقورلىق فاكتورىن بولدىرماۋ ماقساتىندا استانا-1 اقپاراتتىق جۇيەسىندە اۆتوماتتى تۇردە مىنالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇم­­كىندىك بەرەتىن فۋنكتسيونال ىسكە اسى­­رىلعانىن اتاپ وتەمىز: ءبىرىنشى، كە­­دەندىك قۇندى تۇزەتۋ قاجەت بولعان جاع­­دايدا استانا-1 اج-باعالىق اق­پاراتتى ىزدەۋ; ەكىنشى، قامتاماسىز ەتۋ سوماسىنىڭ مولشەرىن ەسەپتەۋ.

باعالىق اقپاراتتى ىزدەۋ ەاەو كەدەن زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى: ىزدەۋ ەاەو مۇشە مەملەكەتتەردە شىعارىلعان تاۋارلارعا ارنالعان دەكلاراتسيالاردىڭ ەلەكتروندىق كوشىرمەلەرىنىڭ دەرەكتەر بازاسىن پايدالانا وتىرىپ، تاۋاردىڭ كودى، شىعارىلعان ەلى، ۋاقىتشا اۋقىمى مەن كوممەرتسيالىق دەڭگەيى ەسكەرىلە وتىرىپ، 1-ءادىستى قولدانا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى.

بۇدان باسقا، سەق قاتىسۋشىلاردى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقسا­تىن­دا مەملەكەتتىك كىرىس­تەر كومي­تە­تى اي سايىن جانە تاۋە­كەل­دىڭ قۇن­دىق ينديكاتورلارىن وزەك­تەن­دى­رۋگە قاراي http://kgd.gov.kz/ru/content/cenovaya-infor­ma­ciya-1رەس­­­مي سايتىنا ورنالاستىرادى جانە بۇل دەرەكتەردى كەدەندىك باعالاۋ كە­زىن­دە سەق قاتىسۋشىلارى پايدالانا الادى.

بۇگىندە اتالعان كوميتەت جانە «اتامەكەن» ۇكپ وكىلدەرىنەن وسى جىلعى 14-18 قىركۇيەك ارالىعىندا تاۋار­لاردىڭ كەدەندىك قۇنىن اكىم­شىلەندىرۋدىڭ پروبلەمالىق ماسە­لە­لەرىن شەشۋ ءۇشىن، اتاپ ايتقاندا: كەدەندىك قۇن بويىنشا تاۋەكەل بەيىن­دە­رىن قالىپتاستىرۋ جانە وزەكتەندىرۋ تە­تىگى بويىنشا، اكەلىنەتىن تاۋار­لار بو­يىنشا باعا اقپاراتىن قالىپتاستىرۋ ءتارتىبى بويىنشا، سەق قاتىسۋشىلارى مەن اۋماقتىق مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى ءۇشىن تۇسىندىرمەلەر دايىنداۋ بويىنشا، سونداي-اق تاۋارلاردىڭ كەدەندىك قۇنىن دەكلاراتسيالاۋعا بايلانىستى وزگە دە ماسەلەلەردى قاراۋ ءۇشىن جۇمىس توبى قۇرىلعان.

مكك مەن ۇكپ بىرلەسكەن جۇمى­سى­نىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى قو­سىم­شا حابارلاناتىن بولادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار