ۇكىمەت سالىق قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن دۇرىس جولعا قويا الماۋدا
پارلامەنت ەلىمىزدىڭ نەگىزگى قارجى قۇجاتى – الداعى ءۇش جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى قابىلداۋ تابالدىرىعىندا تۇر. ماجىلىستە ونىڭ جوباسى تالقىلانعان كەزدە مەملەكەتتىڭ سالىق ساياساتىنداعى كەيبىر شەتىن ماسەلەلەرگە قاتىستى «اق جول» پارتياسىنىڭ ۇستانىمى باسقالارعا قاراعاندا ەرەكشەلەۋ بولدى. وسى ورايدا «اق جول» پارتياسىنىڭ پارلامەنتتەگى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ازات پەرۋاشەۆ اقجولدىقتاردىڭ كوزقاراسىن تومەندەگىشە ءتۇسىندىردى.
ۇكىمەت سالىق قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن دۇرىس جولعا قويا الماۋدا
پارلامەنت ەلىمىزدىڭ نەگىزگى قارجى قۇجاتى – الداعى ءۇش جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى قابىلداۋ تابالدىرىعىندا تۇر. ماجىلىستە ونىڭ جوباسى تالقىلانعان كەزدە مەملەكەتتىڭ سالىق ساياساتىنداعى كەيبىر شەتىن ماسەلەلەرگە قاتىستى «اق جول» پارتياسىنىڭ ۇستانىمى باسقالارعا قاراعاندا ەرەكشەلەۋ بولدى. وسى ورايدا «اق جول» پارتياسىنىڭ پارلامەنتتەگى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ازات پەرۋاشەۆ اقجولدىقتاردىڭ كوزقاراسىن تومەندەگىشە ءتۇسىندىردى.
ونىڭ پىكىرىنشە, ءىجو-ءنىڭ بيۋدجەت شىعىستارىنداعى نومينالدى ءوسىمى 12,1 پايىزعا ارتتىرىلعان. ارينە, ءىجو – ەل ەكونوميكاسى بەلسەندىلىگى العىشارتتارىنىڭ ءبىرى. ول اركەز قازاقستان تابىستارىنىڭ ايعاعى رەتىندە ۇسىنىلىپ كەلەدى.
الايدا, بۇل جايت ەل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ساپاسى مەن ءال-اۋقاتىنىڭ دەڭگەيىن شىنايى كورسەتە المايدى. ويتكەنى, وعان وتانىمىزدا وندىرىلەتىن ءونىمنىڭ بارلىق جيىنتىعى ەنگىزىلەدى.
وسى جەردە اتاپ كورسەتەتىن ءبىر ماسەلە – ءىجو-ءنىڭ ايتارلىقتاي بولىگىن شيكىزات سەكتورىندا جۇمىس ىستەيتىن ءىرى شەتەل ينۆەستورلارىنىڭ اينالىمدارى قۇرايدى. ال ولاردىڭ تابىسىنىڭ نەگىزگى بولىگى قازاقستاننان تىسقارى كەتەتىنىن ەسكەرسەك, قالعان قارجىنىڭ قاراپايىم ازاماتتار ومىرىنە جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ىقپال ەتە المايتىنى تۇسىنىكتى بولسا كەرەك. دەسەك تە, جان باسىنا شاققانداعى ءىجو بويىنشا, ءبىز ەۋروپامەن تەڭەسكەندەيمىز. بىراق كوپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ كۇندەلىكتى ءومىرى مۇنداي ستاتيستيكانى تەرىسكە شىعارادى.
– وسى تۇرعىدان كەلگەندە, قوعامنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىن سيپاتتايتىن قابىلداۋعا بولارلىقتاي كورسەتكىش جالپى ۇلتتىق تابىس (جۇت) بولىپ تابىلادى, – دەيدى ا.پەرۋاشەۆ. – جۇت-تىڭ ءىجو-دەن ايىرماشىلىعى سول, ول شەتەلدىك قاتىسۋدى ەسەپكە الماعانداعى جانە شەتەلدە جۇمىس ىستەيتىن قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ تابىسىن ەسەپكە العانداعى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ باعاسىن كورسەتەدى. سوندىقتان جۇت-تى تالداپ, ساراپتاۋ عانا ەلىمىزدىڭ بيۋدجەت شىعىستارىن وسىنداي كولەمدە ۇلعايتۋعا جاعدايى كوتەرەتىنىن نە كوتەرمەيتىنىن كورسەتۋگە قابىلەتتى. بىراق, وكىنىشكە قاراي, بىزدە ونداي مالىمەتتەر جوق. مىنە, سوندىقتان دا «اق جول» فراكتسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى ۇكىمەتتىڭ بيۋدجەت شىعىستارىن ۇلعايتۋ جونىندەگى ۇستانىمىن قولداعان جوق.
ءبىز دەپۋتاتقا ساراپشىلاردىڭ ەل بيۋدجەتىن ورىنداۋداعى باستى قيىندىق سالىق جيناۋ ەكەنىن كولدەنەڭ تارتاتىنىن بىلدىردىك. بۇگىندە كولىك پەن جىلجىمايتىن م ۇلىككە سالىقتى ۇلعايتۋ ۇسىنىلىپ وتىرعانى بەلگىلى. ويتكەنى, بيزنەس ءوزىنىڭ مىندەتىن دۇرىس ورىندامايدى جانە سالىق تولەۋدەن باسىن قانداي دا جولمەن الىپ قاشۋعا تىرىسادى. ءسىز ماسەلەنىڭ وسىلاي قويىلۋىنا قالاي قارايسىز؟ – دەدىك تاعى دا. بۇعان ا.پەرۋاشەۆ قوعامدا نەگىزگى پىكىرتالاس كولىك پەن جىلجىمايتىن م ۇلىككە سالىق كولەمى قانشالىقتى كوتەرىلەدى دەگەن تۇرعىدا ءجۇرىپ جاتقانىن مالىمدەدى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇل – ءسوزسىز ماڭىزدى ماسەلە. الايدا اتالعان قۇجات, وكىنىشكە قاراي, جىل سايىن بيزنەس ءوتىنىپ وتىرعان قاعيداتتى ەرەجەلەردىڭ بىردە-بىرەۋىن قاراستىرمايدى. ولار: جالعان كاسىپكەرلىك پروبلەمالارى, ەسەپشوتتاردى تۇتقىنداۋ, اۆانستىق تولەمدەر ءۇشىن اقىلعا قونبايتىن ايىپپۇلدار, ققس-نىڭ سالالىق مولشەرلەمەلەرى, ت.ب. فراكتسيا دەپۋتاتتارى بۇل ماسەلەگە تالاي مارتە نازار اۋدارعان بولاتىن.
ەسەسىنە 19-باپقا سالىق ورگاندارىنا سوتتارعا شاعىمدانۋعا قۇقىق بەرەتىن وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وسىنىڭ سالدارىنان ونداعان كاسىپورىندار بانكروتتىققا ۇشىراسا, جۇزدەگەن ادام جۇمىستارىن جوعالتتى. وسىلايشا مەملەكەت سالىق تولەۋشىلەردەن, بانكتەر قابىلەتتى نەسيە الۋشىلاردان ايىرىلىپ قالدى. بۇگىندە بۇل وزگەرىستەردىڭ نە ءۇشىن ەنگىزىلگەنىن ايقىنداۋدىڭ ورنىنا, ونىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ ۇستىندەمىز.
وسى ارادا دەپۋتات اتاپ كورسەتكەندەي, اۋەلى جۇمىس توبى اقجولدىقتاردىڭ مۇنداي وكىلەتتىكتەردى الىپ تاستايتىن تۇزەتۋلەرىن قابىلداعانىمەن, سالالىق كوميتەت قايتا داۋىس بەرىپ, زاڭ جوباسىن جاساۋشىلاردىڭ رەداكتسياسىن ماقۇلداعان. سوندىقتان, دەيدى دەپۋتات, مەن «نە ءۇشىن» دەگەن سۇراقتى قايتا قويۋعا ءماجبۇرمىن.
ساۋلەبەك ءبىرجان.
