قوعام • 22 قىركۇيەك, 2020

ەسەلى ەڭبەك ەل ىرىسىنا اينالار ءسات

374 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر سىردا كۇرىش وراعى قىزىپ تۇر. نەسىبەسىن جەردەن تەرگەن ديقان قاۋىمى جازدايعى ەڭبەك ەل ىرىسىنا اينالۋى ءۇشىن بارىن سالىپ جاتىر. ءار وڭىردەگى ناۋقان بارىسى, وراقتىڭ دەر كەزىندە اياقتالۋى دا تۇراقتى باقى­­لاۋدا تۇر. وبلىس اكىمى گۇل­شارا ابدىقالىقوۆا سىر­داريا اۋدانىنا بارىپ, ەڭبەككەر جۇرتتىڭ تىرلىگىمەن تانىستى.

ەسەلى ەڭبەك ەل ىرىسىنا اينالار ءسات

الدىمەن ايماق باسشىسى ايتەك سۋ تورابىندا بولدى. وسىدان 16 جىل بۇرىن «سىرداريا وزەنىنىڭ ارناسىن رەتتەۋ جانە ارال تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىن ساقتاۋ» جوباسى اياسىندا سالىنىپ, قولدانىسقا بەرىلگەن قۇرىلعى وزەن اعىسىن رەتتەپ, سىرداريا جانە جالاعاش اۋداندارىنداعى ەگىندىك القاپتاردى سۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. بىلتىر سەكۋندىنا 750 تەكشە مەتر سۋ وتكىزەتىن قۇرىلعىنىڭ بەتون دۋالدارى زاقىمدالىپ, تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعداي جاريالانعان ەدى. وسىعان بايلانىستى وبلىستىق بيۋدجەتتەن 38 ملن تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنىپ, دۋالدار 13 مىڭ توننا تاسپەن بەكىتىلدى. بىراق بۇل ۋاقىتشا شارا ەدى. ماماندار سول تۇستا قوس اۋداننىڭ قا­جەتىنە جاراپ تۇرعان سۋ توسپاسى اپات­قا ۇشىراسا, مىڭداعان گەكتار قاڭسىپ قا­لىپ, 31 مىڭ ادام تۇراتىن 7 ەلدى مەكەن­دى سۋ باسۋى مۇمكىن ەكەن­دىگىن باسا ايتقان. وسى جىلى وبلىس باس­شى­سى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا ماسە­لەنى ۇكى­مەت الدىندا كوتەرىپ, سۋ تورابىن تولىق قالپىنا كەلتىرۋگە رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن 700 ملن تەڭگە ءبولىندى.

– ەندىگى ماقسات وسى قاراجاتتى دۇرىس يگە­رىپ, سۋ تورابىن قالىپقا كەل­­­تىرۋ جۇ­مىستارىن ساپالى ىستەۋ. بۇل اۋ­دان باس­شىسىنىڭ تۇراقتى نازا­رىن­دا بولۋى ءتيىس, – دەدى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا.

وسى اۋدانداعى اقجارما اۋىلىندا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى ايا­سىندا ايتارلىقتاي جۇمىس جاسالىپ جاتىر. مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭ­بەرىندە اۋىلداعى جالپى ۇزىن­دىعى 13,6 شاقىرىم بولاتىن 9 كوشەنى ورتاشا جوندەۋگە 614 ملن تەڭگە قارا­لىپتى. مۇنىمەن قوسا, اۋىلداعى 4 كو­شەنى جارىقتاندىرۋعا, 3 كوشەگە تەمىر بەتوندى لوتوك ورناتۋعا قارجى بولىن­گەن. ايماق باسشىسى اۋدان اكىمى مەن مەردىگەر كومپانيا جەتەكشىسىنە جون­دەۋ جۇمىستارىن تەزدەتىپ اياق­تاۋدى جانە ساپالى ورىنداۋدى تاپسىردى.

بۇل اۋىلدا ەكى ءىرى شارۋاشىلىق بار. ەكى قۇرىلىم دا ەلدى مەكەندەگى الەۋ­­­­­مەتتىك ماسەلەلەردىڭ وڭىنان شە­شى­­­لۋى­نە, اۋىلدى گۇلدەندىرۋگە ۇلەس قو­­­سىپ كەلەدى. مىسالى, بىلتىرعى جاس­­­­­­­تار جىلىنا وراي «اقجارما 2» فەر­­­­­­­مەر­­لىك قوجالىعى جاستارعا جالاقى تولەپ, ساياباق سالۋعا جۇمىلدىرعان. قا­زىر اۋىل ورتاسىندا جايقالىپ تۇر­عان جاس­تار ساياباعى وسى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى.

قوجالىق «قاراپايىم زاتتار ەكو­نوميكاسى» باعدارلاماسى بويىن­­شا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنان 56 ملن تەڭ­گەدەن استام نەسيە الىپتى. وعان چەحيادان ارنايى كۇرىش تازالاعىش قۇرىلعى اكەلىپ, ىسكە قوستى. قازىر قىرماندا بۇرىنعىداي الا شاڭعا كومىلىپ, جانتالاسىپ جاتقان جۇرت جوق. شارۋانىڭ بەينەتىن جەڭىلدەتكەن قۇرىلعى ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتىپ تۇر. اپپارات ساعاتىنا 50 توننا كۇرىش تازارتادى. شارۋاشىلىقتى ءارتا­راپ­­تاندىرۋ ارقىلى 2023 جىلعا دەيىن كۇرىش اقتايتىن زاۋىت, پاستەرلەنگەن ءسۇت زاۋىتى, جىلىجاي جانە كوكونىس قوي­ماسىن سالۋ جۇمىستارى جوسپارلانىپتى. ايماق باسشىسىن اتقارىپ جات­قان جۇمىستارمەن تانىستىرعان شا­رۋاشىلىق جەتەكشىسى مارات بيسەنوۆ بيىل 2000 گەكتارعا كۇرىش ەگىپ, قازىر ونىڭ تەڭ جارتىسى جينالعانىن ايتىپ ءوتتى. ءونىم گەكتارىنا 60 تسەنتنەردەن اينالۋدا. فەرمەرلىك قوجالىق 2017 جىلدان بەرى ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىندا 350 گەكتارعا الما اعاشىن ەككەن. وسى جىلى باقتان العاشقى ءونىم الىندى.

ساپار اياسىندا وبلىس باسشىسى «شاعان جەر» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋلى سەرىكتەستىگىندەگى №1 وندىرىس­تىك بري­گا­د­اسىنىڭ ەگىس القابىندا بولدى. سەرىك­تەستىكتە 350 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان.

ال ناعي ءىلياسوۆ اۋىلىنداعى «ماعجان ي ك» سەرىكتەستىگىنىڭ قىرما­نىن­دا ساعاتىنا 5 توننا كۇرىش تازالانىپ, ەكى اۋىسىمدا 40 ادام جۇمىس ىستەيدى. بيىل 5 مىڭ گەكتاردان استام القاپقا كۇرىش سەپكەن ديقاندار قازىر جارتىسىنا جۋىعىنا وراق سالعان. اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسىن شەشۋگە سەرگەك قارايتىن ازاماتتار شا­رۋا­­شىلىقتاعى جۇمىسشىلاردىڭ جاع­دايىنا دا قارايلاسىپ تۇرادى.

– قازىرگى باستى ماسەلەلەر ەگىن جيناۋ ناۋقانى مەن قىسقى مەزگىلگە دا­يىن­­دىق بولىپ تۇر. بۇل جۇمىستار ۇدايى باقىلاۋدا تۇرادى. جالپى, اۋدان­دا كۇرىش 30 پايىز جينالعان. ناۋ­قان ۋا­قتىلى بىتەدى دەپ جوسپارلانۋدا. ال اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ جىلۋ جۇ­يە­سىن­دە بىرقاتار ماسەلە بولعانى راس. بۇ­گىندە ونى جوندەۋ جۇمىستارى جۇر­گىز­ىلۋ­دە. قازاندىقتى اۋىستىرىپ, جى­لۋ قۇ­­بىر­­لارىن جاڭارتۋ 10 قازانعا دەيىن اياق­تالۋى ءتيىس, – دەدى وبلىس اكىمى ساپار سوڭىندا باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

 

قىزىلوردا

 

سوڭعى جاڭالىقتار