2020 جىلعى 28 تامىزدا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2020 جىلعى 14 تامىزداعى № 279 "بەيبىت جينالىستاردا بولاتىن جۋرناليست (بۇقارالىق اقپارات قۇرالى وكىلى) قىزمەتىنىڭ قاعيدالارىن, ءجۋرناليستىڭ ايىرىم بەلگىلەرىنىڭ نىساندارىن بەكىتۋ تۋرالى" بۇيرىعى قولدانىسقا ەنگىزىلگەن.
قاعيدالار باق-تىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, ۇيىمداستىرۋشىلارمەن جانە قاتىسۋشىلارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى, اتاپ ايتقاندا, مىناداي نەگىزگى ەرەجەلەر كوزدەلگەن:
1) ءجۋرناليستىڭ كاسىبي قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ (سۇحبات بەرۋ, بريفينگتەر) ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جۋرناليستەردى باق ءۇشىن جەدەل ءباسپاسوز ورتالىعىمەن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق بەيبىت جينالىس وتكىزۋ كەزىندە ءوز وكىلىنىڭ قاتىسۋى جونىندە شارالار قابىلدايدى;
2) باق ءۇشىن جەدەل ءباسپاسوز ورتالىعىنا بىرىڭعاي تالاپتار قويىلادى;
3) ايىرىم بەلگىلەرىنىڭ نىساندارى بەلگىلەنەدى. جەدەل ورتالىق جانە جاو وكىلى جەدەل ءباسپاسوز ورتالىعى ەكى جاعدايدا ۇيىمداستىرىلادى:
1) ەگەر بەيبىت جينالىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ بولجامدى سانى 200 ادامنان اسسا;
2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانعا جىبەرىلەتىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ سۇراتۋى بويىنشا.
سونداي-اق جەدەل ءباسپاسوز ورتالىعى مىنا شارتتارعا سايكەس كەلۋى كەرەك:
1) لەنتامەن شەكتەۋ;
2) فوتو, بەينەتۇسىرىلىم جاساۋ جانە سۇحبات الۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى كورىنۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
3) ەلەكترمەن جابدىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
4) ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاۋىپ تونگەن جاعدايدا دەرەۋ دەن قويۋ ارقىلى جۋرناليستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ.
سونىمەن بىرگە جۋرناليستەردى جەدەل ءباسپاسوز ورتالىعىنا الىپ بارۋ, جۋرناليستەرگە بەيبىت جينالىستى ۇيىمداستىرۋشىلار مەن قاتىسۋشىلاردان سۇحبات, تۇسىنىكتەمەلەر الۋعا جاردەمدەسۋ, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان شارالاردى ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان بەيبىت جينالىستى وتكىزۋ كەزىندە ءوز وكىلىنىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
ايىرىم بەلگىلەرىنىڭ نىساندارى
ءجۋرناليستىڭ ايرىقشا بەلگىلەرىن كيۋ قاجەتتىلىگى, ەڭ الدىمەن, قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق بەيبىت جينالىس كەزىندە جۋرناليستەردى سايكەستەندىرۋ ماقساتىندا قاراستىرىلعان.
بەيبىت جينالىس پروتسەسىن جاريالاۋ ءۇشىن جۋرناليستكە ۇسىنىلعان ەرەكشە بەلگىلەردىڭ كەم دەگەندە بىرەۋى (كەۋدەشە, جەڭدەگى تاڭعىش, جاپسىرما) بولۋى جەتكىلىكتى.
بۇل رەتتە ءجۋرناليستى سايكەستەندىرۋدىڭ باسقا تاسىلدەرى (بەيدجيكتەردىڭ بولۋى جانە ت.ب.) ايرىقشا بەلگىلەر بولىپ تابىلمايدى.
باق نەمەسە جۋرناليستەردىڭ ايرىقشا بەلگىلەرىمەن ءوز بەتىنشە قامتاماسىز ەتىلەتىنىنە نازار اۋدارامىز. ايقىن كورىنەتىن ايىرىم بەلگىلەرى بار ءجۋرناليستىڭ جەدەل ءباسپاسوز ورتالىعىنىڭ اۋماعىندا دا, ودان تىس جەرلەردە دە ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋعا قۇقىعى بار ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
